Tiềm năng ứng dụng liposome dẫn thuốc điều trị ung thư và tình hình nghiên cứu liposome tại Việt Nam

ThS. Lâm Thị Thúy Kiều; ThS. Thạch Thị Bô Pha

Số phát hành: Số 19 - Tháng 7 - 2026 Hóa học - Công nghệ thực phẩm

Tiềm năng ứng dụng liposome dẫn thuốc điều trị ung thư và tình hình nghiên cứu liposome tại Việt Nam

Xuất bản: tháng 8 11, 2026

Tóm tắt

Trong sự đa dạng của các chất mang nano dựa trên lipid, liposome được coi là vật liệu dẫn đầu trong phân phối thuốc điều trị ung thư. Bởi vì liposome được chứng minh có độ tương hợp sinh học cao, giúp cải thiện sinh khả dụng của thuốc, giảm tác dụng phụ của thuốc, giải phóng thuốc được kiểm soát và phân phối thuốc đúng mục tiêu. Với hơn 20 tài liệu được tham khảo, nghiên cứu này trình bày những vấn đề liên quan đến cấu trúc, thành phần, sự phân loại liposome và tiềm năng ứng dụng của hệ chất mang nano này trong trị liệu ung thư. Thêm vào đó, tình hình nghiên cứu liposome ở Việt Nam cũng được thảo luận, với mục tiêu cập nhật cho người đọc và cung cấp định hướng tương lai cho việc nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực này.

Từ khóa

chất mang nano dựa trên lipid dẫn thuốc điều trị ung thư liposome

Tài liệu tham khảo

Khánh Thị Nhi, Đào Thanh Tùng, Nguyễn Văn Lâm, Nguyễn Minh Chính và Phạm Thị Minh Huệ (2012a). Nghiên cứu bào chế liposome doxorubicin. Tạp chí Y Dược học quân sự, 37(2), 7-11.

Khánh Thị Nhi, Vũ mạnh Hà, Vũ Mạnh Hùng, Nguyễn Văn Lâm, Nguyễn Minh Chính và Phạm Thị Minh Huệ (2012b). Đánh giá tác dụng ức chế khối u thực nghiệm của thuốc tiêm liposome doxorubicin. Tạp chí Y Dược học quân sự, 37(8), 13-16.

Lê Nho Đán (2015). Nghiên cứu bào chế thuốc tiêm đông khô liposome amphotericin B (Khóa luận tốt nghiệp Dược sĩ đại học). Trường Đại học Dược Hà Nội.

Ngô Thị Bích Phượng (2013). Nghiên cứu bào chế liposome amphotericin B bằng phương pháp bốc hơi pha đảo (Khóa luận tốt nghiệp Dược sĩ đại học). Trường Đại học Dược Hà Nội.

Nguyễn Thị Thúy (2017). Nghiên cứu bào chế liposome làm chất mang thuốc (Khóa luận tốt nghiệp). Khoa Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Trần Thị Hải Yến, Đặng Thùy Linh, Vũ Thị Thu, Lý Công Thành, Nguyễn Thị Thùy Dung và Phạm Thị Minh Huệ (2018). Nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật vi lưu để bào chế tiểu phân nanoliposome trắng. Tạp chí Nghiên cứu Dược & Thông tin thuốc, 9(4), 16-25.

Trương Phương và Bùi Văn Mạnh (2017). Nghiên cứu điều chế cetyl trimethyl amonium bromid. Tạp chí Dược học, 57(5), 18-22.

Vũ Thị Quỳnh (2015). Nghiên cứu bào chế lipisome amphotericin B bằng phương pháp tiêm ethanol (Khóa luận tốt nghiệp Dược sĩ đại học). Trường Đại học Dược Hà Nội.

Bozzuto, G., & Molinari, A. (2015). Liposomes as nanomedical devices. International journal of nanomedicine, 10, 975-999. https://doi.org/10.2147/IJN.S68861

DOI: doi.org/10.2147/ijn.s68861

10.

Briuglia, M.-L., Rotella, C., McFarlane, A., & Lamprou, D. A. (2015). Influence of cholesterol on liposome stability and on in vitro drug release. Drug Delivery and Translational Research, 5(3), 231-242. https://doi.org/10.1007/s13346-015-0220-8

DOI: doi.org/10.1007/s13346-015-0220-8

11.

Fang J., Nakamura H., Maeda H. (2011). The EPR effect: Unique features of tumor blood vessels for drug delivery, factors involved, and limitations and augmentation of the effect. Adv. Drug. Deliv. Rev., 63, 136-151. https://doi.org/10.1016/j.addr.2010.04.009

DOI: doi.org/10.1016/j.addr.2010.04.009

12.

Immordino, M. L., Dosio, F., & Cattel, L. (2006). Stealth liposomes: review of the basic science, rationale, and clinical applications, existing and potential. International journal of nanomedicine, 1(3), 297-315.

13.

Jeon, M., Kim, G., Lee, W., Baek, S., Jung, H. N., & Im, H. J. (2021). Development of theranostic dual-layered Au-liposome for effective tumor targeting and photothermal therapy. Journal of nanobiotechnology, 19(1), 262. https://doi.org/10.1186/s12951-021-01010-3

DOI: doi.org/10.1186/s12951-021-01010-3

14.

Kraft, J. C., Freeling, J. P., Wang, Z., & Ho, R. J. (2014). Emerging research and clinical development trends of liposome and lipid nanoparticle drug delivery systems. Journal of pharmaceutical sciences, 103(1), 29-52. https://doi.org/10.1002/jps.23773

DOI: doi.org/10.1002/jps.23773

15.

Le, N. T. T., Nguyen, C. K., & Nguyen, D. H. (2020). Carboplatin delivery system based on poly (ethylene glycol) methyl ether–cholesterol modified soy lecithin liposomes. Advances in Natural Sciences: Nanoscience and Nanotechnology, 11(4), 045016.

16.

Le, N. T. T., Nguyen, D. T. D., Nguyen, N. H., Nguyen, C. K., & Nguyen, D. H. (2021a). Methoxy polyethylene glycol–cholesterol modified soy lecithin liposomes for poorly water-soluble anticancer drug delivery. Journal of Applied Polymer Science, 138(7), e49858. https://doi.org/10.1002/app.49858

DOI: doi.org/10.1002/app.49858

17.

Le, N. T. T., Pham, L. P. T., Nguyen, D. H. T., Le, N. H., Tran, T. V., Nguyen, C. K., & Nguyen, D. H. (2019). Liposome-based nanocarrier system for phytoconstituents. In Novel Drug Delivery Systems for Phytoconstituents (pp. 45-68). CRC Press.

18.

Le, N. T. T., Vu, M. T., Nguyen, N. H., Nguyen-Huu, A. M., & Nguyen, D. H. (2021b). Preparation and in vitro evaluation of PEGylated liposomes as effective nanocarrier for delivery of oxaliplatin. Journal of Materials Research, 36(2), 475-486.

19.

Nguyen, T. L., Nguyen, T. H., & Nguyen, D. H. (2017). Development and in vitro evaluation of liposomes using soy lecithin to encapsulate paclitaxel. International journal of biomaterials, 2017, 8234712. https://doi.org/10.1155/2017/8234712

DOI: doi.org/10.1155/2017/8234712

20.

Thi, T. T. H., Suys, E. J., Lee, J. S., Nguyen, D. H., Park, K. D., & Truong, N. P. (2021). Lipid-based nanoparticles in the clinic and clinical trials: from cancer nanomedicine to COVID-19 vaccines. Vaccines, 9(4), 359. https://doi.org/10.3390/vaccines9040359

DOI: doi.org/10.3390/vaccines9040359

21.

Samad, A., Sultana, Y., & Aqil, M. (2007). Liposomal drug delivery systems: an update review. Current drug delivery, 4(4), 297-305. https://doi.org/10.2174/156720107782151269

DOI: doi.org/10.2174/156720107782151269

22.

Sercombe, L., Veerati, T., Moheimani, F., Wu, S. Y., Sood, A. K., & Hua, S. (2015). Advances and Challenges of Liposome Assisted Drug Delivery. Frontiers in pharmacology, 6, 286. https://doi.org/10.3389/fphar.2015.00286

DOI: doi.org/10.3389/fphar.2015.00286

23.

Vu, T. M., Nguyen, D. T. D., Nguyen, N. H., Le, V. T., Dao, T. N., Nguyen, T. H., Cong, T. D., Pham, T. L.-B., Lam, T. D., & Le, T. (2020). Development, characterization and in vitro evaluation of paclitaxel and anastrozole co-loaded liposome. Processes, 8(9), 1110. https://doi.org/10.3390/pr8091110

DOI: doi.org/10.3390/pr8091110

Cùng chuyên mục

Các bài trong chuyên đề «Hóa học - Công nghệ thực phẩm».

Xem thêm bài viết