Số phát hành: Số 15 - Tháng 6 - 2023Kế toán - Kiểm toán
Giới thiệu công nghệ trí tuệ nhân tạo khả giải trong lĩnh vực kiểm toán
Xuất bản: tháng 7 23, 2026
Tóm tắt
Công nghệ trí tuệ nhân tạo đã phát triển đến thế hệ thứ ba: trí tuệ nhân tạo khả giải, nhằm xây dựng các mô hình trí tuệ nhân tạo có khả năng giải thích cho người sử dụng cuối các kết quả đạt được, tăng cường độ tin cậy và minh bạch trong các quyết định. Bài viết giới thiệu về trí tuệ nhân tạo khả giải, việc ứng dụng trong lĩnh vực kiểm toán và đề xuất những thay đổi cần thiết để khuyến khích khả năng áp dụng của công nghệ này tại Việt Nam.
Từ khóa
trí tuệ nhân tạo khả giảikiểm toán
Tài liệu tham khảo
1.
Abdulameer, M., et al. (2022). The Impact of Artificial Intelligence (AI) on the Development of Accounting and Auditing Profession. In book: Technologies, Artificial Intelligence and the Future of Learning Post-COVID-19: The Crucial Role of International Accreditation (pp. 201-213). Springer, USA.
2.
Andresen, S. L. (2002). John McCarthy: father of AI. IEEE Intelligent Systems, 17(5), 84-85.
3.
Angelov, P. P., et al. (2021). Explainable artificial intelligence: an analytical review. Wiley Interdisciplinary Reviews: Data Mining and Knowledge Discovery, 11(5), e1424.
4.
Bộ Tài chính (2012). Thông tư số 214/2012/TT-BTC ban hành hệ thống 37 chuẩn mực kiểm toán Việt Nam.
5.
Ford, F. N. (1985). Decision support systems and expert systems: A comparison. Information & Management, 8(1), 21-26.
6.
Fukushima, K. (1980). Neocognitron: A self-organizing neural network model for a mechanism of pattern recognition unaffected by shift in position. Biological Cybernetics, 36(4), 193-202.
7.
Gunning, D. (2016). Broad agency announcement explainable artificial intelligence (XAI), Technical report. AI Magazine, 40(2), 44-58.
8.
Nguyễn Thu Hoài (2018). Ảnh hưởng của trí tuệ nhân tạo đến ngành kế toán. Tạp chí Công Thương, 4, 396-399.
9.
Holmes, A. F. and A. Douglass (2022). Artificial Intelligence: Reshaping the Accounting Profession and the Disruption to Accounting Education. Journal of Emerging Technologies in Accounting, 19(1), 53-68.
10.
Kapoor, M. (2020). Big four invest billions in tech, reshaping their identities. [Online] Available at: https://news.bloombergtax.com/financial-accounting/big-four-invest-billions-in-tech-reshaping-their-identities
11.
Kepes, B. (2016). Big four accounting firms delve into artificial intelligence. [Online] Available at: https://www.computerworld.com/article/3042536/big-four-accounting-firms-delve-into-artificial-intelligence.html
12.
McCarthy, J., et al. (2006). A proposal for the Dartmouth summer research project on artificial intelligence, August 31, 1955. AI Magazine, 27(4), 12-12.
13.
Moor, J. (2006). The Dartmouth College artificial intelligence conference: The next fifty years. AI Magazine, 27(4), 87-87.
14.
No, W. G., et al. (2019). Multidimensional audit data selection (MADS): A framework for using data analytics in the audit data selection process. Accounting Horizons, 33(3), 127-140.
15.
Oke, S. A. (2008). A literature review on artificial intelligence. International Journal of Information and Management Sciences, 19(4), 535-570.
16.
Pasquale, F. (2015). The Black Box Society: The Secret Algorithms That Control Money and Information. Harvard University Press, USA.
17.
Rajaraman, V. (2014). John McCarthy - Father of artificial intelligence. Resonance, 19, 198-207.
18.
Rudin, C. (2019). Stop explaining black box machine learning models for high stakes decisions and use interpretable models instead. Nature Machine Intelligence, 1(5), 206-215.
19.
Shi, Y. (2020). The impact of artificial intelligence on the accounting industry. Cyber Security Intelligence and Analytics. Springer, USA.
20.
Stancu, M. S. and A. Duţescu (2021). The impact of the Artificial Intelligence on the accounting profession, a literatures assessment. Proceedings of the International Conference on Business Excellence, 15(1), 749-758.
21.
Đỗ Thị Thu Thủy (2021). Ảnh hưởng của trí tuệ nhân tạo tới nghề kế toán. Tạp chí Kế toán và Kiểm toán, 6, 92-97.
22.
Hồ Thị Vân Anh, Phạm Tú Anh (2020). Trí tuệ nhân tạo và nghề kế toán trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Tạp chí Khoa học và Công nghệ, 46, 21-31.
23.
Van Lent, M., et al. (2004). An explainable artificial intelligence system for small-unit tactical behavior. Proceedings of the Nineteenth National Conference on Artificial Intelligence, Sixteenth Conference on Innovative Applications of Artificial Intelligence, July 25-29. San Jose, California, USA.
24.
Zhang, B., et al. (2023). Toward the third generation artificial intelligence. Science China Information Sciences, 66(2), 1-19.
25.
Zhang, C. and Y. Lu (2021). Study on artificial intelligence: The state of the art and future prospects. Journal of Industrial Information Integration, 23, 100224.
26.
Zhang, C. A., et al. (2022). Explainable Artificial Intelligence (XAI) in auditing. International Journal of Accounting Information Systems, 46, 100572.
