Tài chính thay thế - Thực trạng phát triển và những kiến nghị cho Việt Nam

Tóm tắt

Tài chính thay thế là các kênh, quy trình và công cụ tài chính phát triển bên ngoài hệ thống tài chính truyền thống. Dựa trên phương pháp nghiên cứu tài liệu và phân tích dữ liệu thứ cấp, bài viết hệ thống hóa bản chất của tài chính thay thế, làm rõ vị trí của cho vay ngang hàng (CVNH) như một nhánh của gọi vốn cộng đồng (GVCĐ) dựa trên nợ, và đánh giá thực trạng phát triển của hai mô hình tại Việt Nam. Kết quả cho thấy tài chính thay thế tại Việt Nam vẫn ở giai đoạn sơ khai, còn khoảng cách so với các quốc gia dẫn đầu khu vực (Singapore, Malaysia, Indonesia, Thái Lan); khung pháp lý chưa hoàn thiện khiến hoạt động tiềm ẩn nhiều rủi ro và biến tướng, dù tiềm năng vẫn còn lớn. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất 4 nhóm khuyến nghị: hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox); quy định rõ tư cách pháp lý và nghĩa vụ của các bên; ban hành chính sách hỗ trợ phát triển; nâng cao năng lực tài chính và bảo vệ nhà đầu tư.

Từ khóa
tài chính thay thế gọi vốn cộng đồng cho vay ngang hàng

Tài liệu tham khảo

1.
Nguyễn Thị Thu Trang, Lương Xuân Minh, & Võ Thị Ngọc Hà. (2019). Cho vay ngang hàng ở Việt Nam và bài học kinh nghiệm quản lý từ một số quốc gia. Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ - Kinh tế - Luật và Quản lý, 3(3), 211-218.
2.
Ahmed, H. (2025). Crowdfunding and entrepreneurial/SME finance: Regulatory framework for financial inclusion. Journal of Banking Regulation, 26, 503-517. https://doi.org/10.1057/s41261-025-00273-2
3.
Cambridge Centre for Alternative Finance - CCAF (2020). The global alternative finance market benchmarking report. University of Cambridge, https://www.jbs.cam.ac.uk/wp-content/uploads/2020/08/2020-04-22-ccaf-global-alternative-finance-market-benchmarking-report.pdf
4.
Chulawate, N., & Kiattisin, S. (2023). Success factors influencing peer-to-peer lending to support financial innovation. Sustainability, 15(5), 4028. https://doi.org/10.3390/su15054028
5.
Chung, S., Kim, K., Lee, C. H., & Oh, W. (2023). Interdependence between online peer-to-peer lending and cryptocurrency markets and its effects on financial inclusion. Production and Operations Management, 32(6), 1939-1957. https://doi.org/10.1111/poms.13950
6.
Demirgüç-Kunt, A., Klapper, L., Singer, D., & Ansar, S. (2022). The Global Findex Database 2021: Financial inclusion, digital payments, and resilience in the age of COVID-19. Washington, D.C.: World Bank Group. http://documents.worldbank.org/curated/en/099818107072234182
7.
Kálmán, J. (2025). The role of regulatory sandboxes in FinTech innovation: A comparative case study of the UK, Singapore, and Hungary. FinTech, 4(2), 26. https://doi.org/10.3390/fintech4020026
8.
Laia, E., & Windijarto. (2025). The role of peer-to-peer (P2P) lending in developing countries: A systematic literature review. International Journal of Innovation Science, 18(3), 601-627. https://doi.org/10.1108/IJIS-01-2025-0036
9.
Tech for Good Institute. (2024). Sandbox to society: Fostering innovation in Southeast Asia. https://techforgoodinstitute.org/wp-content/uploads/2024/02/Full-Report-Sandbox-to-Society.pdf
10.
Ziegler, T., Shneor, R., & Wenzlaff, K. (Eds.). (2021). The 2nd global alternative finance market benchmarking report. Cambridge Centre for Alternative Finance, University of Cambridge, https://www.jbs.cam.ac.uk/wp-content/uploads/2021/06/ccaf-2021-06-report-2nd-global-alternative-finance-benchmarking-study-report.pdf