Quyền thu giữ tài sản bảo đảm của tổ chức tín dụng: Bản chất pháp lý, giới hạn và kiến nghị hoàn thiện pháp luật
Xuất bản: tháng 10 16, 2026
Tóm tắt
Quyền thu giữ tài sản bảo đảm cho phép tổ chức tín dụng thiết lập sự kiểm soát thực tế đối với tài sản để thực hiện quyền xử lý khi tài sản không được tự nguyện bàn giao. Tuy nhiên, việc thực hiện quyền này đặt ra vấn đề về ranh giới giữa tự thực hiện quyền của chủ thể tư và quyền cưỡng chế của Nhà nước. Bài viết làm rõ bản chất pháp lý của quyền thu giữ, phân tích các giới hạn theo pháp luật hiện hành và chỉ ra, pháp luật chưa xác định đầy đủ phạm vi hành vi được phép khi người đang giữ tài sản không hợp tác. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất xác định rõ giới hạn hành vi của quyền thu giữ và thiết lập cơ chế chuyển tiếp sang công quyền khi việc tiếp tục thu giữ đòi hỏi sử dụng biện pháp cưỡng chế.
Từ khóa
tài sản bảo đảmthu giữ tài sản bảo đảmtổ chức tín dụngxử lý tài sản bảo đảmtự thực hiện quyềncưỡng chế
Tài liệu tham khảo
1.
Bộ luật Dân sự 2015, Điều 317 khoản 2
2.
Bộ luật Dân sự 2015, Điều 323 khoản 7.
3.
Chu Thị Thanh An. (2019). Quyền thu giữ tài sản bảo đảm để xử lý thu hồi nợ của tổ chức tín dụng. Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, 11(379)/2019, 25-30.
4.
Bộ luật Dân sự 2015, Điều 299 và Điều 303.
5.
Bộ luật Dân sự 2015, Điều 301.
6.
Luật Các tổ chức tín dụng 2024, sửa đổi, bổ sung năm 2025, Điều 198a khoản 1 và khoản 2
7.
Bộ luật Dân sự 2015, Điều 9 khoản 1 và Điều 164 khoản 1.
8.
Luật Các tổ chức tín dụng 2024, sửa đổi, bổ sung năm 2025, Điều 198a khoản 1 và khoản 2 điểm b.
9.
Asress Adimi Gikay & Cătălin Gabriel Stănescu. (2017). The Reluctance of Civil Law Systems in Adopting the UCC Article 9 ‘Without Breach of Peace’ Standard-Evidence from National and International Legal Instruments Governing Secured Transactions. Journal of Civil Law Studies, 10(1), 99-160.
10.
Tibor Tajti (Thaythy). (2024). The Efficient Enforcement Challenge of Secured Transactions Law Reforms in Civil Law Systems-Self-Help Repossession, Strict Foreclosure, and Other Methods for the Acceleration of Enforcement of Security Interests. Uniform Law Review, 29(2), 139-188.
11.
Luật Các tổ chức tín dụng 2024, sửa đổi, bổ sung năm 2025, Điều 198a khoản 5.
12.
Luật Thi hành án dân sự 2025, Điều 71, Điều 72, Điều 88, Điều 89 và Điều 90.
13.
Tibor Tajti (Thaythy). (2024). The Efficient Enforcement Challenge of Secured Transactions Law Reforms in Civil Law Systems-Self-Help Repossession, Strict Foreclosure, and Other Methods for the Acceleration of Enforcement of Security Interests. Uniform Law Review, 29(2), 139-188.
14.
Luật Các tổ chức tín dụng 2024, sửa đổi, bổ sung năm 2025, Điều 198a khoản 2 các điểm a, b, c, d, đ và e.
15.
Luật Các tổ chức tín dụng 2024, sửa đổi, bổ sung năm 2025, Điều 198a khoản 2 điểm b.
16.
Luật Các tổ chức tín dụng 2024, sửa đổi, bổ sung năm 2025, Điều 198a khoản 2 điểm d.
17.
Chính phủ (2025). Nghị định số 304/2025/NĐ-CP ngày 25/11/2025 quy định điều kiện tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu được thu giữ, Điều 4 khoản 1.
18.
Chính phủ (2025). Nghị định số 304/2025/NĐ-CP ngày 25/11/2025 quy định điều kiện tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu được thu giữ, Điều 5 khoản 1 và khoản 2.
19.
Luật Các tổ chức tín dụng 2024, sửa đổi, bổ sung năm 2025, Điều 198a khoản 5 và khoản 6.
20.
Asress Adimi Gikay & Cătălin Gabriel Stănescu. (2017). The Reluctance of Civil Law Systems in Adopting the UCC Article 9 ‘Without Breach of Peace’ Standard-Evidence from National and International Legal Instruments Governing Secured Transactions. Journal of Civil Law Studies, 10(1), 99-160; Tibor Tajti (Thaythy). (2024). The Efficient Enforcement Challenge of Secured Transactions Law Reforms in Civil Law Systems-Self-Help Repossession, Strict Foreclosure, and Other Methods for the Acceleration of Enforcement of Security Interests. Uniform Law Review, 29(2), 139-188.
21.
Luật Các tổ chức tín dụng 2024, sửa đổi, bổ sung năm 2025, Điều 198a khoản 7.
22.
Quốc hội (2015). Luật số 91/2015/QH13: Bộ luật Dân sự, ban hành ngày 24/11/2015.
23.
Quốc hội (2024). Luật số 32/2024/QH15: Luật Các tổ chức tín dụng, ban hành ngày 18/01/2024, được sửa đổi, bổ sung năm 2025.
24.
Quốc hội (2025). Luật số 106/2025/QH15: Luật Thi hành án dân sự, ban hành ngày 05/12/2025.
25.
Chính phủ (2025). Nghị định số 304/2025/NĐ-CP ngày 25/11/2025 quy định điều kiện tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu được thu giữ.
26.
Chu Thị Thanh An. (2019). Quyền thu giữ tài sản bảo đảm để xử lý thu hồi nợ của tổ chức tín dụng. Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, 11(379), 25-30.
27.
Gikay, Asress Adimi & Stănescu, Cătălin Gabriel. (2017). The Reluctance of Civil Law Systems in Adopting the UCC Article 9 ‘Without Breach of Peace’ Standard-Evidence from National and International Legal Instruments Governing Secured Transactions. Journal of Civil Law Studies, 10(1).
28.
Tajti (Thaythy), Tibor. (2024). The Efficient Enforcement Challenge of Secured Transactions Law Reforms in Civil Law Systems-Self-Help Repossession, Strict Foreclosure, and Other Methods for the Acceleration of Enforcement of Security Interests. Uniform Law Review, 29(2), 139-188.
