AI và chức năng của Luật Sở hữu trí tuệ: Hàm ý hoàn thiện chính sách đổi mới sáng tạo tại Việt Nam
Xuất bản: tháng 10 16, 2026
Tóm tắt
Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu pháp lý định tính, kết hợp phân tích văn bản, tổng quan tài liệu và đối chiếu chính sách để làm rõ sự chuyển dịch từ mô hình bảo hộ quyền sang quản trị đổi mới sáng tạo. Kết quả cho thấy, bảo hộ độc quyền vẫn cần thiết nhưng không đủ trong bối cảnh đổi mới dựa trên dữ liệu, thuật toán và hợp tác mở. Đối với Việt Nam, trọng tâm cải cách nên hướng vào 5 nhóm vấn đề: nguyên tắc đối với sản phẩm có sự tham gia của AI; tiếp cận dữ liệu có trách nhiệm; chuyển giao và thương mại hóa tài sản trí tuệ; năng lực quản trị số của cơ quan SHTT; và cơ chế thử nghiệm, đánh giá chính sách. Bài viết đề xuất tiếp cận “IP Governance” nhằm gắn bảo hộ quyền với lưu chuyển tri thức, đổi mới sáng tạo và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Từ khóa
trí tuệ nhân tạosở hữu trí tuệđổi mới sáng tạoquản trị sở hữu trí tuệViệt Nam
Tài liệu tham khảo
1.
Quốc hội. (2005). Luật số 50/2005/QH11: Luật Sở hữu trí tuệ, ban hành ngày 29/11/2005
2.
Thủ tướng Chính phủ. (2021). Quyết định số 127/QĐ-TTg ngày 26/01/2021 ban hành Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo đến năm 2030.
3.
Thủ tướng Chính phủ. (2019). Quyết định số 1068/QĐ-TTg ngày 22/8/2019 phê duyệt Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030.
4.
Abbott, R. (2020). The reasonable robot: Artificial intelligence and the law. Cambridge University Press.
5.
Chesbrough, H. W. (2003). Open innovation: The new imperative for creating and profiting from technology. Harvard Business School Press.
6.
Drahos, P. (2016). A philosophy of intellectual property. Routledge.
7.
Gervais, D. J. (2020). The machine as author. Iowa Law Review, 105, 2053-2106.
8.
Merges, R. P. (2011). Justifying intellectual property. Harvard University Press.
9.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2025). Intellectual property issues in artificial intelligence trained on scraped data. OECD Artificial Intelligence Papers.
10.
Stanford Institute for Human-Centered Artificial Intelligence. (2025). Artificial Intelligence Index Report 2025. Stanford University.
11.
UNESCO. (2021). Recommendation on the ethics of artificial intelligence. UNESCO.
12.
World Bank. (2021). World Development Report 2021: Data for better lives.
