Phòng, chống tội sản xuất, buôn bán hàng giả ở Việt Nam: Thực trạng và giải pháp
Xuất bản: tháng 10 3, 2026
Tóm tắt
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế và phát triển thương mại điện tử, hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả tại Việt Nam có những diễn biến phức tạp, đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả phòng, chống loại tội phạm này. Bài viết sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê và đối chiếu số liệu để làm rõ các quy định pháp luật và thực trạng phòng, chống tội sản xuất, buôn bán hàng giả ở Việt Nam giai đoạn 2020-2026. Kết quả nghiên cứu chỉ ra những kết quả đạt được và một số hạn chế, bất cập trong quá trình thực hiện các biện pháp phòng, chống. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả phòng, chống tội sản xuất, buôn bán hàng giả, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và doanh nghiệp.
Từ khóa
hàng giảtội sản xuấtbuôn bán hàng giảphòngchống tội phạmthương mại điện tửquản lý thị trường
Tài liệu tham khảo
1.
Văn phòng Quốc hội (2015). Bộ luật số 100/2015/QH13: Bộ luật Hình sự, ban hành ngày 27/11/2015.
2.
Văn phòng Quốc hội (2017). Bộ luật số 01/VBHN-VPQH: Bộ luật Hình sự, ban hành ngày 10/7/2017.
3.
Văn phòng Quốc hội (2015). Bộ luật số 101/2015/QH13: Bộ luật Tố tụng Hình sự, ban hành ngày 27/11/2015.
4.
Văn phòng Quốc hội (2023). Luật số 19/2023/QH15: Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, ban hành ngày 20/6/2023.
5.
Chính phủ (2015). Nghị định số 08/2015/NĐ-CP ngày 21/01/2015 quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan.
6.
Chính phủ (2025). Nghị định số 167/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 08/2015/NĐ-CP ngày 21 tháng 01 năm 2015 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan.
7.
Chính phủ (2020). Nghị định số 98/2020/NĐ-CP ngày 26/8/2020 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
8.
Chính phủ (2022). Nghị định số 17/2022/NĐ-CP ngày 31/01/2022 Sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hóa chất và vật liệu nổ công nghiệp; điện lực, an toàn đập thủy điện, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và vảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; hoạt động dầu khí, kinh doanh xăng dầu và khí
9.
Chính phủ. (2025). Nghị định số 24/2025/NĐ-CP ngày 21/02/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 98/2020/NĐ-CP ngày 26/08/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo quy định tại Nghị định số 17/2022/NĐ-CP ngày 31/01/2022 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hóa chất và vật liệu nổ công nghiệp; điện lực, an toàn đập thủy điện, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hoạt động dầu khí, kinh doanh xăng dầu và khí.
10.
Bộ Công an. (2026). Báo cáo tại Hội nghị tổng kết Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia ngày 09/01/2026. https://antv.gov.vn/kinh-te-5/hoi-nghi-truc-tuyen-tong-ket-cong-tac-nam-2025-cua-ban-chi-dao-389-quoc-gia-1206E3AEA.html
11.
BT. (2025). Năm 2025, hơn 23.000 vụ hàng giả, gian lận thương mại bị xử lý. https://antv.gov.vn/kinh-te-5/hon-23-000-vu-hang-gia-gian-lan-thuong-mai-bi-xu-ly-trong-nam-2025-6236507FA.html
12.
Cổng thông tin điện tử Học viện Cảnh sát nhân dân. (2025). Kinh nghiệm và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, phát hiện, điều tra tội phạm sản xuất, buôn bán hàng giả trong tình hình hiện nay. https://hvcsnd.edu.vn/kinh-nghiem-va-giai-phap-nang-cao-hieu-qua-cong-tac-phong-ngua-phat-hien-dieu-tra-toi-pham-san-xuat-buon-ban-hang-13135
13.
Cổng thông tin điện tử Học viện Cảnh sát nhân dân. (2025). Tọa đàm khoa học về đấu tranh tội phạm lợi dụng không gian mạng sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm. https://hvcsnd.edu.vn/toa-dam-khoa-hoc-ve-dau-tranh-toi-pham-loi-dung-khong-gian-mang-san-xuat-buon-ban-hang-gia-la-thuc-pham-13504
14.
D.T. (2019). Khởi tố chủ doanh nghiệp làm giả ống thép Hòa Phát số lượng lớn. https://1thegioi.vn/khoi-to-chu-doanh-nghiep-lam-gia-ong-thep-hoa-phat-so-luong-lon-55302.html.
15.
Dương Liễu. (2025). 600 loại sữa giả, bộ nói không phải đối tượng quản lý và đã giao địa phương, vậy trách nhiệm của ai?. https://tuoitre.vn/600-loai-sua-gia-bo-noi-khong-phai-doi-tuong-quan-ly-va-da-giao-dia-phuong-vay-trach-nhiem-cua-ai-20250416111846121.htm
16.
Đỗ Nga và Hoàng Nhưỡng. (2026). Bộ Công Thương siết chống hàng giả, xử lý gần 20.000 vụ vi phạm. Báo Công Thương. https://congthuong.vn/bo-cong-thuong-siet-chong-hang-gia-xu-ly-gan-20-000-vu-vi-pham-464389.html
17.
Hà Nguyễn Mai Hoa. (2023). Kon Tum: Đầu tư Hệ thống kiểm định sâm Ngọc Linh. Trang thông tin điện tử Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước - Bộ Công Thương. https://dms.gov.vn/tin-chi-tiet/-/chi-tiet/kon-tum-%C4%91au-tu-he-thong-kiem-%C4%91inh-sam-ngoc-linh-64859-5.html
18.
Hải Duyên. (2021). Trịnh Sướng “thu lợi bất chính 151 tỷ đồng”. https://vnexpress.net/trinh-suong-thu-loi-bat-chinh-151-ty-dong-4306915.html
19.
Hậu Thạch. (2026). Đắk Lắk: Khởi tố chủ cửa hàng kinh doanh hơn 1.800 sản phẩm giả nhãn hiệu nổi tiếng. https://thuonghieucongluan.com.vn/dak-lak-khoi-to-chu-cua-hang-kinh-doanh-hon-1-800-san-pham-gia-nhan-hieu-noi-tieng-a329199.html.
20.
Hoài Trang và Nguyễn Anh. (2026). Công an TP. Hồ Chí Minh khởi tố 01 đối tượng về hành vi xâm phạm sở hữu công nghiệp. https://bocongan.gov.vn/bai-viet/cong-an-thanh-pho-ho-chi-minh-khoi-to-01-doi-tuong-ve-hanh-vi-xam-pham-so-huu-cong-nghiep-1779458008
21.
Nguyễn Anh Tú. (2025). Đội Quản lý thị trường số 9 thực hiện tuyên truyền pháp luật về phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại. https://gialai.dms.gov.vn/tin-chi-tiet/-/chi-tiet/doi-quan-ly-thi-truong-so-9-tuyen-truyen-phong-chong-buon-lau-thuoc-la-va-ky-cam-ket-voi-30-co-so-kinh-doanh-tren-dia-ban-16912-805.html
22.
Nguyễn Văn Chất và Phạm Thanh Phương. (2023). Tội sản xuất, buôn bán hàng giả và những bất cập, giải pháp. Tạp chí Tòa án. https://tapchitoaan.vn/toi-san-xuat-buon-ban-hang-gia-va-nhung-bat-cap-giai-phap8801.html
23.
Nguyễn Trang. (2025). Hàng giả, hàng nhái bủa vây người dân vùng sâu, vùng xa: Nâng cao cảnh giác hay siết chặt quản lý ?. https://sohuutritue.net.vn/hang-gia-hang-nhai-bua-vay-nguoi-dan-vung-sau-vung-xa-nang-cao-canh-giac-hay-siet-chat-quan-ly-d295512.html
24.
Nhật Dương. (2025). Ngân sách chi 32 nghìn tỷ đồng cho trợ cấp xã hội trong năm 2024. Truy cập tại: https://vneconomy.vn/ngan-sach-chi-32-nghin-ty-dong-cho-tro-cap-xa-hoi-trong-nam-2024.htm.
25.
Nhóm Phóng viên. (2023). Quản lý thị trường cả nước kiểm tra gần 72.000 vụ việc trong năm 2023. Báo Công Thương, https://congthuong.vn/quan-ly-thi-truong-ca-nuoc-kiem-tra-gan-72000-vu-viec-trong-nam-2023-292991.html
26.
Phan Hậu. (2023). Quản lý thị trường kiểm tra 10 vụ xử phạt 8-9 vụ. https://thanhnien.vn/quan-ly-thi-truong-kiem-tra-10-vu-xu-phat-8-9-vu-1851539221.htm
27.
Phan Trang. (2024). Đẩy mạnh chống hàng giả, hàng nhái trên các sàn thương mại điện tử trong năm 2025. Báo điện tử Chính phủ, https://baochinhphu.vn/day-manh-chong-hang-gia-hang-nhai-tren-cac-san-thuong-mai-dien-tu-trong-nam-2025-10224121714275499.htm.
