Số phát hành: Số 24 - Tháng 8 - 2026Quản trị - Quản lý
Mô hình phục hồi sớm (early rescue) trong Luật Phục hồi, phá sản 2025 - Lý luận, giới hạn và khả năng phòng ngừa doanh nghiệp “zombie” tại Việt Nam
Xuất bản: tháng 9 16, 2026
Tóm tắt
Bài viết phân tích mô hình phục hồi sớm (early rescue) trong Luật Phục hồi, phá sản 2025 dưới góc độ pháp lý và kinh tế học về phá sản. Trên cơ sở phương pháp nghiên cứu phân tíchvà luật so sánh dưới góc độ kinh tế, bài viết làm rõ mối quan hệ giữa cơ chế phục hồi doanh nghiệp và nguy cơ duy trì các doanh nghiệp không còn khả năng tồn tại thực chất. Nghiên cứu cho thấy, việc mở rộng khả năng tiếp cận thủ tục phục hồi có thể nâng cao khả năng bảo toàn giá trị doanh nghiệp, tối đa hóa khả năng thu hồi nợ và duy trì việc làm. Tuy nhiên, nếu thiếu cơ chế đánh giá khả năng tồn tại, giám sát định kỳ và cơ chế chấm dứt phục hồi kịp thời, thủ tục phục hồi có thể kéo dài sự tồn tại của doanh nghiệp kém hiệu quả. Trên cơ sở so sánh với Directive (EU) 2019/1023 và Chapter 11 của Hoa Kỳ, bài viết đề xuất xây dựng cơ chế sàng lọc và giám sát khả năng tồn tại nhằm cân bằng giữa mục tiêu cứu doanh nghiệp và chức năng thanh lọc thị trường của pháp luật phá sản.
Từ khóa
Phục hồi doanh nghiệpDoanh nghiệp zombie
Tài liệu tham khảo
1.
Bộ Chính trị. (2025). Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04 tháng 05 năm 2025 về phát triển kinh tế tư nhân.
2.
Phạm Thị Hoàng Anh; Đoàn Viết Thắng; Hoàng Thị Ngọc Ánh; Nguyễn Thị Thu Hà; Nguyễn Gia Hiếu; Đoàn Quỳnh Nhi (2024). Chính sách tiền tệ góp phần hạn chế sự hình thành các doanh nghiệp zombie tại Việt Nam. Tạp chí Ngân hàng, số chuyên đề 2024, tr. 15-24.
3.
Quốc hội. (2014). Luật Phá sản số 51/2014/QH13 ngày 19 tháng 06 năm 2014.
4.
Quốc hội. (2025). Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15 ngày 11 tháng 12 năm 2025.
5.
Tòa án nhân dân tối cao. (2025a). Báo cáo đánh giá tác động chính sách trong Dự án Luật Phá sản (sửa đổi).
6.
Tòa án nhân dân tối cao. (2025b). Báo cáo kinh nghiệm quốc tế về pháp luật phá sản.
7.
Vũ Thị Thu Hương; Trịnh Thị Thùy Linh; Nguyễn Thị Hoa. (2020). Tác động của doanh nghiệp zombie đến hiệu quả tài chính các doanh nghiệp ngành vật liệu xây dựng Việt Nam. Tạp chí Khoa học Thương mại, (137+138), tr. 1-12.
8.
Adalet McGowan, M., Andrews, D., & Millot, V. (2017). The walking dead? Zombie firms and productivity performance in OECD countries (OECD Economics Department Working Papers No. 1372). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/180d80ad-en
Caballero, R. J., Hoshi, T., & Kashyap, A. K. (2008). Zombie lending and depressed restructuring in Japan. American Economic Review, 98(5), 1943-1977. https://doi.org/10.1257/aer.98.5.1943
Claessens, S., & Klapper, L. (2005). Bankruptcy around the world: Explanations of its relative use. American Law and Economics Review, 7(1), 253-283. https://doi.org/10.1093/aler/ahi008
European Parliament and Council of the European Union. (2019). Directive (EU) 2019/1023 of the European Parliament and of the Council of 20 June 2019 on preventive restructuring frameworks, on discharge of debt and disqualifications, and on measures to increase the efficiency of procedures concerning restructuring, insolvency and discharge of debt. Official Journal of the European Union, L172, 18-55.
12.
Finch, V., & Milman, D. (2017). Corporate insolvency law: Perspectives and principles (3rd ed.). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781139626811
Kane, E. J. (1987). Dangers of capital forbearance: The case of the FSLIC and “zombie” savings and loans. Contemporary Economic Policy, 5(1), 77-83. https://doi.org/10.1111/j.1465-7287.1987.tb00247.x
Schumpeter, J. A. (1942). Capitalism, socialism and democracy. Harper & Brothers.
16.
United States Code. (2018). Title 11-Bankruptcy (11 U.S.C. §§ 1107, 1108, 1123, 1129, & 362). U.S. Government Publishing Office.
17.
Upadhyay, A. P., & Baag, P. K. (2024). Surviving beyond expiry: A systematic literature review of zombie firms. China Accounting and Finance Review, 26(1), 31-54. https://doi.org/10.1108/CAFR-05-2023-0054