Nghịch lý kinh nghiệm: Tác động của kinh nghiệm quản lý đến tăng trưởng việc làm trong doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam

Tóm tắt

Nghiên cứu đánh giá tác động của người quản lý cấp cao đối với tăng trưởng việc làm tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) ở Việt Nam, cùng vai trò trung gian của quản trị nhân sự (HRM). Sử dụng dữ liệu 782 SMEs từ Khảo sát Doanh nghiệp Việt Nam 2023 của Ngân hàng Thế giới, hồi quy OLS với sai số chuẩn vững cho thấy, thâm niên trong ngành của người quản lý có liên hệ nghịch với tăng trưởng việc làm. Mỗi năm kinh nghiệm tăng thêm làm giảm 0,23 điểm phần trăm tăng trưởng mỗi năm (p = 0,008). Một độ lệch chuẩn kinh nghiệm tương ứng mức giảm 1,76 điểm phần trăm, lớn hơn mức tăng bình quân của mẫu (1,03%). Quan hệ này chuẩn vững qua 9 mô hình nhưng không tác động đến năng suất hay doanh thu. Trái với kỳ vọng, các thực tiễn HRM không đóng vai trò trung gian và chỉ 11,1% SMEs có đào tạo chính thức.

Từ khóa
doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) lý thuyết cấp cao kinh nghiệm quản lý tăng trưởng việc làm quản trị nhân lực

Tài liệu tham khảo

1.
Chính phủ. (2021). Nghị định số 80/2021/NĐ-CP ngày 26 tháng 8 năm 2021 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
2.
Cục Thống kê. (2025). Sách trắng doanh nghiệp Việt Nam năm 2025. Nhà xuất bản Thống kê. https://www.nso.gov.vn/default/2025/11/sach-trang-doanh-nghiep-viet-nam-nam-2025/
3.
World Bank. (2025). Viet Nam - World Bank Enterprise Survey 2023. World Bank Microdata Library. https://microdata.worldbank.org/index.php/catalog/6477
4.
Bloom, N., Eifert, B., Mahajan, A., McKenzie, D., & Roberts, J. (2013). Does management matter? Evidence from India. The Quarterly Journal of Economics, 128(1), 1-51. https://doi.org/10.1093/qje/qjs044
5.
Bloom, N., & Van Reenen, J. (2007). Measuring and explaining management practices across firms and countries. The Quarterly Journal of Economics, 122(4), 1351-1408. https://doi.org/10.1162/qjec.2007.122.4.1351
6.
Combs, J., Liu, Y., Hall, A., & Ketchen, D. (2006). How much do high-performance work practices matter? A meta-analysis of their effects on organizational performance. Personnel Psychology, 59(3), 501-528. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.2006.00045.x
7.
Hambrick, D. C., Geletkanycz, M. A., & Fredrickson, J. W. (1993). Top executive commitment to the status quo: Some tests of its determinants. Strategic Management Journal, 14(6), 401-418. https://doi.org/10.1002/smj.4250140602
8.
Hambrick, D. C., & Mason, P. A. (1984). Upper echelons: The organization as a reflection of its top managers. Academy of Management Review, 9(2), 193–206. https://doi.org/10.5465/amr.1984.4277628
9.
Preacher, K. J., & Hayes, A. F. (2008). Asymptotic and resampling strategies for assessing and comparing indirect effects in multiple mediator models. Behavior Research Methods, 40(3), 879-891. https://doi.org/10.3758/BRM.40.3.879
10.
Sheehan, M. (2014). Human resource management and performance: Evidence from small and medium-sized firms. International Small Business Journal, 32(5), 545-570. https://doi.org/10.1177/0266242612465454
11.
Torm, N. (2020). Does union membership pay off? Evidence from Vietnamese SMEs. Trong J. Rand & F. Tarp, Micro, small, and medium enterprises in Vietnam. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780198851189.003.0011
12.
Trifković, N. (2017). Spillover effects of international standards: Working conditions in the Vietnamese SMEs. World Development, 97, 79-101. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2017.03.040