Số phát hành: Số 24 - Tháng 8 - 2026Quản trị - Quản lý
Trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp: Tổng quan thực nghiệm và hàm ý phát triển tại Việt Nam
Xuất bản: tháng 9 16, 2026
Tóm tắt
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành công nghệ nền tảng tái định hình cách doanh nghiệp ra quyết định, vận hành và đổi mới sáng tạo. Bài viết tổng hợp các nghiên cứu thực nghiệm công bố trên các tạp chí thuộc lĩnh vực quản trị, kinh tế và tài chính, phân thành 6 nhóm: (1) mức độ áp dụng AI; (2) AI và đầu ra đổi mới sáng tạo/hiệu suất tài chính; (3) AI, năng suất và vận hành; (4) AI và đổi mới sáng tạo xanh; (5) AI và cấu trúc thị trường; (6) AI, nguồn nhân lực và rủi ro tổ chức. Kết quả cho thấy AI tác động tích cực nhưng không đồng nhất, có độ trễ, phi tuyến và phụ thuộc năng lực nội tại doanh nghiệp; đồng thời tồn tại rủi ro về bất bình đẳng tiếp cận, quyền lực thị trường và minh bạch thông tin. Bài viết đề xuất hàm ý cho doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách tại Việt Nam.
Từ khóa
trí tuệ nhân tạođổi mới sáng tạohiệu suất doanh nghiệpnăng lực động
Tài liệu tham khảo
1.
Đức Thiện (2025). Rầm rộ khởi nghiệp với trí tuệ nhân tạo (AI). Báo Tuổi trẻ, https://tuoitre.vn/ram-ro-khoi-nghiep-voi-tri-tue-nhan-tao-ai-20250719230437692.htm
2.
Hằng Anh (2025). Gần 170.000 doanh nghiệp Việt Nam đã ứng dụng AI. Tạp chí Kinh tế Việt Nam, https://vneconomy.vn/gan-170000-doanh-nghiep-viet-nam-da-ung-dung-ai.htm
3.
Lê Lâm. (2026). Doanh nghiệp Việt cần chuyển từ "dùng AI" sang "tích hợp AI" để cạnh tranh. Báo Nhân dân, https://nhandan.vn/doanh-nghiep-viet-can-chuyen-tu-dung-ai-sang-tich-hop-ai-de-canh-tranh-post961098.html
4.
Nguyễn Trần Hưng. (2025). Phát triển công nghệ trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam: Động lực và các giải pháp. Tạp chí Quản lý Nhà nước, https://www.quanlynhanuoc.vn/2025/04/17/phat-trien-cong-nghe-tri-tue-nhan-tao-tai-viet-nam-dong-luc-va-cac-giai-phap/
5.
Nguyên Vỵ. (2025). Doanh nghiệp Việt Nam chủ động bước vào "sân chơi AI toàn cầu". Tạp chí Công Thương, https://tapchicongthuong.vn/doanh-nghiep-viet-nam-chu-dong-buoc-vao--san-choi-ai-toan-cau-140399.htm
6.
Quỳnh Trang. (2025). Doanh nghiệp Việt Nam trước làn sóng AI "bùng nổ". Tạp chí Kinh tế và Dự báo, https://nief.mof.gov.vn/kinh-te-xa-hoi/doanh-nghiep-viet-nam-truoc-lan-song-ai-bung-no-11747.html
7.
Thanh Phong (2026). Vietnam AI Innovation Challenge 2026: Khi người trẻ Việt bước vào cuộc đua "xây dựng cùng AI". Báo Lao động và Xã hội, https://laodongxahoi.tcnnld.vn/pages/detail/32390/Vietnam-AI-Innovation-Challenge-2026-Khi-nguoi-tre-Viet-buoc-vao-cuoc-dua-xay-dung-cung-AI.html
8.
VVH. (2026). Toàn cảnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam năm 2025. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VJST). https://vjst.vn/toan-canh-ung-dung-tri-tue-nhan-tao-tai-viet-nam-nam-2025-82739.html
9.
Abdul Wahab, M. D., & Radmehr, M. (2024). The impact of AI assimilation on firm performance in small and medium-sized enterprises: A moderated multi-mediation model. Heliyon, 10(9), e29580. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e29580
Abu Dhabi Media Office. (2026, Ngày 9 Tháng 2). G42 signs US$1bn agreement with Vietnamese consortium to deploy national AI and cloud infrastructure across Vietnam. https://www.mediaoffice.abudhabi/en/technology/g42-signs-us1bn-agreement-with-vietnamese-consortium-to-deploy-national-ai-and-cloud-infrastructure-across-vietnam/
11.
Acemoglu, D., & Restrepo, P. (2019). Automation and new tasks: How technology displaces and reinstates labor. Journal of Economic Perspectives, 33(2), 3-30. https://doi.org/10.1257/jep.33.2.3
Agag, G., Al Zaabi, A., & Eid, R. (2026). Investing in intelligence: AI human capital, wage inequality, and firm value in tourism, travel and hospitality. Tourism Management, 117, 105470. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2026.105470
Calvino, F., & Fontanelli, L. (2026). AI users are not all alike: The characteristics of French firms buying and developing AI. Research Policy, 55, 105473. https://doi.org/10.1016/j.respol.2026.105473
Cheng, J., & Ji, S. (2026). Signaling organizational artificial intelligence adoption in recruitment materials: Role of perceived innovation ability in organizational attractiveness. Behavioral Sciences, 16(3), 455. https://doi.org/10.3390/bs16030455
Forgione, A. F., & Migliardo, C. (2026). The role of AI in shaping firm market power: A difference-in-differences study. International Journal of Innovation Studies. Advance online publication. https://doi.org/10.1016/j.ijis.2026.100208
Ke, Y., & Luo, J. (2026). How does artificial intelligence affect firms' green total factor productivity: Evidence from Chinese listed companies. International Review of Economics and Finance, 106, Article 104981. https://doi.org/10.1016/j.iref.2026.104981
Le, A. D., Phan, T. T. H., Luong, T. S., Dao, V. T., Duong, C. D., & Dang, N. S. (2026). Artificial intelligence capabilities, business model transformation, and new venture performance: Moderating role of family firm. Sustainable Futures, 12, 101981. https://doi.org/10.1016/j.sftr.2026.101981
Liu, Y. D., Zhang, J. Z., Zheng, J., & Kamal, M. M. (2025). Artificial intelligence-enabled systems and innovation in B2B firms: The role of strategic agility and decision-making performance. Industrial Marketing Management. Advance online publication. https://doi.org/10.1016/j.indmarman.2025.04.003
Mihet, R., Rishabh, K., & Gomes, O. (2026). Is it AI or data that drives firm market power? Journal of Monetary Economics, 157, 103878. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2025.103878
Pastor-Merino, A., Martínez-Barbero, X., Vicente, M. R., & Domenech, J. (2026). Does AI boost firm productivity? A web scraping and LLMs approach. Telecommunications Policy, 50(1), Article 103138. https://doi.org/10.1016/j.telpol.2025.103138
Song, L., & Lyu, H. (2026). Do large language models displace or complement investment advisors? Evidence from Chinese wealth management firms. International Review of Economics and Finance, 111, Article 105636. https://doi.org/10.1016/j.iref.2026.105636
Teece, D. J., Peteraf, M., & Leih, S. (2016). Dynamic capabilities and organizational agility: Risk, uncertainty, and strategy in the innovation economy. California Management Review, 58(4), 13-35. https://doi.org/10.1525/cmr.2016.58.4.13
Thai Khang (2026). FPT, Viet Thai and G42 invest $1 billion in AI infrastructure, cloud computing. VietnamNet, https://vietnamnet.vn/en/fpt-viet-thai-and-g42-invest-1-billion-in-ai-infrastructure-cloud-computing-2489724.html
25.
Vietnam Investment Review - VIR (2026). NIC launches Vietnam’s first nationwide AI hackathon. https://vir.com.vn/nic-launches-vietnams-first-nationwide-ai-hackathon-153742.html
26.
Yavuz, M. S., & Çalik, H. (2025). AI and ML patent intensity and firm performance: A machine learning-based lagged analysis. European Research on Management and Business Economics, 31, 100291. https://doi.org/10.1016/j.iedeen.2025.100291
Yu, X., Chen, K., & Ren, Z. (2026). Building the efficiency bridge: Artificial intelligence innovation, high-growth firms and industry competition through governance. Journal of Innovation & Knowledge, 14, 100961. https://doi.org/10.1016/j.jik.2026.100961
