Thu nhập và điều chỉnh sinh kế sau thu hồi đất nông nghiệp: Trường hợp huyện Bình Tân, tỉnh Vĩnh Long

Tóm tắt

Nghiên cứu phân tích thay đổi thu nhập và điều chỉnh sinh kế của các hộ có đất nông nghiệp bị thu hồi tại huyện Bình Tân, tỉnh Vĩnh Long (theo địa giới hành chính trước ngày 01/7/2025). Dữ liệu được thu thập đầu năm 2026 từ 90 hộ chọn ngẫu nhiên phân tầng, gồm 30 hộ bị thu hồi toàn bộ và 60 hộ bị thu hồi một phần đất nông nghiệp giai đoạn 2021-2025. Thống kê mô tả và kiểm định t cho mẫu ghép được sử dụng để so sánh thu nhập trước và sau thu hồi đất. Kết quả cho thấy, thu nhập bình quân giảm từ 5,61 xuống 4,86 triệu đồng/hộ/tháng, tương ứng 13,4%, với khác biệt có ý nghĩa thống kê ở mức 5%. Cơ cấu thu nhập chuyển từ nông nghiệp sang bồi thường, lao động phi nông nghiệp, thương mại và dịch vụ; hộ bị thu hồi toàn bộ đất dễ bị tổn thương hơn do không còn nguồn thu nông nghiệp làm vùng đệm. Nghiên cứu đề xuất phân hóa hỗ trợ theo mức độ mất đất, gắn đào tạo nghề với việc làm, tư vấn sử dụng tiền bồi thường và theo dõi phục hồi thu nhập.

Từ khóa
điều chỉnh sinh kế phục hồi sinh kế thu hồi đất nông nghiệp thu nhập hộ gia đình Vĩnh Long

Tài liệu tham khảo

1.
Chính phủ. (2014). Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi. https://vanban.chinhphu.vn/?docid=173972&pageid=27160
2.
Chính phủ. (2024). Nghị định số 88/2024/NĐ-CP ngày 15/7/2024 quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi.
3.
Quốc hội. (2013). Luật số 45/2013/QH13: Luật Đất đai, ban hành ngày 29/11/2013
4.
Nguyễn Minh Thuận, Dương Ngọc Thành, và Nguyễn Thành Nghiệp. (2018). Yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập của hộ dân sau thu hồi đất xây dựng khu công nghiệp tỉnh Vĩnh Long. Tạp chí Khoa học Đại học Cần Thơ, 54(4), 80-90. https://doi.org/10.22144/ctu.jvn.2018.073
5.
Berchoux, T., Hutton, C. W., Hensengerth, O., Voepel, H. E., Tri, V. P. D., Vu, P. T., Hung, N. N., Parsons, D., & Darby, S. E. (2023). Effect of planning policies on land use dynamics and livelihood opportunities under global environmental change: Evidence from the Mekong Delta. Land Use Policy, 131, Article 106752. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2023.106752
6.
Department for International Development. (1999). Sustainable livelihoods guidance sheets. https://www.livelihoodscentre.org/-/sustainable-livelihoods-guidance-sheets
7.
International Finance Corporation. (2023). A good practice handbook: Land acquisition and involuntary resettlement. https://www.ifc.org/en/insights-reports/2023/handbook-land-acquisition-and-involuntary-resettlement
8.
Lewis, W. A. (1954). Economic development with unlimited supplies of labor. The Manchester School, 22(2), 139-191. https://doi.org/10.1111/j.1467-9957.1954.tb00021.x
9.
Ngo Thi Phuong Thao. (2016). Impact of land acquisition on the sustainable livelihoods in Ninh Thuan Province, Vietnam. Sociology Study, 6(11), 737-743. https://doi.org/10.17265/2159-5526/2016.11.008
10.
Nguyen Thi Ha Thanh , Tran Van Tuan , Bui Quang Thanh, Quang Huy Man. (2016). Socio-economic effects of agricultural land conversion for urban development: Case study of Hanoi, Vietnam. Land Use Policy, 54, 583-592. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2016.02.032
11.
Nguyen, T. T., Hegedűs, G., & Nguyen, T. L. (2019). Effect of land acquisition and compensation on the livelihoods of people in Quang Ninh District, Quang Binh Province: Labor and income. Land, 8(6), Article 91. https://doi.org/10.3390/land8060091
12.
Pham Phuong Nam & Tran Thai Yen. (2022). Determinants of the lives of households after land loss for urbanization: Experiences from Vinh City, Nghe An Province. Land Use Policy, 119, Article 106216. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2022.106216
13.
Phuc, N. Q., van Westen, A. C. M., & Zoomers, A. (2014). Agricultural land for urban development: The process of land conversion in Central Vietnam. Habitat International, 41, 1-7. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2013.06.004
14.
Quang Nguyen, Doo-Chul Kim. (2020). Reconsidering rural land use and livelihood transition under the pressure of urbanization in Vietnam: A case study of Hanoi. Land Use Policy, 99, Article 104896. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2020.104896
15.
Scoones, I. (1998). Sustainable rural livelihoods: A framework for analysis (IDS Working Paper No. 72). Institute of Development Studies. https://opendocs.ids.ac.uk/articles/report/Sustainable_Rural_Livelihoods_A_Framework_for_Analysis/26473384
16.
Zhang, Z., Ghazali, S., Miceikienė, A., Zejak, D., Choobchian, S., Pietrzykowski, M., & Azadi, H. (2023). Socio-economic impacts of agricultural land conversion: A meta-analysis. Land Use Policy, 132, Article 106831. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2023.106831