Phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cấp tỉnh: Khung phân tích và bài học thực tiễn
Xuất bản: tháng 10 16, 2026
Tóm tắt
Bài viết xây dựng một khung phân tích cấp tỉnh nhằm khắc phục 3 hạn chế phổ biến, gồm: đồng nhất hệ sinh thái với danh mục tổ chức; đánh giá bằng đầu vào và sự kiện; và bỏ qua liên kết ngoại tỉnh. Phương pháp nghiên cứu kết hợp tổng hợp lý thuyết tích hợp, phân tích thể chế chính sách, nghiên cứu trường hợp so sánh và kiểm tra khả năng ứng dụng bằng dữ liệu tại tỉnh Nam Định gồm khảo sát N=450, khảo sát N=200 và Delphi 2 vòng. Kết quả nghiên cứu củng cố lập luận nguồn lực chỉ tạo giá trị qua chuỗi nhận biết, đủ điều kiện, tiếp cận, phối hợp và sử dụng đúng thời điểm. Kinh nghiệm tại các tỉnh, thành phố Đà Nẵng, Bình Dương và Quảng Nam cho thấy không tồn tại một mô hình duy nhất: địa phương cần phát triển từ tài sản và bài toán riêng, đồng thời xây đầu mối điều phối, mạng lưới ngoại tỉnh, khách hàng đầu tiên và tài chính theo mốc. Bài viết đề xuất lộ trình chính sách 3 giai đoạn và hệ chỉ báo dựa trên tiến triển thực của dự án.
Từ khóa
hệ sinh thái khởi nghiệp cấp tỉnhchính quyền kiến tạomô hình 3 chủ thểđiểm nghẽn thể chếkhởi nghiệp sáng tạo
Tài liệu tham khảo
1.
Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nam Định (2025). Báo cáo phân tích hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cho đối tượng thanh niên tại Nam Định. Báo cáo nhiệm vụ khoa học và công nghệ.
2.
Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nam Định (2025). Báo cáo xây dựng bộ tiêu chí khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Nam Định. Báo cáo nhiệm vụ khoa học và công nghệ.
3.
Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nam Định (2025). Báo cáo đánh giá hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cho đối tượng thanh niên tại tỉnh Nam Định. Báo cáo nhiệm vụ khoa học và công nghệ.
4.
Chính phủ. (2016). Quyết định số 844/QĐ-TTg ngày 18/5/2016 phê duyệt Đề án Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025.
5.
Chính phủ. (2021). Quyết định số 188/QĐ-TTg ngày 09/02/2021 sửa đổi, bổ sung Quyết định số 844/QĐ-TTg.
6.
Chính phủ. (2025b). Nghị định số 268/2025/NĐ-CP ngày 14/10/2025 về đổi mới sáng tạo, hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.
7.
Chính phủ. (2026). Nghị quyết số 86/NQ-CP ngày 05/4/2026 ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo.
8.
Quốc hội. (2017). Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa số 04/2017/QH14 ngày 12/ 6/2017.
9.
Quốc hội. (2025). Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15 ngày 27/6/2025.
10.
UBND thành phố Đà Nẵng. (2025). Đà Nẵng tăng 130 bậc, xếp vị thứ 766 trong top 1.000 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu. https://danang.gov.vn/vi/w/da-nang-tang-130-bac-xep-vi-thu-766-trong-top-1000-he-sinh-thai-khoi-nghiep-toan-cau.
11.
Acs, Z. J., Autio, E., & Szerb, L. (2014). National systems of entrepreneurship: Measurement issues and policy implications. Research Policy, 43(3), 476-494. https://doi.org/10.1016/j.respol.2013.08.016.
Adner, R. (2017). Ecosystem as structure: An actionable construct for strategy. Journal of Management, 43(1), 39-58. https://doi.org/10.1177/0149206316678451.
Amezcua, A. S., Grimes, M. G., Bradley, S. W., & Wiklund, J. (2013). Organizational sponsorship and founding environments: A contingency view on the survival of business-incubated firms. Academy of Management Journal, 56(6), 1628-1654. https://doi.org/10.5465/amj.2011.0652.
Autio, E., Nambisan, S., Thomas, L. D. W., & Wright, M. (2018). Digital affordances, spatial affordances, and the genesis of entrepreneurial ecosystems. Strategic Entrepreneurship Journal, 12(1), 72-95. https://doi.org/10.1002/sej.1266.
Bramwell, A., & Wolfe, D. A. (2008). Universities and regional economic development: The entrepreneurial University of Waterloo. Research Policy, 37(8), 1175-1187. https://doi.org/10.1016/j.respol.2008.04.016.
Bruneel, J., Ratinho, T., Clarysse, B., & Groen, A. (2012). The evolution of business incubators: Comparing demand and supply of business incubation services across different incubator generations. Technovation, 32(2), 110-121. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2011.11.003.
Cao, Z., & Shi, X. (2021). A systematic literature review of entrepreneurial ecosystems in advanced and emerging economies. Small Business Economics, 57, 75-110. https://doi.org/10.1007/s11187-020-00326-y.
Chính phủ. (2025a). Nghị định số 265/2025/NĐ-CP ngày 14/10/2025 quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo về tài chính và đầu tư.
19.
Cooke, P., Uranga, M. G., & Etxebarria, G. (1997). Regional innovation systems: Institutional and organisational dimensions. Research Policy, 26(4-5), 475-491. https://doi.org/10.1016/S0048-7333(97)00025-5.
Etzkowitz, H., & Leydesdorff, L. (2000). The dynamics of innovation: From National Systems and “Mode 2” to a Triple Helix of university-industry-government relations. Research Policy, 29(2), 109-123. https://doi.org/10.1016/S0048-7333(99)00055-4
Isenberg, D. J. (2010). How to start an entrepreneurial revolution. Harvard Business Review, 88(6), 40-50.
22.
Isenberg, D. J. (2011). The entrepreneurship ecosystem strategy as a new paradigm for economic policy: Principles for cultivating entrepreneurship. Babson Entrepreneurship Ecosystem Project.
23.
Leendertse, J., Schrijvers, M., & Stam, E. (2022). Measure twice, cut once: Entrepreneurial ecosystem metrics. Research Policy, 51(9), 104336. https://doi.org/10.1016/j.respol.2021.104336.
Mack, E., & Mayer, H. (2016). The evolutionary dynamics of entrepreneurial ecosystems. Urban Studies, 53(10), 2118-2133. https://doi.org/10.1177/0042098015586547.
Roundy, P. T., Bradshaw, M., & Brockman, B. K. (2018). The emergence of entrepreneurial ecosystems: A complex adaptive systems approach. Journal of Business Research, 86, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2018.01.032.
Spigel, B. (2017). The relational organization of entrepreneurial ecosystems. Entrepreneurship Theory and Practice, 41(1), 49-72. https://doi.org/10.1111/etap.12167.
Spigel, B., & Harrison, R. (2018). Toward a process theory of entrepreneurial ecosystems. Strategic Entrepreneurship Journal, 12(1), 151-168. https://doi.org/10.1002/sej.1268.
Stam, E. (2015). Entrepreneurial ecosystems and regional policy: A sympathetic critique. European Planning Studies, 23(9), 1759-1769. https://doi.org/10.1080/09654313.2015.1061484.
Stam, E., & van de Ven, A. (2021). Entrepreneurial ecosystem elements. Small Business Economics, 56, 809-832. https://doi.org/10.1007/s11187-019-00270-6.
Wurth, B., Stam, E., & Spigel, B. (2022). Toward an entrepreneurial ecosystem research program. Entrepreneurship Theory and Practice, 46(3), 729-778. https://doi.org/10.1177/1042258721998948.
