Mở rộng an sinh xã hội cho lao động nền tảng: Tham khảo pháp luật nước ngoài và một số gợi mở cho Việt Nam

Tóm tắt

Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế nền tảng, các lao động hoạt động ngoài khu vực lao động chính thức như tài xế công nghệ chưa được bảo đảm đầy đủ quyền lợi về an sinh xã hội, tạo ra những khoảng trống pháp lý và rủi ro thực tiễn. Trên cơ sở sử dụng phương pháp luật học so sánh, vận dụng kinh nghiệm quốc tế vào thực tiễn Việt Nam, bài viết này phân tích đề xuất xây dựng cơ chế an sinh xã hội đặc thù thông qua mô hình đóng hỗn hợp và thiết lập tổ chức đại diện cho nhóm lao động nền tảng. Từ góc nhìn lý luận gắn với thực tiễn, bài viết đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật an sinh xã hội nhằm bảo đảm công bằng, bao trùm và thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động trong nền kinh tế số.

Từ khóa
an sinh xã hội lao động nền tảng tài xế công nghệ pháp luật người lao động

Tài liệu tham khảo

1.
Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh. (2026). TP. Hồ Chí Minh tiếp tục đề xuất tài xế công nghệ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh. https://tphcm.baohiemxahoi.gov.vn/Pages/ban-doc-quan tam.aspx?itemID=17253&CateID=316
2.
Đặng Hoàng Giang. (2026). Công đoàn Úc đạt thỏa thuận lịch sử trong bảo vệ tài xế công nghệ. Chuyên trang tri thức của VnExpress. https://tiasang.com.vn/cong-doan-uc-dat-thoa-thuan-lich-su-trong-bao-ve-tai-xe-cong-nghe-5039552.html
3.
Đinh Thị Chiến. (2022). Điều chỉnh pháp luật đối với mối quan hệ giữa tài xế công nghệ và công ty nền tảng. Tạp chí Khoa học pháp lý Việt Nam, 1(149), 54-62.
4.
Giản Thị Lê Na. (2026). Trách nhiệm của các hãng công nghệ đối với tài xế trong nền kinh tế chia sẻ dưới góc nhìn từ pháp luật Việt Nam và một số quốc gia trên thế giới. Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, 13(520), 53-64.
5.
Lê Ngọc Anh. (2026). Nghĩa vụ của doanh nghiệp nền tảng đối với người làm việc trên nền tảng theo Công ước ILO số 193 năm 2026 và gợi mở cho pháp luật Việt Nam. Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam. https://lsvn.vn/nghia-vu-cua-doanh-nghiep-nen-tang-doi-voi-nguoi-lam-viec-tren-nen-tang-theo-cong-uoc-ilo-so-193-nam-2026-va-goi-mo-cho-phap-luat-viet-nam-a175189.html.
6.
Nghị viện Singapore. (2024). Đạo luật Người lao động Nền tảng năm 2024 (Platform Workers Act 2024), ban hành ngày 10/09/2024. https://sso.agc.gov.sg/Act/PWA2024
7.
Nguyễn Thị Hoài An. (2022). Tiếp cận an sinh xã hội của lái xe công nghệ Grab tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí Nguồn Nhân lực và An sinh xã hội, 5, 54-60.
8.
Quốc hội. (2019). Bộ luật số 45/2019/QH14: Bộ luật Lao động, ban hành ngày 20/11/2019.
9.
Quốc hội. (2024). Luật số 41/2024/QH15: Luật Bảo hiểm xã hội, ban hành ngày 29/06/2024.
10.
International Labour Organisation (ILO). (2021). World Employment and Social Outlook 2021: The Role of Digital Labour Platforms in Transforming the World of Work. International Labour Organisation. https://www.ilo.org/sites/default/files/wcmsp5/groups/public/%40dgreports/%40dcomm/%40publ/documents/publication/wcms_771749.pdf.