Phối hợp hỗ trợ của nhà nước với tự quản cộng đồng: Bài học thể chế từ Trung Quốc cho quản trị rừng cấp thôn/bản ở Việt Nam

Tóm tắt

Nghiên cứu này phân tích những bài học kinh nghiệm Việt Nam có thể rút ra từ Trung Quốc về sự phối hợp giữa hỗ trợ của Nhà nước và cơ chế hợp tác tự quản địa phương trong quản trị rừng cấp thôn/bản. Trên cơ sở tổng hợp tài liệu theo chủ đề, nghiên cứu xác định 7 lĩnh vực liên kết. Kết quả cho thấy, quản trị hiệu quả hình thành từ các cấu hình thể chế thích ứng, trong đó Nhà nước cung cấp công nhận pháp lý, quyền an toàn, hỗ trợ kỹ thuật-tài chính, điều phối và giám sát trách nhiệm giải trình, còn cộng đồng duy trì thẩm quyền thực chất đối với xây dựng quy tắc, giám sát, phân chia lợi ích và giải quyết xung đột. Kinh nghiệm của Trung Quốc vì vậy nên được xem là nguồn nguyên tắc thể chế có thể điều chỉnh, thay vì mô hình để sao chép nguyên trạng.

Từ khóa
hành động tập thể quản trị rừng cộng đồng tự quản hợp tác hỗ trợ của Nhà nước Việt Nam

Tài liệu tham khảo

1.
Chính phủ Việt Nam (2022). Quyết định số 150/QĐ-TTg ngày 28/1/2022 phê duyệt Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
2.
Nguyễn Ngọc Luân, Hồ Văn Bắc, Hà Quang Trung, Hồ Lương Xinh & Phương Hữu Khiêm (2026). Các yếu tố ảnh hưởng đến xây dựng nông thôn mới cấp thôn trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Tạp chí nghiên cứu Tài chính kế toán, 307, 5. doi:https://doi.org/10.71374/jfarv.v26.i307.12
3.
Cai, J., & Dai, L. (2026). From External Intervention to Endogenous Resilience: NGO Pathways to Adaptive Environmental Governance in State-Centric Settings. Environmental Policy and Governance.
4.
He, J., Martin, A., Lang, R., & Gross-Camp, N. (2021). Explaining success on community forestry through a lens of environmental justice: Local justice norms and practices in China. World Development, 142, 105450.
5.
Li, L., Ding, X., Sarkar, A., & Li, H. (2023). Assessing the impact of confirmation of rights and collective trust on farmer’s forestry management and protection behaviour-A case of collective forest areas in Zhejiang and Jiangxi provinces, China. Forests, 14(2), 376.
6.
Liu, P., & Ravenscroft, N. (2016). Collective action in China’s recent collective forestry property rights reform. Land Use Policy, 59, 402-411.
7.
Miao, G., & West, R. (2004). Chinese collective forestlands: contributions and constraints. International Forestry Review, 6(3-4), 282-296.
8.
Sun, Q. (2007). Rebuilding Common Property Management: a Case Study of Community-Based Natural Resource Management in Rural Guizhou, China: Wageningen University and Research.
9.
Xu, J., Deininger, K., Ji, Y., & Hyde, W. F. (2026). Forest tenure decision under imperfect village democracy. China Economic Journal, 19(2), 213-240.
10.
Yiwen, Z., & Kant, S. (2020). Partitioning commons and devolving them from communal to sub-communal groups: Evidence from China’s community forest management organizations. International Journal of the Commons, 14(1).
11.
Yiwen, Z., Kant, S., & Long, H. (2020). Collective action dilemma after China’s forest tenure reform: Operationalizing forest devolution in a rapidly changing society. Land, 9(2), 58.