The inconsistency between the taxable object and the tax base for personal income tax on real estate transfers

Abstract

Current personal income tax law classifies income from real estate transfers as taxable income but calculates tax directly on the transfer price rather than on the actual economic gain. This approach may create tax liability even when a transaction generates no profit and may encourage parties to declare transfer prices below actual payments, thereby reducing tax-administration effectiveness and market transparency. The study analyzes the inconsistency between the taxable object and tax base, compares real estate transfer taxation with capital transfer taxation, and considers related tax, civil, and notarization consequences. It recommends determining taxable income based primarily on the difference between the transfer price and acquisition cost plus reasonable expenses, while retaining taxation at a fixed rate on the transfer price as an alternative when taxpayers cannot substantiate acquisition costs or deductible expenses.
Keywords
personal income tax real estate transfers tax base taxable object taxable income transfer price

References

1.
Tòa án Nhân dân huyện Dầu Tiếng, (2021), Bản án số 56/2021/HS-ST, ngày 09/9/2021 về tội trốn thuế, Thư viện pháp luật, https://thuvienphapluat.vn/banan/ban-an/ban-an-ve-toi-tron-thue-tncn-khi-ghi-gia-chuyen-nhuong-dat-thap-hon-gia-thuc-te-so-562021hsst-215522
2.
Tòa án Nhân dân quận Ninh Kiều, (2023), Bản án số 24/2023/HS-ST, ngày 22/202/2023 về tội trốn thuế, Thư viện pháp luật, https://thuvienphapluat.vn/banan/ban-an/ban-an-ve-toi-tron-thue-tron-thue-tncn-khi-ghi-gia-chuyen-nhuong-dat-thap-hon-gia-thuc-te-so-242023hsst-361371
3.
Tòa án Nhân dân tỉnh Tiền Giang, (2021), Bản án số 43/2021/DS-PT ngày 22/01/2021 về tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, Truy cập tại https://thuvienphapluat.vn/banan/ban-an/ban-an-ve-tranh-chap-hop-dong-chuyen-nhuong-quyen-su-dung-dat-ghi-gia-chuyen-nhuong-thap-hon-thuc-te-263905
4.
Hà An, (2022), Kê khai trung thực giá chuyển nhượng bất động sản là để bảo vệ chính mình, Trang thông tin điện tử của Cục Thuế, https://gdt.gov.vn/wps/portal/%21ut/p/z0/PcpdC4IwGIbhv-LJDuV9nW5zh0VkRhARle1EtvzI0Ik4-vj3iUFHz3PBDQquNGISJRcMMlBWP5tau6a3up18VTzHSKa7-HzcLzcngSkTksWrdZgcBGxB1W1vfmnzGAa1AHXrrSvfDrK6cN4M6wiOOp88ry1f4__k5ZT03YcgRUoJuru2tccICqwMD5H7VRgzP6KG-VIXzI-1wagIAxoIhE4lly8Mh-Ej/
5.
Phạm Dự, (2026), Ghi giá bán nhà thấp để giảm thuế: Ranh giới giữa thỏa thuận dân sự và tội hình sự, Báo điện tử VnExpress, Truy cập tại https://vnexpress.net/ghi-gia-ban-nha-thap-de-giam-thue-ranh-gioi-giua-thoa-thuan-dan-su-va-toi-hinh-su-5050176.html
6.
Bích Ngọc, (2025), Thu thuế TNCN 20% trên thu nhập chuyển nhượng bất động sản sẽ cần có lộ trình phù hợp, Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính, https://mof.gov.vn/tin-tuc-tai-chinh/tin-tuc-su-kien-8/thu-thue-tncn-20percent-tren-thu-nhap-chuyen-nhuong-bat-dong-san-se-can-co-lo-trinh-phu-hop
7.
Vũ Nguyên, (2022), Chống thất thu ngân sách từ chuyển nhượng bất động sản, Báo Nhân Dân, Báo Nhân dân, https://nhandan.vn/chong-that-thu-ngan-sach-tu-chuyen-nhuong-bat-dong-san-post697445.html
8.
Trường Đại học luật Thành phố Hồ Chí Minh, (2022), Giáo trình Luật thuế, NXB Hồng Đức, Tr. 36-40
9.
Hoàng Yến & Bích Ngọc, (2025), Thuế thu nhập cá nhân trong chuyển nhượng bất động sản: Tiếp tục nghiên cứu, lấy ý kiến để đề xuất chính sách phù hợp, Thời báo Tài chính Việt Nam - Bộ Tài chính, https://thoibaotaichinhvietnam.vn/thue-thu-nhap-ca-nhan-trong-chuyen-nhuong-bat-dong-san-tiep-tuc-nghien-cuu-lay-y-kien-de-de-xuat-chinh-sach-phu-hop-180401.html
10.
Đỗ Quang Giám và cộng sự, (2020), Quản lý thu thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng bất động sản tại Chi cục Thuế huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, https://tapchi.vnua.edu.vn/wp-content/uploads/2020/10/tap-chi-so-11.1.9.pdf
11.
Mỹ Linh, (2025), Đánh thuế lãi chuyển nhượng bất động sản: Nên áp mức 20% hay 2%?, Tạp chí Thương gia, https://thuonggiaonline.vn/danh-thue-lai-chuyen-nhuong-bat-dong-san-nen-ap-muc-20-hay-2-post559919.html