Số phát hành: Số 22 - Tháng 8 - 2026Kế toán - Kiểm toán
Điều chỉnh lợi nhuận dồn tích và điều chỉnh lợi nhuận thực trong ngành thực phẩm và đồ uống Việt Nam: Tổng quan và hàm ý nghiên cứu
Xuất bản: tháng 8 26, 2026
doi:10.62831/nckh.2026.3580.v1
Tóm tắt
Điều chỉnh lợi nhuận (Earnings Management - EM) là chủ đề quan tâm trong kế toán và tài chính vì ảnh hưởng đến chất lượng thông tin trên báo cáo tài chính và hiệu quả phân bổ nguồn lực của thị trường vốn. Tại Việt Nam, phần lớn nghiên cứu về điều chỉnh lợi nhuận thực hiện trên mẫu đa ngành hoặc tập trung vào tài chính, ngân hàng và bất động sản, trong khi nghiên cứu chuyên sâu về ngành Thực phẩm và Đồ uống (Food and Beverage - F&B) còn hạn chế. Bài viết sử dụng phương pháp tổng quan tài liệu có hệ thống để phân tích lý thuyết và tổng hợp bằng chứng thực nghiệm về các nhân tố ảnh hưởng đến điều chỉnh lợi nhuận. Kết quả nghiên cứu cho thấy, có 5 nhóm nhân tố chính gồm: quản trị công ty, cấu trúc sở hữu, đặc điểm tài chính, chất lượng kiểm toán và động cơ đạt ngưỡng lợi nhuận. Qua đó, xác định khoảng trống ngành F&B Việt Nam: kết hợp đo lợi nhuận dồn tích, thực và biến đặc thù ngành.
Từ khóa
điều chỉnh lợi nhuậnquản trị lợi nhuận thựcquản trị lợi nhuận dồn tíchngành thực phẩm và đồ uốngquản trị công ty
Tài liệu tham khảo
1.
Alhadab, M., & Clacher, I. (2022). Board effectiveness and real earnings management. British Accounting Review, 54(3), 101043.
2.
Burgstahler, D. C., & Dichev, I. D. (1997). Earnings Management to Avoid Decreases and Losses. Journal of Accounting and Economics, 24, 99-126.
Cho, S. J., & Chung, C. Y. (2022). Digital transformation and earnings management: International evidence. Finance Research Letters, 46, 102446.
5.
García Lara, J. M., Osma, B. G., Mora, A., & Scapin, M. (2021). Corporate social responsibility and earnings management. Journal of Business Ethics, 169(3), 519-540.
6.
Habib, A., Bhuiyan, M. B. U., & Islam, A. (2020). Corporate social responsibility and earnings management. Accounting & Finance, 60(2), 1747-1780.
7.
Habib, A., Hasan, M. M., & Jiang, H. (2023). Covid-19 and earnings management: International evidence. Accounting Research Journal, 36(4), 321-338.
8.
Healy, P.M. and Wahlen, J.M. (1999) A Review of the Earnings Management Literature and Its Implications for Standard Setting. Accounting Horizons, 13, 365-383. http://dx.doi.org/10.2308/acch.1999.13.4.365
Jensen, M.C. (1986) Agency Costs of Free Cash Flow, Corporate Finance, and Takeovers. The American Economic Review, 76, 323-329.
10.
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305-360. https://doi.org/10.1016/0304-405X(76)90026-X
Klein, A. (2002). Audit committee, board of director characteristics, and earnings management. Journal of Accounting and Economics, 33(3), 375-400. https://doi.org/10.1016/S0165-4101(02)00059-9
Nguyen, T. M., & Do, H. T. (2024). Financial leverage and real earnings management: Evidence from Vietnam. Journal of Asian Finance, Economics and Business, 11(2), 145-156.
13.
Pham, Q. B., Nguyen, T. T., & Le, H. N. (2025). Corporate governance and earnings management in emerging markets. Cogent Business & Management, 12(1), 2451187.
14.
Ross, S.A. (1977) The Determination of Financial Structure: The Incentive-Signalling Approach. Bell Journal of Economics, 8, 23-40.
Roychowdhury, S. (2006). Earnings management through real activities manipulation. Journal of Accounting and Economics, 42(3), 335–370. https://doi.org/10.1016/j.jacceco.2006.01.002
Shleifer, A., & Vishny, R. W. (1986). Large shareholders and corporate control. Journal of Political Economy, 94(3), 461-488.
18.
Tranfield, D., Denyer, D., & Smart, P. (2003). Towards a methodology for developing evidence-informed management knowledge by means of systematic review. British Journal of Management, 14(3), 207-222.
19.
Watts, R. L., & Zimmerman, J. L. (1986). Positive Accounting Theory. Prentice-Hall, Contemporary Topics in Accounting Series Englewood Cliffs.
20.
Zang, A. Y. (2012). Evidence on the trade-off between real activities manipulation and accrual-based earnings management. The Accounting Review, 87(2), 675-703.
