Đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam giai đoạn 2019-2025: Chuyển dịch chất lượng, xu hướng AI và thách thức thoái vốn

Tóm tắt

Nghiên cứu phân tích sự chuyển dịch cơ cấu dòng vốn đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam giai đoạn 2019-2025 theo 4 khía cạnh: (1) quy mô và chu kỳ đầu tư; (2) cấu trúc thương vụ; (3) cơ cấu lĩnh vực; và (4) chu trình vốn, dựa trên dữ liệu của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia và Do Ventures. Kết quả cho thấy năm 2025, dòng vốn phục hồi 28% dù số thương vụ giảm, khiến quy mô bình quân mỗi thương vụ tăng khoảng 44%. AI trở thành lĩnh vực thu hút vốn nổi bật, với vốn đầu tư tăng 13 lần trong 2 năm, chiếm hơn 1/4 tổng vốn. Trong khi đó, thoái vốn vẫn là điểm nghẽn của chu trình. Nghiên cứu nhận định xu hướng đầu tư mới gắn với AI đang hình thành, được hỗ trợ bởi cơ chế vốn mồi và triển vọng nâng hạng thị trường chứng khoán. Quy mô và tính bền vững của dòng vốn phụ thuộc vào khả năng cải thiện cơ chế thoái vốn và mở rộng cơ sở nhà đầu tư trong nước.

Từ khóa
đầu tư mạo hiểm khởi nghiệp sáng tạo thoái vốn trí tuệ nhân tạo vốn tư nhân

Tài liệu tham khảo

1.
Bộ Chính trị. (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
2.
Bộ Chính trị. (2025). Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân.
3.
Chính phủ. (2025). Nghị định số 264/2025/NĐ-CP ngày 14/10/2025 quy định về quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương.
4.
Cục Thống kê. (2026). Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý IV và năm 2025. https://www.nso.gov.vn/bai-top/2026/01/bao-cao-tinh-hinh-kinh-te-xa-hoi-quy-iv-va-nam-2025/
5.
Quốc hội. (2025a). Luật số 93/2025/QH15: Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, ban hành ngày 27/6/2025.
6.
Quốc hội. (2025b). Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.
7.
Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh. (2026). Thành phố Hồ Chí Minh ra mắt Quỹ đầu tư mạo hiểm: Khơi thông nguồn lực cho đổi mới sáng tạo. https://dost.hochiminhcity.gov.vn/hoat-dong-so-khcn/tphcm-ra-mat-quy-dau-tu-mao-hiem-khoi-thong-nguon-luc-cho-doi-moi-sang-tao/
8.
Hiệp hội Đầu tư vốn tư nhân Việt Nam, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia & Boston Consulting Group - VPCA, NIC & BCG (2026). Vietnam innovation and private capital report 2026. Vietnam Private Capital Agency, https://www.vpca.vn/insights/vietnam-innovation-private-capital-report-2026
9.
Black, B. S., & Gilson, R. J. (1998). Venture capital and the structure of capital markets: Banks versus stock markets. Journal of Financial Economics, 47(3), 243-277. https://doi.org/10.1016/S0304-405X(97)00045-7
10.
Brander, J. A., Du, Q., & Hellmann, T. (2015). The effects of government-sponsored venture capital: International evidence. Review of Finance, 19(2), 571-618. https://doi.org/10.1093/rof/rfu009
11.
Crunchbase. (2024). Global startup funding in 2023 clocks in at lowest level in 5 years. Crunchbase News, https://news.crunchbase.com/venture/global-funding-data-analysis-ai-eoy-2023/
12.
FTSE Russell. (2025). FTSE Russell announces results of September 2025 semi-annual country classification review for equities and fixed income. https://www.lseg.com/en/media-centre/press-releases/ftse-russell/2025/ftse-russell-country-classification-september-2025
13.
FTSE Russell. (2026). FTSE Russell announces results of March 2026 semi-annual country classification review for equities and fixed income. https://www.lseg.com/en/media-centre/press-releases/ftse-russell/2026/ftse-russell-announces-results-march-2026-semi-annual-country-classification-review-equities-fixed-income
14.
Gompers, P. A., Kovner, A., Lerner, J., & Scharfstein, D. (2008). Venture capital investment cycles: The impact of public markets. Journal of Financial Economics, 87(1), 1-23. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2006.12.002
15.
Hall, B. H., & Lerner, J. (2010). The financing of R&D and innovation. In B. H. Hall & N. Rosenberg, Handbook of the economics of innovation, 1, 609-639. Elsevier. https://doi.org/10.1016/S0169-7218(10)01014-2
16.
Kortum, S., & Lerner, J. (2000). Assessing the contribution of venture capital to innovation. The RAND Journal of Economics, 31(4), 674-692. https://doi.org/10.2307/2696354
17.
Lerner, J. (2009). Boulevard of broken dreams: Why public efforts to boost entrepreneurship and venture capital have failed and what to do about it. Princeton University Press.
18.
Nanda, R., & Rhodes-Kropf, M. (2013). Investment cycles and startup innovation. Journal of Financial Economics, 110(2), 403-418. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2013.07.001