Xung đột thẩm quyền tài phán trong hoạt động thu thập chứng cứ điện tử dưới góc độ công pháp quốc tế

Abstract

Trong công pháp quốc tế, chủ quyền quốc gia là một trong những nguyên tắc nền tảng của trật tự pháp lý quốc tế, được ghi nhận tại Điều 2(1) Hiến chương Liên hợp quốc. Theo đó, mỗi quốc gia có thẩm quyền tuyệt đối với phần lãnh thổ của mình. Tuy nhiên, sự phát triển của công nghệ số và điện toán đám mây đã làm gia tăng các hành vi phạm tội xuyên biên giới, khiến hoạt động thu thập chứng cứ điện tử thường đòi hỏi sự hỗ trợ từ các quốc gia khác, từ đó đặt ra những thách thức và làm giảm hiệu quả của quá trình điều tra, truy tố. Bài viết này đưa ra khái niệm, đặc điểm về tội phạm mạng xuyên biên giới, chủ quyền quốc gia và hoạt động thu thập chứng cứ điện tử; đồng thời phân tích một số vụ việc, quy định pháp luật quốc tế liên quan. Từ đó đánh giá các quy định của pháp luật Việt Nam về thu thập chứng cứ điện tử và đưa ra một số giải pháp hoàn thiện pháp luật nâng cao hiệu suất thu thập chứng cứ điện tử.
Keywords
điện toán đám mây chứng cứ điện tử nguyên tắc chủ quyền quốc gia

References

1.
Daskal, J. (2018). Unpacking the CLOUD Act. Eucrim - the European Criminal Law Associations’ Forum, 4(13). https://doi.org/10.30709/eucrim-2018-022
2.
Hoàng Thị Hoa, Nguyễn Thị Hiền (2024). Improving international cooperation mechanisms for the collection of electronic data [Hoan thien co che hop tac quoc te ve thu thap du lieu dien tu]. Magazine of People's Procuracy of Vietnam, (12), 16–25.
3.
Judicial Process & Support. (n.d.). How long does it take to serve internationally? https://judicialsupport.com/faq/how-long-does-it-take-to-serve-internationally/
4.
Montevideo Convention. (1933). Convention on Rights and Duties of States adopted by the Seventh International Conference of American States.
5.
National Assembly of Vietnam (2025), Law on Cybersecurity [Luật An ninh mạng] (Law No.116/2025/QH15)
6.
Supreme Court of the United States. (2018). United States v. Microsoft Corp. https://supreme.justia.com/cases/federal/us/584/17-2/
7.
United Nations. (1945). Charter of the United Nations.
8.
Yanqing, H. (2021). “Game of Laws”: Cross-Border Data Access for Law Enforcement Purposes Models in the United States, Europe, and China Beijing institute of technology school of law. https://law.yale.edu/sites/default/files/area/center/china/document/game_of_laws-7.pdf