Các nhân tố vĩ mô ảnh hưởng đến sự phổ biến của tiếng Trung tại Đông Nam Á: Vai trò của công nghệ và AI

Tóm tắt

Nghiên cứu phân tích tác động của các yếu tố kinh tế - xã hội, số hóa và trí tuệ nhân tạo (AI) đến mức độ phổ biến của tiếng Trung tại 6 quốc gia ASEAN giai đoạn 2005-2023, được đo lường bằng chỉ số Google Trends. Sử dụng dữ liệu bảng gồm 114 quan sát và áp dụng các mô hình hồi quy, Kết quả nghiên cứu cho thấy, chỉ số phát triển AI có tác động tiêu cực đến mức độ quan tâm đến việc học tiếng Trung, trong khi tỷ lệ sử dụng Internet có tác động tích cực. GDP bình quân đầu người cũng có mối quan hệ nghịch chiều với việc học tiếng Trung, cho thấy phát triển kinh tế không nhất thiết làm gia tăng nhu cầu học ngôn ngữ này. Ngược lại, các biến dân số, FDI và thương mại với Trung Quốc không có ý nghĩa thống kê. Từ đó, nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của công nghệ số và AI trong việc định hình xu hướng học ngoại ngữ tại ASEAN.

Từ khóa
Các quốc gia Đông Nam Á chính sách AI nhu cầu học tiếng Trung

Tài liệu tham khảo

1.
Anh, N. T. N., & Vy, T. N. (2025). Nghiên cứu hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) làm công cụ hỗ trợ việc học tiếng Anh đối với sinh viên năm nhất. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Đà Nẵng, 23(8C), 51-54. https://doi.org/10.31130/ud-jst.2025.23(8C).443
2.
Đặng, T. T. Thanh Lan, & Phan, T. B. Trầm. (2025). Ảnh hưởng của trí tuệ nhân tạo đến việc học môn Đọc-Viết tiếng Trung trung cấp. Tạp chí Thiết bị Giáo dục, 343(1), 1-10. https://vjol.info.vn/index.php/tctbgd/article/view/135381
3.
Nguyễn Hoàng Anh, & Nguyễn Thúy An. (2026). Trí tuệ nhân tạo và giáo dục ngôn ngữ: Tác động của xu hướng toàn cầu và kiến nghị đối với Việt Nam [Artificial intelligence and language education: The impact of global trends and implications for Vietnam]. Tạp chí Khoa học và Công nghệ - Đại học Công nghệ Đồng Nai, 2, 103-119. https://vjol.info.vn/dntu/article/view/143282
4.
China Daily. (2024, October 21). Redefining Chinese education in Southeast Asia. https://www.chinadaily.com.cn/a/202410/21/WS6715a838a310f1265a1c8967.html
5.
Curdt-Christiansen. (2014). Nghiên cứu về chính sách ngôn ngữ và giáo dục tiếng Trung tại Singapore. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14790718.2014.896894
6.
Georgiou, G. P. (2026). Envisioning the futures of language education in the era of artificial intelligence. Journal of Futures Studies. https://jfsdigital.org/envisioning-the-futures-of-language-education-in-the-era-of-artificial-intelligence/
7.
Hoon. (2006). Nghiên cứu về sự phổ biến tiếng Trung tại Indonesia. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14631360600734400
8.
Huang, X., Zou, D., Cheng, G., Chen, X., & Xie, H. (2024). Artificial intelligence in L2 learning: A meta-analysis of contextual, instructional, and social-emotional moderators. System, 47, 103-121. https://doi.org/10.1016/j.system.2024.103121
9.
Jiang, S., Numtong, K., & Asavaratana, W. (2025). Toward sustained interaction: Investigating the drivers of continued use of AI chatbots for language learning in Confucius Institutes. Frontiers in Education, 10, 1656204. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1656204
10.
Nguyen, A. Q. (2024). Identifying opportunities and challenges in the application of natural language processing in teaching and learning Chinese for university students: The case of Viettel AI Platform in Vietnam. International Journal of Teaching, Learning and Education, 3(3), 1-8. https://doi.org/10.22161/ijtle.3.3.1
11.
Nguyen, T. P., Dinh, T. V., & Pham, C. K. T. (2025). The Influence of ChatGPT on the Education of Chinese-Language Instructors Abroad and Appropriate Adaptation Measures. https://doi.org/10.1145/3719487.3719527
12.
Nguyen, & Nguyen. (2021). Nghiên cứu về động lực kinh tế và FDI ảnh hưởng đến việc học tiếng Trung tại Việt Nam. https://www.atlantis-press.com/proceedings/alless-21/125968593
13.
North, D. C. (1990). Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511808678
14.
Nuti, S. V., Wayda, B., Ranasinghe, I., Wang, S., Dreyer, R. P., Chen, S. I., & Murugiah, K. (2014). The use of Google Trends in health care research: A systematic review. PLOS ONE, 9(10), Article e109583. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0109583
15.
Wang, Y., Zhang, X., Liu, J., & Chen, H. (2025). Toward sustained interaction: Investigating the drivers of continued use of AI chatbots for language learning in Confucius Institutes. Frontiers in Education, 11, Article 1656204. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1656204
16.
Wong, L. H., Chin, C. K., Tan, C. L., & Liu, M. (2010). Students' personal and social meaning making in a Chinese idiom mobile learning environment. Educational Technology & Society, 13(4), 15-26. https://www.researchgate.net/publication/220374619_Students'_Personal_and_Social_Meaning_Making_in_a_Chinese_Idiom_Mobile_Learning_Environment