Lựa chọn mô hình định giá phát thải carbon dioxide: Kinh nghiệm từ EU và khuyến nghị chính sách với Việt Nam

Tóm tắt

Định giá phát thải carbon đang trở thành một trong những công cụ chính sách quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu giảm phát thải carbon dioxide và hướng tới phát triển kinh tế bền vững. Trên cơ sở phân tích, đối chiếu giữa mô hình: Hệ thống thương mại phát thải (ETS) và mô hình thuế carbon dioxide, bài viết đánh giá thực trạng định giá phát thải carbon tại Việt Nam, từ đó đưa ra các khuyến nghị về lộ trình hoàn thiện hệ thống đo lường MRV (đo lường, báo cáo và thẩm định), cơ chế phân bổ hạn ngạch và khả năng kết hợp lưỡng hợp giữa 2 mô hình. Việc xây dựng một mô hình kết hợp tối ưu sẽ góp phần nâng cao hiệu quả cắt giảm khí nhà kính và hỗ trợ hiện thực hóa cam kết đạt phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050.

Từ khóa
Định giá carbon Hệ thống thương mại phát thải (ETS) Thuế CO₂ Phát thải khí nhà kính Net Zero

Tài liệu tham khảo

1.
Chính phủ. (2022). Nghị định 06/2022/NĐ-CP ngày 7/1/2022 về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn.
2.
NetZero. (2026). Thuế carbon và khung pháp luật về thuế carbon ở Việt Nam - thực trạng và kiến nghị. https://netzero.vn/thue-carbon-va-khung-phap-luat-ve-thue-carbon-o-viet-nam-thuc-trang-va-kien-nghi/
3.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội. (2023). Nghị quyết 42/2023/UBTVQH15 ngày 18/12/2023 về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu. https://english.luatvietnam.vn/thue/resolution-42-2023-ubtvqh15-environmental-protection-tax-rates-applicable-to-petrol-oil-and-grease-286412-d1.html
4.
VnEconomy. (2024). Lựa chọn quy mô phù hợp để vận hành thí điểm thị trường carbon. https://vneconomy.vn/lua-chon-quy-mo-phu-hop-de-van-hanh-thi-diem-thi-truong-carbon.htm
5.
BAFU. (2023). Verknüpfung der Emissionshandelssysteme Schweiz-EU. https://www.bafu.admin.ch/bafu/de/home/themen/klima/fachinformationen/klimapolitik/emissionshandel/verknuepfung-der-emissionshandelssystemeschweiz-eu.html
6.
BAFU. (2026). Erhebung der CO2-Abgabe auf Brennstoffen. https://www.bafu.admin.ch/bafu/de/home/themen/klima/fachinformationen/klimapolitik/co2-abgabe/erhebung-der-co2-abgabe-auf-brennstoffen.html
7.
Climate Policy Database. (2025). Quyết định 232/QĐ-TTg về lộ trình phát triển thị trường carbon trong nước. https://www.climatepolicydatabase.org/policies/decision-232qd-ttg
8.
Erneuerbare-Energien-Gesetz (EEG). (2024). https://www.cleanenergywire.org/factsheets/qa-how-will-germany-support-expansion-renewables-future
9.
European Commission. Scope of the EU Emissions Trading System (EU ETS). https://climate.ec.europa.eu/eu-action/carbon-markets/eu-emissions-trading-system-eu-ets/scope-eu-ets_en
10.
Eurostat. Energy statistics - An overview. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Energy_statistics_-_an_overview
11.
Heckendorf, K., & Nienhaus, L. (2019). Die Klimasteuer. https://www.zeit.de/2019/24/co2-steuer-soziale-gerechtigkeit-kohlendioxid-emissionen-umweltschutz-klimaziele
12.
Reuters. (2025). Vietnam launches first phase of emissions trading scheme. https://www.reuters.com/sustainability/climate-energy/vietnam-launches-first-phase-emissions-trading-scheme-2025-06-11/
13.
Vietnam Briefing. (2025). Vietnam's Carbon Market Development: Objectives and Implementation Plan Under Decision 232. https://www.vietnam-briefing.com/news/vietnams-carbon-market-development-objectives-and-implementation-plan-under-decision-232.html
14.
Vietnam Journals Online. (2024). No. 3 (2024): English Edition III-2024. https://vjol.info.vn/veae/issue/view/8497