Số phát hành: Số 20 - Tháng 7 - 2026Kế toán - Kiểm toán
Ảnh hưởng của kiểm soát nội bộ theo COSO đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán tại doanh nghiệp hàng không Việt Nam
Xuất bản: tháng 8 8, 2026
Tóm tắt
Nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định và lượng hóa mức độ tác động của các thành phần kiểm soát nội bộ (KSNB) theo COSO đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán (HTTTKT) của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực hàng không tại Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ 223 phiếu khảo sát hợp lệ từ các đối tượng có kiến thức và kinh nghiệm liên quan đến KSNB và HTTTKT, gồm: kế toán trưởng, kế toán viên, cán bộ KSNB, cán bộ quản lý và các nhân viên trực tiếp sử dụng HTTTKT. Kết quả chỉ ra 5 thành phần KSNB có ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT của các DN này, gồm: (i) Hoạt động kiểm soát (β = 0.505); (ii) Thông tin và truyền thông (β = 0.316); (iii) Giám sát (β = 0.247); (iv) Môi trường kiểm soát (β = 0.190); (v) Đánh giá rủi ro (β = 0.185). Từ đó, nghiên cứu đề xuất các hàm ý quản trị nhằm giúp các DN này nâng cao chất lượng HTTTKT trong thời gian tới.
Từ khóa
chất lượngCOSOdoanh nghiệp hàng khôngkiểm soát nội bộhệ thống thông tin kế toán
Tài liệu tham khảo
1.
Hoàng Như Hoàng Oanh. (2018). Ảnh hưởng của tính hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán quản trị tại các doanh nghiệp trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Tạp chí Kế toán & Kiểm toán, 4, 45-52.
2.
Nguyễn Hữu Bình. (2016). Ảnh hưởng của hệ thống kiểm soát nội bộ và công nghệ thông tin đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán của các doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh. Tạp chí Công nghệ Ngân hàng, 123, 34-40.
3.
Nguyễn Thị Dự, Nguyễn Minh Anh & Phạm Quang Huy. (2025). Nghiên cứu kiểm soát nội bộ ảnh hưởng đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán của các doanh nghiệp tại Hà Nội. Tạp chí Kế toán Việt Nam, 12, 55-63.
4.
Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission (COSO). (2013). Internal control-Integrated framework. COSO.
5.
DeLone, W. & McLean, E. (2003). Model of Information Systems Success: A ten-Year Update. Journal of Management Information Systems, 19(4), 9-30.
6.
Hall, J. A. (2011). Accounting information systems (7th ed.). South-Western Cengage Learning.
7.
Moalla, M. (2023). Studying the impact of internal control systems on the effectiveness of electronic accounting information systems. Journal of Financial Reporting and Accounting, 21(4), 789-805.
8.
Romney, M. B., & Steinbart, P. J. (2018). Accounting information systems (14th ed.). Pearson.
9.
Susanto, A. & Fitriati, A. (2017). The accounting information system quality improvement through internal control and top management support effectiveness. Journal of Theoretical and Applied Information Technology, 95(19), 5003-5015.
