Nâng cao mức độ tuân thủ thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

Bài viết phân tích thực trạng tuân thủ thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhận diện các nhóm yếu tố ảnh hưởng. Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, gồm phân tích tài liệu, khảo sát 153 doanh nghiệp bằng thang Likert 5 mức, thống kê mô tả và phân tích ý kiến của 6 chuyên gia. Kết quả cho thấy doanh nghiệp nhìn chung có mức độ tuân thủ khá cao đối với các nghĩa vụ kê khai, nộp hồ sơ quyết toán và nộp thuế đúng hạn. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những hạn chế liên quan đến chất lượng kê khai, nghĩa vụ tạm nộp thuế, tính ổn định của chính sách thuế và tính minh bạch trong hoạt động kiểm tra thuế. Nghiên cứu khuyến nghị đơn giản hóa chính sách, phát triển công cụ hỗ trợ số, nâng cao năng lực kế toán - thuế, chuẩn hóa kiểm soát nội bộ và quản lý thuế dựa trên mức độ tuân thủ.

Từ khóa
thuế thu nhập doanh nghiệp doanh nghiệp nhỏ và vừa tuân thủ thuế chuyển đổi số quản lý rủi ro

Tài liệu tham khảo

1.
Bộ Tài chính. (2026). Thông tư số 20/2026/TT-BTC ngày 12/03/2026 quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Nghị định số 320/2025/NĐ-CP.
2.
Bùi Khánh Toàn. (2021). Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro trong quản lý thuế tại Việt Nam. Tạp chí Tài chính, kỳ 2, tháng 12/2021.
3.
Chính phủ. (2021). Nghị định số 80/2021/NĐ-CP ngày 26/08/2021 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
4.
Chính phủ. (2025). Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.
5.
Chính phủ. (2026). Nghị định số 20/2026/NĐ-CP ngày 15/01/2026 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết số 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.
6.
Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh. (2026). Hội nghị tổng kết công tác thuế năm 2025, triển khai nhiệm vụ công tác thuế năm 2026.
7.
Quốc hội. (2017). Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa số 04/2017/QH14, ngày 12/06/2017.
8.
Quốc hội. (2025a). Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15, ngày 14/06/2025.
9.
Quốc hội. (2025b). Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/05/2025 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.
10.
Quốc hội. (2025c). Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, ngày 10/12/2025.
11.
Tổng cục Thống kê. (2025). Sách trắng doanh nghiệp Việt Nam năm 2025. Nhà xuất bản Thống kê.
12.
Tổng cục Thuế. (2024). Hội nghị tổng kết công tác kế toán thuế năm 2023.
13.
Võ Hoàng Minh Trí. (2020). Nâng cao sự tuân thủ thuế thu nhập doanh nghiệp của các doanh nghiệp tại Cục Thuế tỉnh Vĩnh Long (Luận văn thạc sĩ). Trường Đại học Cửu Long.
14.
Allingham, M. G., & Sandmo, A. (1972). Income tax evasion: A theoretical analysis. Journal of Public Economics, 1(3-4), 323-338. https://doi.org/10.1016/0047-2727(72)90010-2
15.
Braithwaite, V. (2003). Taxing democracy: Understanding tax avoidance and evasion. Ashgate Publishing.
16.
Dong, S. X., Satyadini, A., & Sinning, M. (2025). Location matters: Insights from a natural field experiment to enhance small business tax compliance in Indonesia (IZA Discussion Paper No. 18108). IZA Institute of Labor Economics. https://doi.org/10.2139/ssrn.5443441
17.
European Commission. (2022). Tax compliance costs for SMEs: An update and a complement. Directorate-General for Internal Market, Industry, Entrepreneurship and SMEs.
18.
Hossain, M. S., Ali, M. S., Ling, C. C., & Fung, C. Y. (2024). Tax avoidance and tax evasion: Current insights and future research directions from an emerging economy. Asian Journal of Accounting Research, 9(3), 275-292. https://doi.org/10.1108/AJAR-09-2023-0305
19.
OECD. (2004). Compliance risk management: Managing and improving tax compliance. OECD Publishing, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/topics/policy-issues/tax-administration/compliance-risk-management-managing-and-improving-tax-compliance.pdf
20.
OECD. (2020). Tax administration 3.0: The digital transformation of tax administration. OECD Publishing, https://www.oecd.org/en/publications/tax-administration-3-0-the-digital-transformation-of-tax-administration_ca274cc5-en.html
21.
OECD. (2025). Tax administration digitalisation and digital transformation initiatives. OECD Publishing, https://www.oecd.org/en/publications/tax-administration-digitalisation-and-digital-transformation-initiatives_c076d776-en.html
22.
Pratama, A., & Muhammad, K. (2025). Optimizing tax compliance: Understanding the link between company tax administration and tax avoidance. Economies, 13(7), Article 194. https://doi.org/10.3390/economies13070194
23.
Zhao, Y., Liu, H., & Chen, S. (2025). Business-finance integration, tax avoidance and tax risk: Empirical evidence based on firm recruitment data. China Journal of Accounting Studies, 13(1-2), 122-155. https://doi.org/10.1080/21697213.2025.2520220