Kiểm toán nội bộ trong các vụ gian lận kinh tế: Bài học từ nghiên cứu tình huống tại Việt Nam

Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính, phân tích nội dung các vụ gian lận doanh nghiệp điển hình tại Việt Nam. Kết quả cho thấy: các rủi ro trọng yếu như tập trung quyền lực, sở hữu chéo, giao dịch với bên liên quan và lạm dụng vị thế thị trường; mô hình 3 tuyến phòng thủ được sử dụng khá rộng rãi, nhưng vẫn tồn tại nhầm lẫn giữa tuyến 2 và tuyến 3, đặc biệt về vị thế tổ chức của bộ máy kiểm toán nội bộ. Nghiên cứu gợi ý đào tạo kiểm toán nội bộ ở bậc sau đại học tại Việt Nam cần tăng cường yêu cầu về mô hình hóa quy trình, thiết kế ma trận kiểm soát, lượng hóa chỉ số rủi ro và rèn luyện tư duy phản biện, nhằm giúp kiểm toán nội bộ thực sự trở thành tuyến phòng thủ chiến lược trước các vụ gian lận doanh nghiệp.