Số phát hành: Số 6 - Tháng 3 - 2026Quản trị - Quản lý
Ảnh hưởng của định hướng khởi nghiệp quốc tế và năng lực động đến hiệu suất xuất khẩu của các doanh nghiệp SMEs Việt Nam: Mô hình và thiết kế nghiên cứu
Xuất bản: tháng 8 3, 2026
Tóm tắt
Bài viết đề xuất mô hình nghiên cứu nhằm giải thích hiệu suất xuất khẩu của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) thông qua 2 yếu tố trung tâm là định hướng khởi nghiệp quốc tế- và năng lực động. Trên cơ sở tích hợp 3 nền tảng lý thuyết gồm: lý thuyết dựa trên nguồn lực, lý thuyết năng lực động và lý thuyết khởi nghiệp quốc tế, nghiên cứu lập luận IEO tạo ra xung lực chiến lược giúp doanh nghiệp chủ động, đổi mới và chấp nhận rủi ro khi tiếp cận cơ hội trên thị trường nước ngoài, trong khi năng lực động giúp doanh nghiệp cảm nhận cơ hội, nắm bắt cơ hội và tái cấu trúc nguồn lực để chuyển hóa định hướng chiến lược đó thành kết quả xuất khẩu cụ thể. Từ đó, bài báo đề xuất 3 giả thuyết: IEO tác động tích cực đến hiệu suất xuất khẩu; năng lực động tác động tích cực đến hiệu suất xuất khẩu; và năng lực động điều tiết tích cực mối quan hệ giữa IEO và hiệu suất xuất khẩu.
Từ khóa
định hướng khởi nghiệp quốc tếnăng lực độnghiệu suất xuất khẩuSMEsViệt Namthiết kế nghiên cứu
Tài liệu tham khảo
1.
Acosta, A. S., Crespo, Á. H., & Agudo, J. C. (2018). Effect of market orientation, network capability and entrepreneurial orientation on international performance of small and medium enterprises (SMEs). International Business Review, 27(6), 1128-1140. Available at https://doi.org/10.1016/j.ibusrev.2018.04.004
Aksoy, B., Akpınar, A., & Ünüsan, Ç. (2024). Export performance: A comprehensive bibliometric overview. Journal of Business & Industrial Marketing, 39(6), 1352-1377. Available at https://doi.org/10.1108/JBIM-12-2022-0573
Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99-120. Available at https://doi.org/10.1177/014920639101700108
Brock, D. M., & Hitt, M. A. (2024). Making sense of dynamic capabilities in international firms: Review, analysis, integration, and extension. International Business Review, 33(3), 102260. Available at https://doi.org/10.1016/j.ibusrev.2024.102260
Chen, J., Sousa, C. M. P., & He, X. (2016). The determinants of export performance: A review of the literature 2006-2014. International Marketing Review, 33(5), 626-670. Available at https://doi.org/10.1108/IMR-10-2015-0212
Ciszewska-Mlinarič, M., Siemieniako, D., & Wójcik, P. (2024). International dynamic marketing capabilities and international performance during the pandemic: A study of export manufacturers from Poland. International Marketing Review, 41(1), 162-198. Available at https://doi.org/10.1108/IMR-08-2022-0181
Covin, J. G., & Miller, D. (2014). International entrepreneurial orientation: Conceptual considerations, research themes, measurement issues, and future research directions. Entrepreneurship Theory and Practice, 38(1), 11-44. Available at https://doi.org/10.1111/etap.12027
Dai, L., Maksimov, V., Gilbert, B. A., & Fernhaber, S. A. (2014). Entrepreneurial orientation and international scope: The differential roles of innovativeness, proactiveness, and risk-taking. Journal of Business Venturing, 29(4), 511-524. Available at https://doi.org/10.1016/j.jbusvent.2013.07.004
Efrat, K., Hughes, P., Nemkova, E., Souchon, A. L., & Sy-Changco, J. (2018). Leveraging dynamic export capabilities for competitive advantage and performance consequences: Evidence from China. Journal of Business Research, 84, 114-124. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2017.11.018
Fernandes, C. I., Ferreira, J. J. M., Veiga, P. M., Hu, Q., & Hughes, M. (2025). Dynamic capabilities as a moderator: Enhancing the international performance of SMEs with international entrepreneurial orientation. Review of Managerial Science, 19(4), 1073-1094. Available at https://doi.org/10.1007/s11846-024-00784-8
Jin, B., & Cho, H. J. (2018). Examining the role of international entrepreneurial orientation, domestic market competition, and technological and marketing capabilities on SME’s export performance. Journal of Business & Industrial Marketing, 33(5), 585-598. Available at https://doi.org/10.1108/JBIM-02-2017-0043
Jones, M. V., & Coviello, N. E. (2005). Internationalisation: Conceptualising an entrepreneurial process of behaviour in time. Journal of International Business Studies, 36(3), 284-303. Available at https://doi.org/10.1057/palgrave.jibs.8400138
Karami, M., & Tang, J. (2019). Entrepreneurial orientation and SME international performance: The mediating role of networking capability and experiential learning. International Small Business Journal, 37(2), 105-124. Available at https://doi.org/10.1177/0266242618807275
Katsikeas, C. S., Leonidou, L. C., & Morgan, N. A. (2000). Firm-level export performance assessment: Review, evaluation, and development. Journal of the Academy of Marketing Science, 28(4), 493-511. Available at https://doi.org/10.1177/0092070300284003
Ministry of Planning and Investment. (2024, August 28). Minister Nguyen Chi Dung: SMEs plays a crucial role in socio-economic development. Available at https://www.mpi.gov.vn/en/Pages/2024-8-29/Minister-Nguyen-Chi-Dung-SMEs-plays-a-crucial-rolekqpd5s.aspx
16.
Monteiro, A. P., Soares, A. M., & Rua, O. L. (2019). Linking intangible resources and entrepreneurial orientation to export performance: The mediating effect of dynamic capabilities. Journal of Innovation & Knowledge, 4(3), 179-187. Available at https://doi.org/10.1016/j.jik.2019.04.001
Oviatt, B. M., & McDougall, P. P. (2005). Defining international entrepreneurship and modeling the speed of internationalization. Entrepreneurship Theory and Practice, 29(5), 537-553. Available at https://doi.org/10.1111/j.1540-6520.2005.00097.x
Perera, S. R., Sinha, P., & Gilbert-Saad, A. (2026). From entrepreneurial orientation to export performance: A pathway through vicarious learning and absorptive capacity in international SMEs. Journal of International Management, 32(2), Article 101339. Available at https://doi.org/10.1016/j.intman.2026.101339
Prange, C., & Verdier, S. (2011). Dynamic capabilities, internationalization processes and performance. Journal of World Business, 46(1), 126-133. Available at https://doi.org/10.1016/j.jwb.2010.05.024
Teece, D. J. (2007). Explicating dynamic capabilities: The nature and microfoundations of sustainable enterprise performance. Strategic Management Journal, 28(13), 1319-1350. Available at https://doi.org/10.1002/smj.640
Villar, C., Alegre, J., & Pla-Barber, J. (2014). Exploring the role of knowledge management practices on exports: A dynamic capabilities view. International Business Review, 23(1), 38-44. Available at https://doi.org/10.1016/j.ibusrev.2013.08.008
World Bank. (2024). Viet Nam 2045: Trading up in a changing world. World Bank. Available at https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/099111424204523679
