Năng lực tuân thủ và định mức phát thải (BENCHMARK) của các ngành công nghiệp thâm dụng năng lượng tại Việt Nam trước thềm thị trường Carbon

Tóm tắt

Nghiên cứu thực hiện phân tích thực trạng công nghệ và định mức phát thải của 3 ngành công nghiệp thâm dụng năng lượng trọng điểm tại Việt Nam là nhiệt điện, sắt thép và xi măng. Trong bối cảnh Việt Nam thực thi cam kết Net Zero và đối mặt với Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU, việc xác lập hệ thống điểm chuẩn (Benchmark) đóng vai trò quyết định đến năng lực cạnh tranh quốc gia. Nghiên cứu sử dụng phương pháp nội suy sản lượng thực tế (P) và lượng phát thải (E) từ dữ liệu tiêu thụ năng lượng quy đổi (TOE) để đảm bảo tính khách quan của dữ liệu gốc. Kết quả cho thấy, sự phân hóa mạnh mẽ về hiệu suất giữa các công nghệ, đặc biệt là ưu thế của lò điện hồ quang (EAF) so với lò cao (BF-BOF). Nghiên cứu cũng đề xuất mô hình kiểm tra tuân thủ kiểm soát gian lận và lộ trình thúc đẩy công nghệ tuần hoàn nhằm đảm bảo tính liêm chính cho thị trường carbon nội địa.

Từ khóa
thị trường carbon thâm dụng năng lượng Net Zero Benchmark

Tài liệu tham khảo

1.
Bộ Công Thương (2023). Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 chính thức được phê duyệt. Truy cập tại: https://moit.gov.vn/tin-tuc/hoat-dong/quy-hoach-phat-trien-dien-luc-quoc-gia-thoi-ky-2021-2030-tam-nhin-den-nam-2050-chinh-thuc-duoc-phe-duyet.html
2.
Chính phủ (2022). Nghị định số 06/2022/NĐ-CP ngày 7/01/2022 quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn.
3.
Chính phủ (2025). Nghị định số 119/2025/NĐ-CP ngày 9/6/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP ngày 7/01/2022 của Chính phủ quy định giảm nhẹ phát thảikhí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn.
4.
Thủ tướng Chính phủ (2024). Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg ngày 13/8/2024 ban hành danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính (cập nhật).
5.
Thủ tướng Chính phủ (2026). Quyết định số 263/QĐ-TTg ngày 9/2/2026 phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm cho năm 2025 - 2026.
6.
European Commission. Carbon Border Adjustment Mechanism. Directorate-General for Taxation and Customs Union. Available at https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism_en
7.
GHG Protocol. Corporate Accounting and Reporting Standard. World Resources Institute & WBCSD. Available at https://ghgprotocol.org/corporate-standard.
8.
IPCC (2019). 2019 Refinement to the 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories. Intergovernmental Panel on Climate Change. Available at https://www.ipcc-nggip.iges.or.jp/public/2019rf/index.html
9.
UNFCCC (2025). Operationalizing Article 6.2 of the Paris Agreement. United Nations Framework Convention on Climate Change. Available at https://unfccc.int/topics/mitigation/article-6-2
10.
World Bank (2021). State and Trends of Carbon Pricing 2021. Washington, DC: World Bank. Available at https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/35620
11.
World Bank Group. (2022). Vietnam country climate and development report (pp. 51–53). World Bank. Available at http://vepg.vn/wp-content/uploads/2022/07/CCDR-Full-report_01.07_FINAL-1.pdf