Số phát hành: Số 14 - Tháng 5 - 2026Tài chính - Ngân hàng - Bảo hiểm
Ứng dụng phương pháp PCA vào phân tích ảnh hưởng của dòng tiền đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp niêm yết: Trường hợp tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX)
Xuất bản: tháng 6 28, 2026
doi:10.62831/nckh.2026.183.v1
Tóm tắt
Nghiên cứu này phân tích tác động của dòng tiền đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Sở giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) giai đoạn 2020 - 2024. Dữ liệu nghiên cứu gồm 1.177 quan sát của 264 doanh nghiệp, sử dụng phương pháp phân tích thành phần chính (PCA) nhằm xử lý hiện tượng đa cộng tuyến và giảm chiều dữ liệu. Kết quả phân tích PCA cho thấy, 2 thành phần chính được giữ lại theo chuẩn Kaiser có khả năng giải thích phần lớn sự biến thiên của dữ liệu, qua đó vẫn đảm bảo tính đại diện cho nhóm biến hiệu quả hoạt động và nhóm biến dòng tiền. Việc áp dụng PCA giúp khái quát thông tin từ nhiều biến tài chính có mức độ tương quan cao thành các nhân tố đại diện, góp phần đơn giản hoá cấu trúc mô hình nghiên cứu và nâng cao tính ổn định của kết quả hồi quy.
Từ khóa
dòng tiềnquản trị dòng tiềnhiệu quả hoạt độngphân tích thành phần chính (PCA)
Tài liệu tham khảo
1.
Tài liệu tiếng Việt:
2.
Nguyễn Thị Mỹ Vân. (2018). Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ lệ chi trả cổ tức đối với các công ty niêm yết trên Sàn Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) giai đoạn 2008-2017. Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh. Truy cập tại https://digital.lib.ueh.edu.vn/handle/UEH/57795
3.
Tài liệu tiếng nước ngoài:
4.
Alfraih, N. (2023). Financial reporting quality and corporate governance: Evidence from emerging markets. ResearchGate. vailable at https://www.researchgate.net/publication/369692421
5.
Brigham, E. F., & Houston, J. F. (2009). Fundamentals of financial management (12th ed.). Mason, OH: Cengage Learning. Available at https://books.google.com/books?id=zepGuo84-8AC
6.
Biddle, G. C., Hilary, G., & Verdi, R. S. (2009). How does financial reporting quality relate to investment efficiency? Journal of Accounting and Economics, 48(2-3), 112-131. Available at https://doi.org/10.1016/j.jacceco.2009.09.001
Bozec, R. (2005). Boards of directors, market discipline and firm performance. Journal of Business Finance & Accounting, 32(9-10), 1921-1960. Available at https://doi.org/10.1111/j.0306-686X.2005.00652.x.
Dechow, P. M. (1994). Accounting earnings and cash flows as measures of firm performance: The role of accounting accruals. Journal of Accounting and Economics, 18(1), 3-42. Available at https://doi.org/10.1016/0165-4101(94)90016-7.
George A. Akerlof (1970). The market for “lemons”: Quality uncertainty and the market mechanism. The Quarterly Journal of Economics, 84(3), 488-500. Available at https://personal.utdallas.edu/~nina.baranchuk/Fin7310/papers/Akerlof1970.pdf
10.
Jefriyanto. (2021). Perbandingan return on assets, return on equity, gross profit margin, operating profit margin, dan net profit margin sebelum dan semasa COVID-19 pada PT Matahari Department Store Tbk. Jurnal Ilmiah Akuntansi Kesatuan, 9(1), 61-66. Available at https://doi.org/10.37641/jiakes.v9i1.464
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305-360. Available at https://doi.org/10.1016/0304-405X(76)90026-X.
Hothorn, T., & Everitt, B. S. (2009). A handbook of statistical analyses using R. Chapman and Hall/CRC. Available at https://doi.org/10.1201/9781420079340
Healy, P. M., & Palepu, K. G. (2001). Information asymmetry, corporate disclosure, and the capital markets: A review of the empirical disclosure literature. Journal of Accounting and Economics, 31(1-3), 405-440. Available at https://doi.org/10.1016/S0165-4101(01)00018-0.
Jensen, M. C. (1986). Agency Costs of Free Cash Flow, Corporate Finance, and Takeovers. The American Economic Association, 76(2), 323-329. Available at https://www.jstor.org/stable/1818789
15.
Kozak, S., Nagel, S., & Santosh, S. (2020). Interpreting Factor Models. The Journal of Finance, 75(3), 1191-1231. Available at https://www.jstor.org/stable/26654694
16.
Sloan, R. G. (1996). Do stock prices fully reflect information in accruals and cash flows about future earnings?The Accounting Review, 71(3), 289-315. Available at https://www.jstor.org/stable/248283
17.
Sadeghi, M., & Agha Kazem Shirazi, S. (2025). Ranking of financial and non-financial indicators affecting the quality of accounting information. Environmental Energy and Economic Research, 9(3), S113. Available at https://doi.org/10.22097/eeer.2025.516113.1359.
Sari, D. W. (2019). Ratio analysis of financial performance of companies LQ45 index listed. Humanities & Social Sciences Reviews, 7(3), 419-423. Available at https://doi.org/10.18510/hssr.2019.7361
Soliman, M. T. (2008). The use of DuPont analysis by market participants. Journal of Accounting and Economics, 45(1), 121-136. Available at https://doi.org/10.1016/j.jacceco.2007.12.001
Stiglitz, Joseph E (1975). The Theory of “Screening”, Education, and the Distribution of Income. American Economic Review, American Economic Association, 65(3), 283-300. Available at https://ideas.repec.org/a/aea/aecrev/v65y1975i3p283-300.html.
22.
Warrad, L., & Al Omari, R. (2015). The impact of turnover ratios on Jordanian services sectors’ performance. Journal of Modern Accounting and Auditing, 11(2), 77-85. Available at https://doi.org/10.17265/1548-6583/2015.02.001.
Zang, A. Y. (2012). Evidence on the Trade-Off between Real Activities Manipulation and Accrual-Based Earnings Management. The Accounting Review, 87, 675-703. Available at https://doi.org/10.2308/accr-10196.
