TẠP CHÍ CÔNG THƯƠNG ĐIỆN TỬ - CƠ QUAN THÔNG TIN LÝ LUẬN CỦA BỘ CÔNG THƯƠNG
Tạp chí Công Thương - Các kết quả nghiên cứu
Quay về Tạp chí Công Thương
e-ISSN 3093-3994
ISSN 0866-7756
DOI: 10.62831
Đăng nhập
Số phát hành: Số 24 - Tháng 8 - 2026 Hóa học - Công nghệ thực phẩm

Ảnh hưởng của điều kiện trích ly đến hoạt tính kháng oxy hóa và kháng khuẩn của dịch chiết củ rau má thủy canh (Centella asiatica (L.) urban)

Xuất bản: tháng 9 16, 2026

Tóm tắt

Nghiên cứu nhằm khảo sát ảnh hưởng của 3 yếu tố công nghệ trích ly gồm: tỷ lệ nguyên liệu/dung môi (1/10, 1/20, 1/30 g/mL), nhiệt độ trích ly (40-80°C) và thời gian trích ly (40-70 phút) đến hoạt tính kháng oxy hóa (DPPH) và khả năng kháng khuẩn đối với Escherichia coli và Staphylococcus aureus của dịch chiết củ rau má thủy canh (Centella asiatica (L.) Urban). Kết quả cho thấy, điều kiện trích ly tối ưu với tỷ lệ nguyên liệu/dung môi là 1/20 (g/mL) ở nhiệt độ 70°C trong 60 phút thu được dịch chiết có hoạt tính DPPH đạt 15,42 ± 0,19 µmol TE/g. Đồng thời, dịch chiết thể hiện hiệu quả kháng khuẩn mạnh, với đường kính vòng kháng khuẩn đạt 16,00 ± 1,00 mm đối với Escherichia coli và 18,33 ± 0,58 mm đối với Staphylococcus aureus ở nồng độ 1.000 mg/mL, tương đương với kháng sinh đối chứng Ampicillin (100 µg/mL). Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng quy trình trích ly hiệu quả, phục vụ khai thác nguồn dược liệu rau má thủy canh trong phát triển thực phẩm chức năng và dược liệu.

Từ khóa
rau má thủy canh trích ly kháng oxy hóa kháng khuẩn

Tài liệu tham khảo

1.
Andrews J. M. (2001). Determination of minimum inhibitory concentrations. The Journal of antimicrobial chemotherapy, 48 Suppl 1, 5-16. https://doi.org/10.1093/jac/48.suppl_1.5.
DOI: doi.org/10.1093/jac/48.suppl_1.5
2.
Antony, A., & Farid, M. (2022). Effect of Temperatures on Polyphenols during Extraction. Applied Sciences, 12(4), 2107. https://doi.org/10.3390/app12042107.
DOI: doi.org/10.3390/app12042107
3.
Bandopadhyay, S., Mandal, S., Ghorai, M., Jha, N. K., Kumar, M., Radha, Ghosh, A., Proćków, J., Pérez de la Lastra, J. M., & Dey, A. (2023). Therapeutic properties and pharmacological activities of asiaticoside and madecassoside: A review. Journal of cellular and molecular medicine, 27(5), 593-608. https://doi.org/10.1111/jcmm.17635.
DOI: doi.org/10.1111/jcmm.17635
4.
Barge, S., Jade, D., & Talukdar, N. C. (2023). Centella asiatica Linn. In Potent anticancer medicinal plants (1st ed., pp. 1-19). CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781003431190-1.
DOI: doi.org/10.1201/9781003431190-1
5.
Bauer, A. W., Kirby, W. M. M., Sherris, J. C., & Turck, M. (1966). Antibiotic susceptibility testing by a standardized single disk method. American Journal of Clinical Pathology, 45(4), 493-496. https://doi.org/10.1093/ajcp/45.4_ts.493.
DOI: doi.org/10.1093/ajcp/45.4_ts.493
6.
Biswas, D., Mandal, S., Chatterjee Saha, S., Tudu, C. K., Nandy, S., Batiha, G. E., Shekhawat, M. S., Pandey, D. K., & Dey, A. (2021). Ethnobotany, phytochemistry, pharmacology, and toxicity of Centella asiatica (L.) Urban: A comprehensive review. Phytotherapy research : PTR, 35(12), 6624-6654. https://doi.org/10.1002/ptr.7248.
DOI: doi.org/10.1002/ptr.7248
7.
Brand-Williams, W., Cuvelier, M. E., & Berset, C. (1995). Use of a free radical method to evaluate antioxidant activity. LWT - Food Science and Technology, 28(1), 25-30. http://dx.doi.org/10.1016/S0023-6438(95)80008-5.
DOI: doi.org/10.1016/s0023-6438(95)80008-5
8.
Burt, S. (2004). Essential oils: their antibacterial properties and potential applications in foods - a review. International Journal of Food Microbiology, 94(3), 223-253. https://doi.org/10.1016/j.ijfoodmicro.2004.03.022.
DOI: doi.org/10.1016/j.ijfoodmicro.2004.03.022
9.
Bylka, W., Znajdek-Awiżeń, P., Studzińska-Sroka, E., & Brzezińska, M. (2013). Centella asiatica in cosmetology. Postepy dermatologii i alergologii, 30(1), 46-49. https://doi.org/10.5114/pdia.2013.33378.
DOI: doi.org/10.5114/pdia.2013.33378
10.
Cacace, J. E., & Mazza, G. (2003). Optimization of extraction of anthocyanins from black currants with aqueous ethanol. Journal of Food Science, 68(1), 240-248. https://doi.org/10.1111/j.1365-2621.2003.tb14146.x.
DOI: doi.org/10.1111/j.1365-2621.2003.tb14146.x
11.
Chew, K. K., Ng, S. Y., Thoo, Y. Y., Khoo, M. Z., Wan Aida, W. M., & Ho, C. W. (2011). Effect of ethanol concentration, extraction time and extraction temperature on the recovery of phenolic compounds and antioxidant capacity of Centella asiatica. International Food Research Journal, 18(2), 571-578.
12.
Chonsut, P., Romyasamit, C., Konyanee, A., Niyomtham, N., Goodla, L., & Mordmuang, A. (2024). Potential Activities of Centella asiatica Leaf Extract against Pathogenic Bacteria-Associated Biofilms and Its Anti-Inflammatory Effects. Advances in pharmacological and pharmaceutical sciences, 2024, 5959077. https://doi.org/10.1155/2024/5959077.
DOI: doi.org/10.1155/2024/5959077
13.
Cushnie, T. P., & Lamb, A. J. (2005). Antimicrobial activity of flavonoids. International Journal of Antimicrobial Agents, 26(5), 343-356. https://doi.org/10.1016/j.ijantimicag.2005.09.002.
DOI: doi.org/10.1016/j.ijantimicag.2005.09.002
14.
Efenberger-Szmechtyk, M., Nowak, A., & Czyzowska, A. (2021). Plant extracts rich in polyphenols: Antibacterial agents and natural preservatives for meat and meat products. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 61(1), 149-178. https://doi.org/10.1080/10408398.2020.1722060
DOI: doi.org/10.1080/10408398.2020.1722060
15.
Gohil, K. J., Patel, J. A., & Gajjar, A. K. (2010). Pharmacological review on Centella asiatica: A potential herbal cure-all. Indian Journal of Pharmaceutical Sciences, 72(5), 546- 556. https://doi.org/10.4103/0250-474X.78519
DOI: doi.org/10.4103/0250-474x.78519
16.
Gunathilake, K. D. P. P., Ranaweera, K. K. D. S., & Rupasinghe, H. P. V. (2019). Response surface optimization for recovery of polyphenols and carotenoids from leaves of Centella asiatica using an ethanol-based solvent system. Food Science & Nutrition, 7(2), 528-536. https://doi.org/10.1002/fsn3.832
DOI: doi.org/10.1002/fsn3.832
17.
Hashim, P., Sidek, H., Helan, M. H. M., Sabery, A., Palanisamy, U. D., & Ilham, M. (2011). Triterpene composition and bioactivities of Centella asiatica. Molecules, 16(2), 1310-1322. https://doi.org/10.3390/molecules16021310
DOI: doi.org/10.3390/molecules16021310
18.
Hiranpradith, V., Therdthai, N., Soontrunnarudrungsri, A., & Rungsuriyawiboon, O. (2025). Optimisation of Ultrasound-Assisted Extraction of Total Phenolics and Flavonoids Content from Centella asiatica. Foods, 14(2), 291. https://doi.org/10.3390/foods14020291.
DOI: doi.org/10.3390/foods14020291
19.
Hostettmann, K. and Marston, A. (1995) Saponins. Cambridge University Press, New York. 564 p. https://doi.org/10.1017/CBO9780511565113.
DOI: doi.org/10.1017/cbo9780511565113
20.
Idris, F. N., & Mohd Nadzir, M. (2021). Comparative Studies on Different Extraction Methods of Centella asiatica and Extracts Bioactive Compounds Effects on Antimicrobial Activities. Antibiotics, 10(4), 457. https://doi.org/10.3390/antibiotics10040457.
DOI: doi.org/10.3390/antibiotics10040457
21.
James, J. T., & Dubery, I. A. (2009). Pentacyclic triterpenoids from the medicinal herb, Centella asiatica (L.) Urban. Molecules, 14(10), 3922- 3941. https://doi.org/10.3390/molecules14103922.
DOI: doi.org/10.3390/molecules14103922
22.
Liyana-Pathirana, C. M., & Shahidi, F. (2005). Antioxidant activity of commercial soft and hard wheat (Triticum aestivum L.) as affected by gastric pH conditions. Journal of agricultural and food chemistry, 53(7), 2433-2440. https://doi.org/10.1021/jf049320i.
DOI: doi.org/10.1021/jf049320i
23.
Mitsikaris, P. D., Kostas, S., Mourtzinos, I., Menkissoglu‐Spiroudi, U., Papadopoulos, A., & Kalogiouri, N. P. (2024). Investigation of Rosa species by an optimized LC‐QTOF‐MS/MS method using targeted and non‐targeted screening strategies combined with multivariate chemometrics. Phytochemical Analysis, 35(5), 1100-1111. https://doi.org/10.1002/pca.3345.
DOI: doi.org/10.1002/pca.3345
24.
Naczk, M., & Shahidi, F. (2004). Extraction and analysis of phenolics in food. Journal of Chromatography A, 1054(1-2), 95-111. https://doi.org/10.1016/j.chroma.2004.08.059.
DOI: doi.org/10.1016/j.chroma.2004.08.059
25.
Nikaido, H. (2003). Molecular basis of bacterial outer membrane permeability revisited. Microbiology and Molecular Biology Reviews, 67(4), 593-656. https://doi.org/10.1128/MMBR.67.4.593-656.2003.
DOI: doi.org/10.1128/mmbr.67.4.593-656.2003
26.
Pittella, F., Dutra, R. C., Junior, D. D., Lopes, M. T. P., & Barbosa, N. R. (2009). Antioxidant and cytotoxic activities of Centella asiatica (L) Urb. International journal of molecular sciences, 10(9), 3713-3721. https://doi.org/10.3390/ijms10093713.
DOI: doi.org/10.3390/ijms10093713
27.
Sabaragamuwa, R., & Perera, C. O. (2023). Total triterpenes, polyphenols, flavonoids, and antioxidant activity of bioactive phytochemicals of Centella asiatica by different extraction techniques. Foods, 12(21), 3972. https://doi.org/10.3390/foods12213972.
DOI: doi.org/10.3390/foods12213972
28.
Spigno, G., Tramelli, L., & De Faveri, D. M. (2007). Effects of extraction time, temperature and solvent on concentration and antioxidant activity of grape marc extracts. Journal of Food Engineering, 81(1), 200-208. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2006.10.021
DOI: doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2006.10.021
29.
Takeuchi, T. M., Pereira, C. G., Braga, M. E. M., Maróstica, M. R., Leal, P. F., & Meireles, M. A. A. (2009). Low-pressure solvent extraction (solid- liquid extraction, microwave assisted, and ultrasound assisted) from condimentary plants. In M. A. A. Meireles (Ed.), Extracting bioactive compounds for food products: Theory and applications (pp. 137-218). CRC Press.
30.
Vuong, B. T., Beo, V. T., Ton, K. A., Huy, T. H. T., Hoang, T. K. D., & Vinh, B. T. (2026). Enhanced antioxidant and anti-inflammatory of hydroponic pennywort (Centella asiatica) tubers via ultrasound-assisted extraction. Rasayan Journal of Chemistry, 19(3), 1597-1606. https://doi.org/10.31788/RJC.2026.1939783.
DOI: doi.org/10.31788/rjc.2026.1939783
31.
Wei, C., Cui, P., & Liu, X. (2023). Antibacterial Activity and Mechanism of Madecassic Acid against Staphylococcus aureus. Molecules (Basel, Switzerland), 28(4), 1895. https://doi.org/10.3390/molecules28041895.
DOI: doi.org/10.3390/molecules28041895
32.
Wiciński, M., Fajkiel-Madajczyk, A., Kurant, Z., Gajewska, S., Kurant, D., Kurant, M., & Sousak, M. (2024). Can Asiatic Acid from Centella asiatica Be a Potential Remedy in Cancer Therapy? A Review. Cancers, 16(7), 1317. https://doi.org/10.3390/cancers16071317.
DOI: doi.org/10.3390/cancers16071317
33.
Wong, J., & Ramli, S. (2021). Antimicrobial activity of different types of Centella asiatica extracts against foodborne pathogens and food spoilage microorganisms. LWT - Food Science and Technology, 142, 111026. https://doi.org/10.1016/j.lwt.2021.111026.
DOI: doi.org/10.1016/j.lwt.2021.111026
34.
Xu, B. J., & Chang, S. K. (2007). A comparative study on phenolic profiles and antioxidant activities of legumes as affected by extraction solvents. Journal of food science, 72(2), S159-S166. https://doi.org/10.1111/j.1750-3841.2006.00260.x.
DOI: doi.org/10.1111/j.1750-3841.2006.00260.x
35.
Zeng, W., Li, H., Liu, S., Luo, Z., Chen, J., & Zhou, J. (2025). Biosynthesis and bioactivities of triterpenoids from Centella asiatica: Challenges and opportunities. Biotechnology Advances, 80, Article 108541. https://doi.org/10.1016/j.biotechadv.2025.108541.
DOI: doi.org/10.1016/j.biotechadv.2025.108541

Cùng chuyên mục

Bài viết liên quan

Các bài trong chuyên đề «Hóa học - Công nghệ thực phẩm».

Xem thêm bài viết