Số phát hành: Số 20 - Tháng 7 - 2026Kế toán - Kiểm toán
Trách nhiệm xã hội và hành vi tuân thủ thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam trong bối cảnh cải cách thuế
Xuất bản: tháng 8 8, 2026
Tóm tắt
Bài viết phân tích cơ sở lý thuyết và làm rõ cơ chế tác động của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR) đến hành vi tuân thủ thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) trong bối cảnh cải cách chính sách kế toán - thuế tại Việt Nam giai đoạn 2025-2030. Bài viết sử dụng phương pháp định tính theo hướng tổng hợp lý thuyết, nghiên cứu tích hợp 4 lý thuyết nền tảng, gồm: Lý thuyết cấp quản trị cấp cao; Lý thuyết các bên liên quan;Lý thuyết tính chính danh và Lý thuyết thể chếđể xác định 3 cơ chế tác động chính, đó là: đạo đức quản lý, duy trì tính chính danh và đáp ứng áp lực thể chế. Kết quả cho thấy, CSR có khả năng tác động tích cực và bền vững đến tuân thủ thuế khi đồng hành cùng quá trình số hóa và chuẩn hóa thông tin tài chính. Nghiên cứu đề xuất khung phân tích tích hợp và một số hàm ý chính sách cho cơ quan quản lý và cộng đồng SMEs.
Từ khóa
trách nhiệm xã hội doanh nghiệpdoanh nghiệp nhỏ và vừatuân thủ thuếcải cách kế toán – thuếphát triển bền vững
Tài liệu tham khảo
1.
Nguyễn Thị Lệ Thúy. (2009). Hoàn thiện quản lý thu thuế của Nhà nước nhằm tăng cường sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp. Luận án tiến sĩ kinh tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân.
2.
Nguyễn Thị Loan, Nguyễn Việt Hồng Anh và Lê Thị Tuyết Hoa. (2019). Thực trạng không tuân thủ thuế thu nhập doanh nghiệp - Nghiên cứu tại TP. Hồ Chí Minh. Tạp chí Khoa học và Đào tạo Ngân hàng, 210, 69-82.
3.
Tổng cục Thống kê. (2024). Niên giám thống kê năm 2023. Nhà xuất bản Thống kê.
4.
Trần Quang Tuyến và Vũ Văn Hưởng. (2022). Vai trò của CSR đến hiệu quả tài chính doanh nghiệp tại Việt Nam: Bằng chứng mới từ hồi quy phân vị mảng. Tạp chí Kinh tế và Phát triển, 298, 40-52.
5.
Christensen, J., & Murphy, R. (2004). The social irresponsibility of corporate tax avoidance. Development, 47(3), 37-44.
6.
Deegan, C. (2009). Financial Accounting Theory (3rd ed.). McGraw-Hill Education.
7.
DiMaggio, P. J., & Powell, W. W. (1983). The iron cage revisited: Institutional isomorphism and collective rationality in organizational fields. American Sociological Review, 48(2), 147-160.
8.
Dowling, G. R. (2014). The curious case of corporate tax avoidance: Is it ethical? Journal of Business Ethics, 124(1), 173-184.
9.
Freeman, R. E. (1984). Strategic Management: A Stakeholder Approach. Pitman Publishing.
10.
Hambrick, D. C., & Mason, P. A. (1984). Upper echelons: The organization as a reflection of its top managers. Academy of Management Review, 9(2), 193-206.
11.
Hoi, C. K., Wu, Q., & Zhang, H. (2013). Is corporate social responsibility (CSR) associated with tax avoidance? Evidence from irresponsible CSR activities. The Accounting Review, 88(6), 2025-2059.
12.
Lanis, R., & Richardson, G. (2012). Corporate social responsibility and tax aggressiveness: An empirical analysis. Journal of Accounting and Public Policy, 31(1), 86-108.
13.
Ling, J., & Liu, L. (2023). Corporate giving and the case of tax avoidance. Advances in Accounting, 61, 100644.
14.
Mkadmi, J. E., & Ben Ali, W. (2024). How does tax avoidance affect corporate social responsibility and financial ratio in emerging economies? Journal of Economic Criminology, 5, 100070.
15.
Nguyen Vinh Khuong, Nguyen Ngoc Hong Phuc, Nguyen Huynh Nhu Phuong, Nguyen Vo Nhat Kieu, Hoang Thi Trinh, & Nguyen Thi Diem Thy. (2026). Corporate social responsibility and cash effective tax rate: Evidence from listed companies in Vietnam. Tạp chí Nghiên cứu khoa học Kiểm toán, 222, 58-69. https://doi.org/10.65771/ati-jas.04202609
