Tạp chí Công Thương - Các kết quả nghiên cứu

Chi tiết bài viết

Mô tả chi tiết bài viết

Trang chủ
Kinh tế Số phát hành:

Tác động của cộng đồng kinh tế ASEAN đến thương mại hàng hóa của Việt Nam: Tiếp cận từ mô hình trọng lực

Lê Tuấn Anh: Đại học Kinh tế quốc dân;
doi:10.62831/202608038

Tóm tắt

Bài viết đánh giá định lượng tác động của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) đối với thương mại hàng hóa của Việt Nam giai đoạn 1990-2024 bằng mô hình trọng lực mở rộng và phương pháp ước lượng PPML. Kết quả cho thấy, quy mô kinh tế (GDP) là động lực cốt lõi thúc đẩy thương mại (hệ số tác động của GDP Việt Nam và GDP đối tác lần lượt đạt 2.046 và 0.447). Đáng chú ý, biến đại diện AEC mang hệ số âm (-0.653). Kết quả này minh chứng cho hiệu ứng “chuyển hướng thương mại tương đối” và hiện tượng “xói mòn ưu đãi” khi hoạt động thương mại dịch chuyển mạnh sang các đối tác ngoài khối dưới ảnh hưởng của các FTA thế hệ mới. Bài viết đề xuất định vị lại ASEAN thành trung tâm cung ứng nguyên liệu.

Từ khóa
AEC mô hình trọng lực thương mại quốc tế Việt Nam chuyển hướng thương mại hội nhập ASEAN

Tài liệu tham khảo

1.
Từ Thúy Anh và Đào Ngọc Tiến (2008). Các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ tập trung thương mại của Việt Nam với ASEAN+3. Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội.
2.
Nguyễn Tiến Dũng, (2011). Tác động của khu vực mậu dịch tự do ASEAN-Hàn Quốc đến thương mại Việt Nam. Tạp chí Kinh tế và Kinh doanh. Truy cập tại: https://js.vnu.edu.vn/EAB/article/view/830
3.
Nguyễn Anh Thu*, Vũ Thanh Hương, Vũ Văn Trung, Lê Thị Thanh Xuân (2015). Tác động của Cộng đồng Kinh tế ASEAN đến thương mại Việt Nam. Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Kinh tế và Kinh doanh, 31(4), 39-50.
4.
Anderson, J. E. (1979). A theortical foundation for gravity equation. American Economic Review, 106-116.
5.
Asian Development Bank. (2002). Asian regionalism and its effects on trade in the 1980s and 1990s.
6.
Balassa, B. (1961). The theory of economic integration. Richard D. Irwin.
7.
Baldwin, R. (1993). A domino theory of regionalism. NBER Working Paper No. 4465.
8.
Bergstrand, J. H. (1985). The gravity equation in international trade: Some microeconomic foundations and empirical evidence. The Review of Economics and Statistics, 67(3), 474-481.
9.
Bergstrand, J. H. (1989). The generalized gravity equation, monopolistic competition and the factor-propositions in international trade. The Review of Economics and Statistics, 71(1), 143-153.
10.
Bergstrand, J. H., Larch, M., & Yotov, Y. V. (2015). Economic integration agreements, border effects, and distance elasticities in the gravity equation. European Economic Review, 78, 307-327.
11.
Bhagwati, J. &. (1996). Preferential trading areas and multilateralism: Strangers, friends or foes? (Discussion paper). AEI Press.
12.
Black, J. &. (2009). A dictionary of economics (3rd ed.). Oxford University Press.
13.
Correia, S., Guimarães, P., & Zylkin, T. (2020). Fast Poisson estimation with high-dimensional fixed effects. The Stata Journal, 20(1), 95-115.
14.
Deardorff, A. V. (1995). Determinants of bilateral trade: Does gravity work in a neoclassical world? NBER Working Paper No. 5377.
15.
De Benedictis, L., & Salvatici, L. (Eds.). (2011). The trade impact of European Union preferential policies: An analysis through gravity model. Springer.
16.
Dinh Thi Thanh Binh, Nguyen Viet Duong, & Hoang Manh Cuong (2011). Applying gravity model to analyze trade activities of Vietnam. FREIT Working Paper.
17.
Egger, P. (2000). A note on the proper econometric specification of the gravity equation. Economics Letters, 66(1), 25-31.
18.
Fukase, E., & Martin, W. (1999). A quantitative evaluation of Vietnam’s accession to the ASEAN Free Trade Area. World Bank.
19.
Elliott, R. J. R., & Ikemoto, K. (2004). AFTA and the Asian crisis: Help or hindrance to ASEAN intra-regional trade? Asian Economic Journal, 18(1), 1-23.
20.
Hapsari, I. M., & Mangunsong, C. (2006). Determinants of AFTA member’s trade flows and potential for trade diversion (ARTNeT Trade Working Paper No. 21). United Nations ESCAP.
21.
Le Thi Anh Tuyet (2021). The impact of tariffs on Vietnam's trade in the Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership (CPTPP). The Journal of Asian Finance,
22.
Ngo Thi My, & Nguyen Thi Thu Thuong (2021). Factors affecting Vietnam's goods exports to the comprehensive and progressive agreement for Trans-Pacific partnership members: A gravity model approach. International Journal on Food System Dynamics, 16(1), 97-106.
23.
Nguyen Trung Kien (2009). Gravity model by panel data approach: An empirical application with implications for the ASEAN Free Trade Area. ASEAN Economic Bulletin, 266-277.
24.
Santos Silva, J. M. C., & Tenreyro, S. (2006). The log of gravity. The Review of Economics and Statistics, 88(4), 641-658.
25.
Thangavelu, S. M., Wang, W., & Oum, S. (2021). Impact of FTA on trade in ASEAN and Australia using customs level data. The Journal of Economic Integration, 36(3), 437-461.
26.
Yotov, Y. V., Piermartini, R., Monteiro, J. A., & Larch, M. (2016). An advanced guide to trade policy analysis: The structural gravity model. World Trade Organization.
27.
Okabe, M., & Urata, S. (2014). The impact of AFTA on intra-AFTA trade. Journal of Asian Economics, 35, 12-31.
28.
Itakura, K. (2014). Impact of liberalization and improved connectivity and facilitation in ASEAN. Journal of Asian Economics, 35, 2-11.
29.
Soloaga, I., & Winters, L. A. (2001). Regionalism in the nineties: What effect on trade? The North American Journal of Economics and Finance, 12(1), 1-29.
30.
Economics and Business, 8(3), 771-780.
31.
Viner, J. (1950). The customs union issue. Carnegie Endowment for International Peace.

Tệp

File
Lượt xem3104
Trích dẫn9
Chuyên mục Kinh tế
Số phát hành Tạp chí Công Thương - Các kết quả nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ số 8 tháng 4 năm 2026

Cùng chuyên mục

Bài viết liên quan

Các bài trong chuyên đề «Kinh tế».

Xem thêm bài viết
Banner quảng cáo