Phân bổ sai nguồn lực trong ngành chế biến, chế tạo Việt Nam: Bằng chứng từ phân tích độ phân tán TFPR và tác động của thể chế cấp tỉnh

Bài viết phân tích mức độ phân bổ sai nguồn lực trong ngành chế biến, chế tạo Việt Nam, sử dụng dữ liệu Điều tra Doanh nghiệp hàng năm (ĐTDN) và khung phân tích của Hsieh & Klenow (2009). Chênh lệch năng suất yếu tố tổng hợp doanh thu (Total Factor Productivity Revenue - TFPR) cấp doanh nghiệp được tính toán và phân tích theo các nhân tố ảnh hưởng bao gồm: loại hình sở hữu, đặc điểm lao động và chất lượng thể chế cấp tỉnh thông qua Chỉ số Năng lực Cạnh tranh Cấp tỉnh (Provincial Competitiveness Index - PCI). Kết quả cho thấy, doanh nghiệp nhà nước (DNNN) thể hiện chênh lệch TFPR dương có ý nghĩa thống kê, phần lớn được giải thích bởi đặc điểm cấp tỉnh. Phân tách theo kênh sai lệch cho thấy, DNNN chủ yếu bị sai lệch qua kênh vốn, trong khi doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (ĐTNN) có sai lệch sản lượng thấp hơn. Trong số các chỉ số thành phần (CSTP) của PCI, thiết chế pháp lý có tác động âm mạnh nhất lên chênh lệch TFPR, tiếp theo là chi phí không chính thức. Phân tích tính không đồng nhất cho thấy doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ít chịu tác động từ sự khác biệt về chất lượng thể chế giữa các địa phương.