“Lực sản xuất mới” tại Trung Quốc - Tác động lan tỏa và hàm ý chính sách đối với thương mại - đầu tư của Việt Nam

Tóm tắt

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang tái cơ cấu hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững và trung hòa carbon, Trung Quốc đang đẩy mạnh chiến lược chuyển đổi mô hình tăng trưởng thông qua việc phát triển "lực sản xuất mới", với trọng tâm là các ngành công nghệ cao, năng lượng xanh và xe điện (EV). Bài viết tập trung phân tích bản chất và động lực tăng trưởng của các ngành công nghiệp xanh tại Trung Quốc, đồng thời đánh giá những tác động đa chiều của xu hướng này đối với cấu trúc thương mại và đầu tư của Việt Nam. Thông qua việc tổng hợp các số liệu vĩ mô và phân tích diễn biến chuỗi cung ứng khu vực, nghiên cứu chỉ ra Việt Nam đang đứng trước áp lực cạnh tranh gay gắt từ làn sóng hàng hóa công nghệ xanh giá rẻ, nhưng đồng thời cũng đón nhận cơ hội thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Dựa trên các phát hiện đó, bài viết đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm nâng cao năng lực thích ứng và tận dụng cơ hội từ xu hướng chuyển dịch mới.

Từ khóa
lực sản xuất mới năng lượng xanh xe điện EV thương mại quốc tế chuỗi cung ứng quan hệ kinh tế Việt - Trung

Tài liệu tham khảo

1.
Bộ Tài chính. (2026). Báo cáo tổng kết tình hình thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài năm 2025.
2.
Bộ Tài chính (2026). Niên giám thống kê xuất nhập khẩu hàng hóa Việt Nam 2025. Nhà xuất bản Thống kê.
3.
Xinhuanet. (2024). Toàn văn Báo cáo công tác Chính phủ Trung Quốc tại Kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XIV (Giải nghĩa thuật ngữ “Lực sản xuất mới”). https://hdll.vn/vi/thong-tin-ly-luan---thuc-tien/toan-van-bao-cao-cong-tac-chinh-phu-trung-quoc-nam-2024-phan-1-va-2.html
4.
Brandt, L., & Lim, K. (2023). State capitalism and the dynamics of China's industrial subsidies. Journal of Asian Economics, 88, Article 101620.
5.
China Association of Automobile Manufacturers. (2020-–2025). Annual report on the development of China's new energy vehicle industry. CAAM Press.
6.
Gereffi, G., & Sturgeon, T. (2023). Global value chain-oriented industrial policy: The role of emerging economies. Global Networks, 23(1), 1-21.
7.
Huang, Y. (2024). Involution and overcapacity: The dual challenges of China's economic restructuring. China Economic Review, 79, Article 101955.
8.
International Energy Agency - IEA (2024). Global EV outlook 2024: Scaling up the transition to electric mobility. IEA Publications.
9.
International Energy Agency. (2025). Global EV outlook 2025: Managing the green supply chain transition. IEA Publications.
10.
Lin, J. Y. (2012). New structural economics: A framework for rethinking development and policy. World Bank Publications, https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/991771468155733696
11.
Naughton, B. (2024). The transformation of China's industrial policy: From catch-up to innovation. Stanford University Press.
12.
Nguyen, T. T., & Tran, H. M. (2025). Spillover or crowding-out? The dual impact of China's green FDI on Vietnam's supporting industries. Asian Economic Journal, 39(1), 112-135.
13.
Pettis, M. (2023). The limits of China's investment-led growth model. Carnegie Endowment for International Peace: Macroeconomic Insights.
14.
Wang, L. (2025). The “China Plus One” strategy and the risk of anti-circumvention tariffs in Southeast Asia. Journal of International Trade Law and Policy, 24(3), 205-220.