Khung pháp lý đối với robot trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam: Thực trạng và kiến nghị hoàn thiện

Sự phát triển của robot tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) mở ra nhiều cơ hội nâng cao năng suất lao động và chất lượng dịch vụ, đồng thời đặt ra những thách thức mới về an toàn, trách nhiệm pháp lý và quản lý nhà nước. Trên cơ sở phân tích luật học kết hợp với nghiên cứu liên ngành và so sánh pháp luật, bài viết đánh giá khung pháp lý hiện hành của Việt Nam đối với robot trí tuệ nhân tạo theo cách tiếp cận quản lý vòng đời sản phẩm. Kết quả cho thấy, các quy định về trách nhiệm pháp lý, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tiêu chuẩn kỹ thuật và quản lý nhà nước đã bước đầu được hình thành nhưng còn phân tán, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý đối với robot có mức độ tự chủ cao. Từ đó, bài viết đề xuất xây dựng bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia; hoàn thiện cơ chế đánh giá sự phù hợp theo mức độ rủi ro; đồng thời ban hành tiêu chí pháp lý để phân biệt robot trí tuệ nhân tạo với robot thông minh thông thường nhằm xác định rõ trách nhiệm của các chủ thể liên quan.