Thẩm quyền và quan hệ giữa thiết chế cấp liên minh của các cơ quan quản lý, thực thi và giám sát theo Đạo luật Trí tuệ nhân tạo của EU và gợi mở cho Việt Nam
Xuất bản: tháng 10 23, 2026
Tóm tắt
Đạo luật Trí tuệ nhân tạo của Liên minh châu Âu (Artificial Intelligence Act - AI Act), được ban hành dưới hình thức Quy định (EU) 2024/1689 và sửa đổi bởi Quy định (EU) 2026/1744, đã thiết lập cấu trúc quản trị đa tầng để bảo đảm thực thi pháp luật về AI dựa trên rủi ro. Bài viết phân tích thẩm quyền và quan hệ giữa các thiết chế cấp Liên minh, các cơ quan có thẩm quyền quốc gia và cơ chế phối hợp, giám sát trong thực thi. Trên cơ sở đối chiếu với Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 và pháp luật hiện hành của Việt Nam, bài viết đề xuất hoàn thiện cơ chế đầu mối, phân định thẩm quyền liên ngành, tăng cường giám sát kỹ thuật, phối hợp bảo vệ quyền và năng lực chuyên môn của cơ quan thực thi.
Từ khóa
Đạo luật AI của EUVăn phòng Trí tuệ nhân tạocơ quan giám sát thị trườngcơ quan thông báoquản trị trí tuệ nhân tạoLuật Trí tuệ nhân tạo
Tài liệu tham khảo
1.
Bộ Khoa học và Công nghệ (2026), “Các đơn vị quản lý nhà nước - Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo”, Cổng Thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ, https://mst.gov.vn/cac-don-vi-quan-ly-nha-nuoc/don-vi-cuc.htm.
2.
Bộ Khoa học và Công nghệ (2026), “Chính thức vận hành Cổng thông tin điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về trí tuệ nhân tạo”, ngày 29/8/2026, Cổng Thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ, https://mst.gov.vn/chinh-thuc-van-hanh-cong-thong-tin-dien-tu-va-co-so-du-lieu-quoc-gia-ve-tri-tue-nhan-tao-197260828221343433.htm.
3.
Chính phủ (2025), Nghị định số 42/2025/NĐ-CP ngày 27/02/2025 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Y tế, https://vanban.chinhphu.vn/?classid=1&docid=212970&pageid=27160.
4.
Chính phủ (2025), Nghị định số 356/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, https://vanban.chinhphu.vn/?classid=1&docid=216387&pageid=27160.
5.
Chính phủ (2026), Nghị định số 225/2026/NĐ-CP ngày 24/6/2026 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Khoa học và Công nghệ, https://vanban.chinhphu.vn/?classid=1&docid=218583&orggroupid=2&pageid=27160.
6.
Quốc hội (2025), Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 ngày 26/6/2025, hiệu lực từ ngày 01/01/2026, https://vanban.chinhphu.vn/?docid=214590&pageid=27160.
7.
Quốc hội (2025), Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 ngày 10/12/2025, hiệu lực từ ngày 01/3/2026, https://vanban.chinhphu.vn/?docid=216334&orggroupid=1&pageid=27160.
8.
Bundesnetzagentur (2026), “Bundesnetzagentur übernimmt zentrale Rolle bei der Umsetzung der KI-Verordnung”, ngày 29/7/2026, https://www.bundesnetzagentur.de/SharedDocs/Pressemitteilungen/DE/2026/20260729_KI_VO.html.
9.
European Commission (2026), “AI Act Advisory Forum”, Shaping Europe’s Digital Future, https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/ai-advisory-forum.
10.
European Commission (2026), “AI Act enforcement gets independent expert support”, ngày 01/6/2026, Shaping Europe’s Digital Future, https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/ai-act-enforcement-gets-independent-expert-support.
11.
European Commission (2026), “AI Board”, Shaping Europe’s Digital Future, https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/ai-board.
12.
European Commission (2026), “AI Board convenes its eighth meeting”, ngày 12/6/2026, Shaping Europe’s Digital Future.
13.
European Data Protection Supervisor (2025), High-Risk AI Systems Mapping Report in European Institutions, Agencies and Bodies, ngày 04/12/2025, https://www.edps.europa.eu/data-protection/our-work/publications/ai-act/2025-12-04-high-risk-ai-systems-mapping-report-european-institutions-agencies-and-bodies_en.
14.
European Parliament and Council (2019), Regulation (EU) 2019/1020 of 20 June 2019 on Market Surveillance and Compliance of Products, OJ L 169, 25.6.2019.
15.
European Parliament and Council (2024), Regulation (EU) 2024/1689 of 13 June 2024 laying down harmonised rules on artificial intelligence (Artificial Intelligence Act), OJ L, 12.7.2024; bản hợp nhất cập nhật ngày 27/7/2026, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:02024R1689-20260727.
16.
European Parliament and Council (2026), Regulation (EU) 2026/1744 of 8 July 2026 amending Regulation (EU) 2024/1689, OJ L, 24.7.2026, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX:32026R1744.
17.
Novelli, C., Hacker, P., Morley, J., Trondal, J. & Floridi, L. (2025), “A Robust Governance for the AI Act: AI Office, AI Board, Scientific Panel, and National Authorities”, European Journal of Risk Regulation, Vol. 16, Issue 2, pp. 566-590, DOI: 10.1017/err.2024.57.
