Nhãn hiệu phi truyền thống trong nền kinh tế số: Khoảng cách thực thi và ưu tiên chính sách cho Việt Nam
Xuất bản: tháng 10 23, 2026
Tóm tắt
Sự phát triển của thương mại số làm gia tăng việc sử dụng âm thanh, chuyển động và biểu đạt đa phương tiện như công cụ nhận diện thương mại. Việt Nam đã tạo bước chuyển quan trọng khi công nhận nhãn hiệu âm thanh, nhưng hiệu quả của cải cách phụ thuộc vào khả năng thẩm định, tra cứu, công bố và thực thi. Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu pháp lý học thuyết và phân tích so sánh các chuẩn mực TRIPS, CPTPP, tài liệu WIPO với pháp luật Việt Nam. Kết quả cho thấy 3 vấn đề cần được tách biệt: công nhận một loại dấu hiệu, khả năng đăng ký của dấu hiệu cụ thể và phạm vi quyền. Đối với Việt Nam, khoảng cách chủ yếu hiện nay nằm ở tiêu chí về tính phân biệt, chứng cứ sử dụng, chuẩn tệp số, tra cứu dấu hiệu tương tự và thực thi trên môi trường trực tuyến. Bài viết đề xuất lộ trình: củng cố nhãn hiệu âm thanh; chuẩn bị hạ tầng cho nhãn hiệu chuyển động và đa phương tiện; chỉ mở rộng sang mùi, vị hoặc xúc giác khi có phương thức thể hiện và quản lý đủ tin cậy.
Từ khóa
nhãn hiệu phi truyền thốngnhãn hiệu âm thanhnền kinh tế sốtính phân biệtViệt Nam
Tài liệu tham khảo
1.
Bộ Khoa học và Công nghệ. (2023). Thông tư số 23/2023/TT-BKHCN ngày 30/11/2023 quy định chi tiết một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ và biện pháp thi hành Nghị định số 65/2023/NĐ-CP liên quan đến sở hữu công nghiệp.
2.
Chính phủ. (2023). Nghị định số 65/2023/NĐ-CP ngày 23/8/2023 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp, bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp, quyền đối với giống cây trồng và quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ.
3.
Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương. (2018). Chương 18: Sở hữu trí tuệ. https://trungtamwto.vn/file/18937/18_02_20%20CPTPP%20legal%20text%20final%20-%20VIE%20-%20final.pdf
4.
Quốc hội. (2005). Luật số 50/2005/QH11: Luật Sở hữu trí tuệ, ban hành ngày 29/11/2005 (được sửa đổi, bổ sung).
5.
Quốc hội. (2022). Luật số 07/2022/QH15: Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, ban hành ngày 16/6/2022.
6.
Calboli, I., & Senftleben, M. R. F. (Eds.). (2018). The protection of non-traditional trademarks: Critical perspectives. Oxford University Press.
7.
World Intellectual Property Organization. (2006). New types of marks (SCT/16/2).
8.
World Intellectual Property Organization. (2007). Methods of representation and description of new types of marks (SCT/17/2).
9.
World Intellectual Property Organization. (2007). Relation of established trademark principles to new types of marks (SCT/17/3).
10.
World Intellectual Property Organization. (2009). Smell, sound and taste - Getting a sense of non-traditional marks.
11.
World Intellectual Property Organization. (2016). WIPO Standard ST.68: Recommendations for the electronic management of sound marks.
12.
World Intellectual Property Organization. (2020). WIPO Standard ST.69: Recommendations for the electronic management of motion and multimedia marks.
13.
World Trade Organization. (1994). Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights, Article 15.
