Tính thực chất của đầu tư nước ngoài thông qua mua cổ phần, phần vốn góp trong doanh nghiệp Việt Nam - Khoảng trống pháp luật và kiến nghị hoàn thiện
Xuất bản: tháng 10 23, 2026
Tóm tắt
Bài viết phân tích khoảng trống pháp luật trong kiểm soát tính thực chất của đầu tư nước ngoài thông qua mua cổ phần, phần vốn góp, đặc biệt khi doanh nghiệp do nhà đầu tư trong nước thành lập được chuyển quyền kiểm soát cho nhà đầu tư nước ngoài. Trên cơ sở phân tích mối liên hệ giữa hình thành vốn, chuyển nhượng và các hệ quả pháp lý về lao động, nhập cảnh, cư trú, bài viết đề xuất cơ chế nhận diện giao dịch có dấu hiệu né tránh, kiểm chứng vốn và kiểm soát dựa trên rủi ro.
Từ khóa
đầu tư nước ngoàimua cổ phầnphần vốn góptính thực chất của đầu tưchuyển nhượng vốnkiểm soát đầu tư
Tài liệu tham khảo
1.
Luật Đầu tư 2025, Điều 21, khoản 1.
2.
Luật Đầu tư 2025, Điều 21 khoản 3, Điều 26 khoản 2 điểm a và điểm c.
3.
Bộ luật Lao động 2019, được sửa đổi, bổ sung năm 2025, Điều 154; Chính phủ (2025). Nghị định số 219/2025/NĐ-CP ngày 07/8/2025 quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, Điều 7 khoản 2 và khoản 3; Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014, được sửa đổi, bổ sung năm 2019, 2023, 2025, Điều 8 và Điều 36.
4.
Luật Đầu tư 2025, Điều 21 khoản 1, khoản 2 và khoản 3
5.
OECD. (2025). OECD Benchmark Definition of Foreign Direct Investment, 5th ed., OECD Publishing, Paris, para. 65 và Chapter 9. OECD xác định: “The direct investor's significant degree of influence on the management of the direct investment enterprise is evidenced by owning at least 10% of the voting power of the direct investment enterprise.”
6.
OECD. (2025), OECD Benchmark Definition of Foreign Direct Investment, 5th ed., OECD Publishing, Paris, paras, 383-386.
7.
Luật Doanh nghiệp 2020, được sửa đổi, bổ sung năm 2025, Điều 4 khoản 27 và khoản 34
8.
Luật Đầu tư 2025, Điều 21 khoản 2 và khoản 3.
9.
Chính phủ (2025). Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 về đăng ký doanh nghiệp, được sửa đổi, bổ sung năm 2026, Điều 4 khoản 1.
10.
Luật Doanh nghiệp 2020, được sửa đổi, bổ sung năm 2025, Điều 17 khoản 1, khoản 2 và Điều 52; Luật Đầu tư 2025, Điều 21 khoản 1 và khoản 2.
11.
Bộ luật Lao động 2019, được sửa đổi, bổ sung năm 2025, Điều 154; (Chính phủ 2025). Nghị định số 219/2025/NĐ-CP ngày 07/8/2025 Điều 7 khoản 2; Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014, được sửa đổi, bổ sung năm 2019, 2023, 2025, Điều 8 và Điều 36.
12.
Luật Doanh nghiệp 2020, được sửa đổi, bổ sung năm 2025, Điều 47 khoản 2, khoản 3 và khoản 4.
13.
Luật Doanh nghiệp 2020, Điều 16 khoản 4 (được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 1 khoản 5 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp năm 2025).
14.
Chính phủ (2025). Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 về đăng ký doanh nghiệp, được sửa đổi, bổ sung năm 2026, Điều 4 khoản 1 và khoản 2.
15.
Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh. (2019). Bản án số 52/2019/KDTM-PT ngày 11/9/2019 về tranh chấp quyền sở hữu doanh nghiệp và sở hữu dự án theo hợp đồng liên doanh.
16.
Luật Đầu tư 2025, Điều 21 khoản 2, khoản 3; Ngân hàng Nhà Nước Việt Nam (2026). Thông tư số 38/2026/TT-NHNN ngày 31/7/2026 Điều 8 khoản 1 điểm b, khoản 2 điểm c; Điều 9 khoản 1 điểm b, khoản 2 điểm b; Điều 10 khoản 1 điểm b và Điều 13 khoản 3.
17.
Chính phủ (2025). Nghị định số 219/2025/NĐ-CP ngày 07/8/2025 quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, Điều 7 khoản 2 và khoản 3.
18.
Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014, được sửa đổi, bổ sung năm 2019, 2023, 2025, Điều 8 khoản 7a, 7b, 7c và 7d; Điều 36 khoản 1 điểm b và khoản 2 điểm b.
19.
Chính phủ (2025). Nghị định số 219/2025/NĐ-CP ngày 07/8/2025 quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, Điều 7 khoản 2; Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014, được sửa đổi, bổ sung năm 2019, 2023, 2025, Điều 8 khoản 7c, Điều 36 khoản 1 điểm b và khoản 2 điểm b.
20.
Luật Doanh nghiệp 2020 Điều 4 khoản 35 và Điều 8 khoản 5a (được sửa đổi bởi khoản 1 và khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp năm 2025).
21.
Chính phủ (2025). Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/06/2025 về đăng ký doanh nghiệp, Điều 4 khoản 1(đã được sửa đổi, bổ sung năm 2026).
