Phát triển thị trường carbon - Kinh nghiệm quốc tế và đề xuất cho Việt Nam

Tóm tắt

Trong bối cảnh Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050, xây dựng thị trường carbon vận hành hiệu quả trở thành yêu cầu cấp thiết. Bài viết tổng hợp kinh nghiệm quốc tế từ 6 mô hình tiêu biểu, trên cơ sở đối chiếu kinh nghiệm quốc tế với điều kiện thực tiễn, nghiên cứu làm rõ một số vấn đề về khung pháp lý, cơ chế vận hành và tính minh bạch của thị trường carbon. Từ đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm pháp nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả vận hành thị trường carbon tại Việt Nam theo hướng minh bạch, hiệu quả và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội.

Từ khóa
thị trường carbon phát thải khí nhà kính

Tài liệu tham khảo

1.
Bộ Công Thương. (2023). Thông tư số 38/2023/TT-BCT ngày 27/12/2023 V/v quy định kỹ thuật đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và kiểm kê khí nhà kính ngành Công Thương.
2.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường. (2026). Quyết định số 699/QĐ-BNNMT ngày 27/02/2026 V/v thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho năm 2025 và năm 2026.
3.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường. (2026). Thông tư số 11/2026/TT-BNNMT ngày 13/02/2026 V/v quy định quản lý, vận hành Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon
4.
Bộ Tài chính. (2026). Thông tư số 48/2026/TT-BTC ngày 12/05/2026 V/v hướng dẫn giám sát giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon trên sàn giao dịch các-bon trong nước và chế độ báo cáo của sở giao dịch chứng khoán, tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam với ủy ban chứng khoán nhà nước về hoạt động sàn giao dịch các-bon trong nước
5.
Bộ Tài nguyên và Môi trường. (2022). Quyết định số 2626/QĐ-BTNMT ngày 10/10/2022 V/v Công bố danh mục hệ số phát thải phục vụ kiểm kê khí nhà kính.
6.
Chính phủ (2022). Nghị định số 06/2022/NĐ-CP ngày 07/01/2022 V/v Quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn.
7.
Chính phủ (2025). Nghị định số 119/2025/NĐ-CP ngày 09/06/2022 V/v Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP ngày 07/01/2022 của Chính phủ quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn.
8.
Chính phủ (2026). Nghị định số 29/2026/NĐ-CP ngày 19/01/2026 V/v Sàn giao dịch các-bon trong nước.
9.
Chính phủ (2026). Nghị định số 83/2026/NĐ-CP ngày 23/03/2026 V/v Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP ngày 07 tháng 01 năm 2022 của Chính phủ quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 119/2025/NĐ-CP ngày 09 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ.
10.
Chính phủ (2026). Nghị định số 180/2026/NĐ-CP ngày 21/05/2026 V/v Quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng.
11.
Chính phủ (2026). Nghị định số 112/2026/NĐ-CP ngày 01/04/2026 V/v trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon.
12.
Đỗ Hương (2026). Xây dựng thị trường Carbon: Lộ trình chiến lược và cơ hội bứt phá cho doanh nghiệp. Báo Chính phủ điện tử, https://baochinhphu.vn/xay-dung-thi-truong-carbon-lo-trinh-chien-luoc-va-co-hoi-but-pha-cho-doanh-nghiep-102260527141918642.htm
13.
Nhóm PV thời sự (2026). Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026: Từ chính sách đến hành động. Báo Nông nghiệp và Môi trường. https://nongnghiepmoitruong.vn/khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-d826065.html
14.
Phạm Tiến Đạt (2024). Kinh nghiệm quốc tế phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Tài chính - Marketing, 15(9), 1-14.
15.
Quốc hội (2020). Luật số 72/2020/QH14: Luật Bảo vệ môi trường ban hành ngày 17/11/2020.
16.
Thủ tướng Chính phủ (2024). Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg ngày 13/08/2024 ban hành danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính (cập nhật).
17.
Thủ tướng Chính phủ (2025). Quyết định số 232/QĐ-TTg ngày 24/01/2025 phê duyệt Đề án Thành lập và phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam.
18.
Thủ tướng Chính phủ (2026). Quyết định số 263/QĐ-TTg ngày 09/02/2026 phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm cho năm 2025 - 2026.
19.
Thủy Trương, Kiên Duy (2026). Việt Nam thu 56,5 triệu USD từ bán tín chỉ carbon cho World Bank. VnExpress, https://vnexpress.net/viet-nam-thu-56-5-trieu-usd-tu-ban-tin-chi-carbon-cho-world-bank-5092593.html