Một số kiến nghị hoàn thiện khái niệm “thu nhập” trong Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025

Tóm tắt

Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, đặt ra yêu cầu tiếp tục làm rõ nội hàm của khái niệm “thu nhập” trong chính sách thuế thu nhập cá nhân. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính, thông qua phân tích, so sánh các quy định về đối tượng chịu thuế trong các luật thuế có liên quan, kết hợp tham khảo tài liệu khoa học về ngôn ngữ, nhằm làm rõ ý nghĩa và nội hàm của thuật ngữ “thu nhập” cũng như các khái niệm liên quan như thu nhập không chịu thuế và thu nhập được miễn thuế trong Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025. Trên cơ sở đó, bài viết chỉ ra một số vấn đề trong việc sử dụng và phân định các thuật ngữ liên quan đến thu nhập, đồng thời đề xuất kiến nghị nhằm bảo đảm cách sử dụng thuật ngữ trong pháp luật thuế rõ ràng, thống nhất và có cơ sở khoa học.

Từ khóa
thu nhập chịu thuế thuế thu nhập cá nhân

Tài liệu tham khảo

1.
Trong phạm vi bài viết này, tác giả xác định tư cách người nộp thuế theo phạm vi hẹp, là tư cách đó được xác lập trong nội dung của mỗi đạo luật thuế, mà không dựa vào quy định về người nộp thuế theo nghĩa rộng như tại Khoản 1 Điều 2 Luật Quản lý thuế 2025 quy định.
2.
Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh, 2026, tr. 57
3.
Hoàng Phê, 2026, tr. 1213
4.
Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh, 2026, tr. 283.
5.
Tại khoản 1 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 quy định: thu nhập từ kinh doanh, bao gồm:
6.
Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ;
7.
Thu nhập từ hoạt động hành nghề độc lập của cá nhân có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề theo quy định của pháp luật;
8.
Thu nhập từ hoạt động đại lý, môi giới, hợp tác kinh doanh với tổ chức;
9.
Thu nhập từ hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nên tảng số
10.
Hoàng Phê, 2026, tr. 668; tr. 742
11.
Xem Khoản 1,2 và 4 Điều 19 Luật Quản lý thuế 2025
12.
Trong Luật Quản lý thuế 2025 có Điều 4 “Giải thích từ ngữ” với một loạt các khái niệm pháp lý được ban hành nhưng vẫn không có định nghĩa về các yếu tố cấu thành của một đạo luật thuế.
13.
Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh, 2026, tr. 62.
14.
Tài liệu tham khảo:
15.
Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh. (2026). Giáo trình Luật Thuế (tái bản lần thứ bảy, có sửa đổi, bổ sung). NXB CAND,
16.
Hoàng Phê (chủ biên). (2026). Viện Ngôn ngữ học, Từ điển Tiếng Việt. NXB Hồng Đức.
17.
Hội đồng Nhà nước. (1990). Pháp lệnh số 50-LCT/HĐNN8: Pháp lệnh Thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao, ban hành ngày 27/12/1990.
18.
Quốc hội. (2005). Luật số 50/2005/QH11: Luật Sở hữu trí tuệ, ban hành ngày 29/11/2005.
19.
Quốc hội. (2007). Luật số 04/2007/QH12: Luật Thuế thu nhập cá nhân, ban hành ngày 21/11/2007.
20.
Quốc hội. (2009). Luật số 45/2009/QH12: Luật Thuế tài nguyên, ban hành ngày 25/11/2009.
21.
Quốc hội. (2010). Luật số 48/2010/QH12: Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, ban hành ngày 17/06/2010.
22.
Quốc hội. (2010). Luật số 57/2010/QH12: Luật Thuế bảo vệ môi trường, ban hành ngày 15/11/2010.
23.
Quốc hội. (2016). Luật số 107/2016/QH13: Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, ban hành ngày 6/4/2016.
24.
Quốc hội. (2017). Luật số 07/2017/QH14: Luật Chuyển giao công nghệ, ban hành ngày 19/6/2017 và văn bản sửa đổi, bổ sung.
25.
Quốc hội. (2020). Luật số 59/2020/QH14: Luật Doanh nghiệp, ban hành ngày 17/6/2020
26.
Quốc hội. (2024). Luật số 48/2024/QH15: Luật Thuế giá trị gia tăng, ban hành ngày 26/11/2024.
27.
Quốc hội. (2025). Luật số 108/2025/QH15: Luật Quản lý thuế, ban hành ngày 10/12/2025.
28.
Quốc hội. (2025). Luật số 109/2025/QH15: Luật Thuế thu nhập cá nhân, ban hành ngày 10/12/2025.
29.
Quốc hội. (2025). Luật số 122/2025/QH15: Luật Thương mại điện tử, ban hành ngày 10/12/2025
30.
Quốc hội. (2025). Luật số 131/2025/QH15: Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, ban hành ngày 10/12/2025.
31.
Quốc hội. (2025). Luật số 148/2025/QH15: Luật Chuyển đổi số, ban hành ngày 11/12/2025
32.
Quốc hội. (2025). Luật số 66/2025/QH15: Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, ban hành ngày 14/06/2025.
33.
Quốc hội. (2025). Luật số 67/2025/QH15: Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, ban hành ngày 14/6/2025.
34.
Quốc hội. (2025). Luật số: 115/2025/QH15: Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ, ban hành ngày 10/12/2025.