Bàn về Nguyên tắc độc lập của Thẩm phán ở Việt Nam

Tóm tắt

Nguyên tắc độc lập của Thẩm phán là nguyên tắc cơ bản của hoạt động tư pháp, có ý nghĩa quan trọng đối với bảo đảm quyền được xét xử công bằng và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trên cơ sở Hiến pháp năm 2013 và pháp luật hiện hành, bài viết làm rõ nội hàm, đánh giá thực trạng và những vấn đề đặt ra trong bảo đảm độc lập của Thẩm phán ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc bảo đảm độc lập của Thẩm phán vẫn đặt ra một số vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện cả về pháp luật, tổ chức và hoạt động của Tòa án. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật, tăng cường các điều kiện bảo đảm độc lập của Thẩm phán và nâng cao hiệu quả hoạt động xét xử, qua đó góp phần bảo đảm công lý, quyền được xét xử công bằng và yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Từ khóa
độc lập của Thẩm phán Thẩm phán quyền tư pháp cải cách tư pháp Nhà nước pháp quyền

Tài liệu tham khảo

1.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng. (2022). Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.
2.
Hoàng Thị Quỳnh Chi. (2014). Nhận thức về nguyên tắc "Khi xét xử, Thẩm phán và Hội thẩm độc lập và chỉ tuân theo pháp luật". Cổng thông tin điện tử Viện kiểm sát nhân dân tối cao. https://vksndtc.gov.vn/tin-tuc/nhan-thuc-ve-nguyen-tac-khi-xet-xu-tham-phan-va-ho-t3614.html.
3.
Nguyễn Đăng Dung. (2014). Nguyên tắc độc lập của Tòa án và quy định của Hiến pháp năm 2013. Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp. https://lapphap.vn/Pages/TinTuc/208218/Nguyen-tac-doc-lap-cua-Toa-an-va-quy-dinh-cua-Hien-phap-nam-2013.html.
4.
Nguyễn Thị Hồng Nhung, Nguyễn Minh Cảnh. (2025). Đôi điều bình luận về nguyên tắc Thẩm phán và Hội thẩm nhân dân xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật. Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ - Kinh tế - Luật và Quản lý, 9(1). https://doi.org/10.32508/stdjelm.v9i1.1514.
5.
Quốc hội. (2013). Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025).
6.
Quốc hội. (2024). Luật số 34/2024/QH15 ngày 24/6/2024 về Tổ chức Tòa án nhân dân. Quốc hội. (2025). Luật số 81/2025/QH15 ngày 24/6/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân.
7.
Tô Văn Hòa. (2014). Nguyên tắc Thẩm phán độc lập: Thực tiễn và phương hướng hoàn thiện. Trang thông tin điện tử tổng hợp Ban Nội chính Trung ương. https://noichinh.vn/nghien-cuu-trao-doi/201402/nguyen-tac-tham-phan-doc-lap-thuc-tien-va-phuong-huong-hoan-thien-293770/
8.
Trần Thị Thu Hằng. (2018). Nguyên tắc Thẩm phán, Hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật - Thực tiễn thực hiện và kiến nghị. Tạp chí Tòa án nhân dân điện tử. https://tapchitoaan.vn/nguyen-tac-tham-phan-hoi-tham-xet-xu-doc-lap-va-chi-tuan-theo-phap-luat-thuc-tien-thuc-hien-va-kien-nghi.
9.
Human Rights Committee. (2007). General Comment No. 32: Article 14: Right to equality before courts and tribunals and to a fair trial (CCPR/C/GC/32). United Nations.
10.
United Nations. (1985). Basic Principles on the Independence of the Judiciary. Adopted by the Seventh United Nations Congress on the Prevention of Crime and the Treatment of Offenders, Milan, 26 August-6 September 1985, and endorsed by General Assembly Resolutions 40/32 and 40/146.
11.
United Nations. (2002). The Bangalore Principles of Judicial Conduct. Judicial Group on Strengthening Judicial Integrity. Endorsed by the United Nations Economic and Social Council in Resolution 2006/23.