Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế theo các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới: Kinh nghiệm và hàm ý với Việt Nam

Các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đang tạo ra những chuẩn mực mới về bảo hộ đầu tư và giải quyết tranh chấp giữa nhà đầu tư với Nhà nước. Trọng tâm của xu hướng này nằm ở việc xác định chặt phạm vi quyền khởi kiện, giới hạn tiêu chuẩn bảo hộ, tăng tính minh bạch tố tụng và bảo lưu quyền điều chỉnh chính sách công. CPTPP duy trì trọng tài đầu tư với hệ thống giới hạn về thẩm quyền và trách nhiệm quốc tế của Nhà nước. EVIPA thiết lập Hệ thống Tòa án Đầu tư  2 cấp, hướng tới tính độc lập và thống nhất trong xét xử. Bài viết phân tích 2 mô hình, nhận diện những vấn đề pháp lý Việt Nam cần giải quyết trong phòng ngừa và xử lý tranh chấp đầu tư quốc tế. Theo đó, nghiên cứu đề xuất 6 nhóm giải pháp: xây dựng cơ chế cảnh báo sớm; chuẩn hóa phối hợp giữa các cơ quan; quản trị hồ sơ và chứng cứ; phát triển đội ngũ chuyên gia; tăng cường thương lượng, hòa giải; nâng chất lượng đàm phán và thực thi điều ước đầu tư.