Bất cập pháp luật về tài sản hình thành trong tương lai dùng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ
Xuất bản: tháng 9 7, 2026
Tóm tắt
Bài viết tập trung làm rõ các bất cập pháp lý và vướng mắc thực tiễn đối với TSHTTTL dùng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, trên cơ sở đó đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh pháp luật thông qua việc rà soát BLDS năm 2015, các luật chuyên ngành kết hợp đối chiếu chuẩn mực quốc tế và phân tích các thực tiễn thi hành án dân sự. Kết quả nghiên cứu chỉ ra sự chưa thống nhất giữa các quy định pháp luật hiện hành đang tạo ra nhiều rào cản trong thực tiễn áp dụng: làm gia tăng rủi ro cho công chứng viên khi thiếu cơ chế xác minh riêng; gây khó khăn cho thi hành án dân sự trong các khâu xác minh, kê biên, định giá và đăng ký tài sản; đồng thời thiếu tiêu chí xác định thời điểm hình thành và xác lập quyền sở hữu đối với tài sản số. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy định về trách nhiệm công chứng, bổ sung quy trình thi hành án và tiếp thu tiêu chí "quyền kiểm soát" từ pháp luật quốc tế để điều chỉnh tài sản số, góp phần nâng cao tính thống nhất và hiệu quả áp dụng pháp luật.
Từ khóa
tài sản hình thành trong tương laigiao dịch bảo đảmthế chấpthi hành án dân sựtài sản sốquyền kiểm soát
Tài liệu tham khảo
1.
American Law Institute & Uniform Law Commission. (2010). U.C.C. – Article 9 – Secured Transactions, Legal Information Institute, Cornell Law School. https://www.law.cornell.edu/ucc/9
2.
American Law Institute & Uniform Law Commission. (2022). Uniform Commercial Code – Article 12 – Controllable Electronic Records, Uniform Law Commission. https://www.uniformlaws.org/committees/community-home?CommunityKey=1457c422-ddb7-40b0-8c76-39a1991651ac
3.
Chính phủ. (2021). Nghị định số 21/2021/NĐ-CP ngày 19/3/2021 quy định thi hành Bộ luật Dân sự về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, ban hành.
4.
Đỗ Văn Đại. (2022). Pháp luật về biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. Nhà xuất bản Hồng Đức.
5.
Hoàng Thị Thanh Hoa. (2022). Thi hành án dân sự đối với tài sản hình thành trong tương lai – Một số vấn đề từ thực tiễn. Tạp chí Nghề Luật, (2), 9–14. https://scholar.dlu.edu.vn/thuvienso/bitstream/DLU123456789/178178/1/CVv358S22022009.pdf
6.
Mai Lan Phương. (2025a). Quan niệm về tài sản bảo đảm là bất động sản hình thành trong tương lai, Quản lý Nhà nước, (349), 60–65. https://doi.org/10.59394/qlnn.349.2025.1096
Mai Lan Phương. (2025b). Rủi ro khi ngân hàng nhận thế chấp bất động sản hình thành trong tương lai ở Việt Nam. Tạp chí Khoa học Đại học Huế: Khoa học Xã hội và Nhân văn, 134(6S-1), 43–52. https://doi.org/10.26459/hueunijssh.v134i6S-1.7531
Nguyễn Hà Phương Anh, Lê Đình Duy Bảo, & Phạm Việt Hoàng. (2025). Bảo đảm thực hiện nghĩa vụ bằng tài sản hình thành trong tương lai – Kinh nghiệm quốc tế và kiến nghị hoàn thiện pháp luật Việt Nam. https://tapchitoaan.vn/bao-dam-thuc-hien-nghia-vu-bang-tai-san-hinh-thanh-trong-tuong-lai-kinh-nghiem-quoc-te-va-kien-nghi-hoan-thien-phap-luat-viet-nam14356.html
9.
Nguyễn Hà Phương Anh, Lê Thị Hiếu Hoài, & Nguyễn Thị Thanh Tuyền. (2024). Hoàn thiện pháp luật về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ bằng tài sản hình thành trong tương lai. https://tapchitoaan.vn/hoan-thien-phap-luat-ve-bao-dam-thuc-hien-nghia-vu-bang-tai-san-hinh-thanh-trong-tuong-lai12430.html
10.
Quốc hội. (2005). Luật số 50/2005/QH11: Luật Sở hữu trí tuệ. ban hành ngày 29/11/2005.
11.
Quốc hội. (2015). Luật số 91/2015/QH13: Bộ luật Dân sự. ban hành ngày 24/11/2015.
12.
Quốc hội. (2023). Luật số 27/2023/QH15: Luật Nhà ở. ban hành ngày 27/11/2023.
13.
Quốc hội. (2023). Luật số 29/2023/QH15: Luật Kinh doanh bất động sản. ban hành ngày 28/11/2023.
14.
Quốc hội. (2024). Luật số 46/2024/QH15: Luật Công chứng. ban hành ngày 26/11/2024.
15.
Quốc hội. (2025). Luật số 106/2025/QH15: Luật Thi hành án dân sự. ban hành ngày 5/12/2025.
16.
Quốc hội. (2025). Luật số 71/2025/QH15: Luật Công nghiệp công nghệ số. ban hành ngày 14/6/2025.
17.
République française. (2026). Code de la construction et de l'habitation (2026), Code de la construction et de l'habitation, Légifrance. https://www.legifrance.gouv.fr/codes/texte_lc/LEGITEXT000006074096/
18.
United Nations Commission on International Trade Law. (2016). UNCITRAL Model Law on Secured Transactions, United Nations. https://uncitral.un.org/en/texts/securityinterests/modellaw/secured_transactions
19.
Viện Quốc tế về Thống nhất Luật Tư nhân (UNIDROIT). (2023). Bộ nguyên tắc UNIDROIT về tài sản số và luật tư. https://www.unidroit.org/wp-content/uploads/2026/07/UNIDROIT-DAPL-Vietnamese-Translation_Final.pdf