Một số vướng mắc trong áp dụng Điều 136 Bộ luật Hình sự năm 2015 và kiến nghị hoàn thiện
Xuất bản: tháng 9 7, 2026
Tóm tắt
Điều 136 Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định trách nhiệm hình sự đối với hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội. Tuy nhiên, việc áp dụng điều luật này vẫn còn nhiều vướng mắc do chưa thống nhất trong cách hiểu và vận dụng pháp luật. Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính thông qua phân tích, tổng hợp, so sánh pháp luật và nghiên cứu vụ án điển hình để làm rõ những bất cập trong áp dụng Điều 136. Kết quả nghiên cứu cho thấy, sự thiếu thống nhất trong việc xác định khái niệm "người phạm tội" và phân biệt phạm vi áp dụng giữa Điều 134 với Điều 136 Bộ luật Hình sự. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định pháp luật và bảo đảm áp dụng thống nhất Điều 136 trong thực tiễn.
Từ khóa
cố ý gây thương tíchtổn hại sức khỏevượt quá giới hạn phòng vệ chính đángbắt giữ người phạm tộivượt quá mức cần thiếtBộ luật Hình sự
Tài liệu tham khảo
1.
Bộ Công an. (2025). Số liệu về công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm năm 2025. Bộ Công an. https://www.bocongan.gov.vn/bai-viet/so-lieu-ve-cong-tac-dau-tranh-phong-chong-toi-pham-nam-2025-1774611621.
2.
Hoàng Hà Bích Diệp. (2024). Kỹ năng kiểm sát các vụ án, vụ việc hình sự có yếu tố phòng vệ chính đáng. Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Hà Nội. https://vkshanoi.gov.vn/Tin-t%E1%BB%A9c/Di%E1%BB%85n-%C4%91%C3%A0n-nghi%E1%BB%87p-v%E1%BB%A5/ky-nang-kiem-sat-cac-vu-an-vu-viec-hinh-su-co-yeu-to-phong-ve-chinh-dang.
3.
Phạm Minh Đô. (2024). Bàn về trường hợp gây thiệt hại trong khi bắt giữ người phạm tội trong Bộ luật Hình sự. Tạp chí Luật sư Việt Nam. https://lsvn.vn/ban-ve-truong-hop-gay-thiet-hai-trong-khi-bat-giu-nguoi-pham-toi-trong-bo-luat-hinh-su-2015-1713284607-a142839.html.
4.
Quốc hội. (2015a). Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27/11/2015.
5.
Quốc hội. (2015b). Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 ngày 27/11/2015.
6.
Quốc hội. (2017). Luật số 12/2017/QH14 ngày 20/6/2017 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13.
7.
Tòa án nhân dân thành phố Hải Dương. (2024). Bản án hình sự sơ thẩm số 145/2024/HS-ST ngày 29/9/2024.
8.
Tòa án Nhân dân tỉnh Hải Dương. (2025). Bản án hình sự phúc thẩm số 27/2025/HS-PT ngày 10/3/2025.
9.
Tòa án Nhân dân tối cao. (2025). Tra cứu bản án, quyết định. https://congbobanan.toaan.gov.vn/3ta1773353t1cvn/.