Sự không tương thích giữa đối tượng chịu thuế và căn cứ tính thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản

Tóm tắt

Pháp luật thuế thu nhập cá nhân hiện hành xác định thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản là đối tượng chịu thuế nhưng lại tính thuế trực tiếp trên giá chuyển nhượng thay vì trên thu nhập thực tế phát sinh. Phương pháp này làm phát sinh nghĩa vụ thuế ngay cả khi giao dịch không có lợi nhuận, đồng thời tạo động cơ kê khai giá chuyển nhượng thấp hơn giá thực tế, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý thuế và tính minh bạch của thị trường bất động sản. Bài viết đề xuất xác định thu nhập tính thuế dựa trên chênh lệch giữa giá chuyển nhượng với giá vốn, áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên giá chuyển nhượng khi không đủ điều kiện xác định chi phí.

Từ khóa
thuế thu nhập cá nhân chuyển nhượng bất động sản căn cứ tính thuế đối tượng chịu thuế thu nhập tính thuế giá chuyển nhượng

Tài liệu tham khảo

1.
Tòa án Nhân dân huyện Dầu Tiếng, (2021), Bản án số 56/2021/HS-ST, ngày 09/9/2021 về tội trốn thuế, Thư viện pháp luật, https://thuvienphapluat.vn/banan/ban-an/ban-an-ve-toi-tron-thue-tncn-khi-ghi-gia-chuyen-nhuong-dat-thap-hon-gia-thuc-te-so-562021hsst-215522
2.
Tòa án Nhân dân quận Ninh Kiều, (2023), Bản án số 24/2023/HS-ST, ngày 22/202/2023 về tội trốn thuế, Thư viện pháp luật, https://thuvienphapluat.vn/banan/ban-an/ban-an-ve-toi-tron-thue-tron-thue-tncn-khi-ghi-gia-chuyen-nhuong-dat-thap-hon-gia-thuc-te-so-242023hsst-361371
3.
Tòa án Nhân dân tỉnh Tiền Giang, (2021), Bản án số 43/2021/DS-PT ngày 22/01/2021 về tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, Truy cập tại https://thuvienphapluat.vn/banan/ban-an/ban-an-ve-tranh-chap-hop-dong-chuyen-nhuong-quyen-su-dung-dat-ghi-gia-chuyen-nhuong-thap-hon-thuc-te-263905
4.
Hà An, (2022), Kê khai trung thực giá chuyển nhượng bất động sản là để bảo vệ chính mình, Trang thông tin điện tử của Cục Thuế, https://gdt.gov.vn/wps/portal/%21ut/p/z0/PcpdC4IwGIbhv-LJDuV9nW5zh0VkRhARle1EtvzI0Ik4-vj3iUFHz3PBDQquNGISJRcMMlBWP5tau6a3up18VTzHSKa7-HzcLzcngSkTksWrdZgcBGxB1W1vfmnzGAa1AHXrrSvfDrK6cN4M6wiOOp88ry1f4__k5ZT03YcgRUoJuru2tccICqwMD5H7VRgzP6KG-VIXzI-1wagIAxoIhE4lly8Mh-Ej/
5.
Phạm Dự, (2026), Ghi giá bán nhà thấp để giảm thuế: Ranh giới giữa thỏa thuận dân sự và tội hình sự, Báo điện tử VnExpress, Truy cập tại https://vnexpress.net/ghi-gia-ban-nha-thap-de-giam-thue-ranh-gioi-giua-thoa-thuan-dan-su-va-toi-hinh-su-5050176.html
6.
Bích Ngọc, (2025), Thu thuế TNCN 20% trên thu nhập chuyển nhượng bất động sản sẽ cần có lộ trình phù hợp, Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính, https://mof.gov.vn/tin-tuc-tai-chinh/tin-tuc-su-kien-8/thu-thue-tncn-20percent-tren-thu-nhap-chuyen-nhuong-bat-dong-san-se-can-co-lo-trinh-phu-hop
7.
Vũ Nguyên, (2022), Chống thất thu ngân sách từ chuyển nhượng bất động sản, Báo Nhân Dân, Báo Nhân dân, https://nhandan.vn/chong-that-thu-ngan-sach-tu-chuyen-nhuong-bat-dong-san-post697445.html
8.
Trường Đại học luật Thành phố Hồ Chí Minh, (2022), Giáo trình Luật thuế, NXB Hồng Đức, Tr. 36-40
9.
Hoàng Yến & Bích Ngọc, (2025), Thuế thu nhập cá nhân trong chuyển nhượng bất động sản: Tiếp tục nghiên cứu, lấy ý kiến để đề xuất chính sách phù hợp, Thời báo Tài chính Việt Nam - Bộ Tài chính, https://thoibaotaichinhvietnam.vn/thue-thu-nhap-ca-nhan-trong-chuyen-nhuong-bat-dong-san-tiep-tuc-nghien-cuu-lay-y-kien-de-de-xuat-chinh-sach-phu-hop-180401.html
10.
Đỗ Quang Giám và cộng sự, (2020), Quản lý thu thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng bất động sản tại Chi cục Thuế huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, https://tapchi.vnua.edu.vn/wp-content/uploads/2020/10/tap-chi-so-11.1.9.pdf
11.
Mỹ Linh, (2025), Đánh thuế lãi chuyển nhượng bất động sản: Nên áp mức 20% hay 2%?, Tạp chí Thương gia, https://thuonggiaonline.vn/danh-thue-lai-chuyen-nhuong-bat-dong-san-nen-ap-muc-20-hay-2-post559919.html