Thẩm quyền giám sát của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh đối với chủ thể cấp xã trong chính quyền địa phương 2 cấp
Xuất bản: tháng 9 7, 2026
Tóm tắt
Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2025 cho phép chủ thể cấp tỉnh giám sát chủ thể ở cấp xã. Bài viết sử dụng phương pháp phân tích quy phạm pháp luật, đối chiếu thẩm quyền và lý thuyết trách nhiệm giải trình để phân biệt thẩm quyền của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, Thường trực Hội đồng nhân dân cấp tỉnh và Ban của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh. Kết quả cho thấy, không phải mọi hoạt động giám sát từ cấp tỉnh xuống cấp xã đều là thẩm quyền có điều kiện. Bài viết đề xuất làm rõ căn cứ sử dụng thẩm quyền có điều kiện, trách nhiệm trao đổi trước giám sát và việc sử dụng kết quả giám sát đã có nhằm hạn chế trùng lặp.
Từ khóa
Hội đồng nhân dânthẩm quyền giám sátcấp tỉnhcấp xãchính quyền 2 cấp
Tài liệu tham khảo
1.
Cao Thị Hà. (2025). Kiểm soát quyền lực của chính quyền địa phương 2 cấp. Quản lý nhà nước, 359, 24-29. https://doi.org/10.59394/qlnn.359.2025.1371
Nguyễn Bá Chiến. (2026). Chính quyền cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Quản lý nhà nước, 360, 16-22. https://doi.org/10.59394/qlnn.360.2026.1398
Nguyễn Mai Thúy. (2024). Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh tại một số tỉnh khu vực Tây Bắc hiện nay (Luận án Tiến sĩ Chính trị học). Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. https://hcma.vn/noidung/Lists/ListTinTuc/Attachments/18920/Lu%E1%BA%ADn%20%C3%A1n%20Nguy%E1%BB%85n%20Mai%20Th%C3%BAy.pdf.
4.
Nguyễn Minh Phương, Lê Đại Nghĩa. (2026). Chính quyền cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp - thực trạng và giải pháp. Quản lý nhà nước, 360, 29-34. https://doi.org/10.59394/qlnn.360.2026.1400
Nguyễn Thị Thiện Trí, Trần Thị Thu Hà. (2025). Thực trạng kiểm soát quyền lực chính quyền địa phương Việt Nam trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Tạp chí Khoa học Pháp lý Việt Nam, 6(190), 103-114. https://doi.org/10.70236/tckhplvn.279
Nguyễn Thùy Dương, Vũ Đình Lãm. (2026). Các hình thức kiểm soát quyền lực đối với Hội đồng nhân dân phường trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Quản lý nhà nước, 365, 53-58. https://doi.org/10.59394/qlnn.365.2026.1532.
Quốc hội. (2025). Luật số 121/2025/QH15: Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, ban hành ngày 10/12/2025.
8.
Quốc hội. (2025). Luật số 72/2025/QH15: Luật Tổ chức chính quyền địa phương, ban hành ngày 16/6/2025.
9.
Trần Thị Phượng. (2025). Giám sát của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh: khung pháp lý và thách thức đặt ra. Quản lý nhà nước, 354, 39-43. https://doi.org/10.59394/qlnn.354.2025.1222
Ủy ban Thường vụ Quốc hội. (2025). Nghị quyết số 114/2025/UBTVQH15 ngày 24/12/2025 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân.
11.
Vũ Đặng Phúc. (2022). Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh trong cơ chế giám sát việc thực hiện quyền lực nhà nước của UBND cấp tỉnh hiện nay. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam - B, 64(4), 50-53. https://doi.org/10.31276/VJST.64(4).50-53.
Agrawal, A., Ribot, J. C. (1999). Accountability in decentralization: A framework with South Asian and West African cases. Journal of Developing Areas, 33(4), 473-502. https://doi.org/10.2307/4192885.
Aleksovska, M., Schillemans, T. (2022). Dissecting multiple accountabilities: A problem of multiple forums or of conflicting demands?. Public Administration, 100(3), 711-736. https://doi.org/10.1111/padm.12763.
Bovens, M. (2007). Analysing and assessing accountability: A conceptual framework. European Law Journal, 13(4), 447-468. https://doi.org/10.1111/j.1468-0386.2007.00378.x.
