Mô hình kinh tế tuần hoàn trong ngành công nghiệp khai thác than Việt Nam: Thực trạng và giải pháp
Xuất bản: tháng 8 14, 2026
Tóm tắt
Bài viết phân tích thực trạng áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn trong ngành công nghiệp khai thác than Việt Nam và đề xuất giải pháp thúc đẩy triển khai. Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát thực tế tại các doanh nghiệp khai thác than giai đoạn 2024-2025 kết hợp phân tích thống kê. Kết quả cho thấy, các doanh nghiệp đã thực hiện thu gom, xử lý chất thải, sửa chữa và thu hồi vật tư, cải tạo bãi thải để trồng rừng, đồng thời bước đầu hợp tác với các ngành liên quan. Tuy nhiên, các hoạt động này chủ yếu đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường, chưa được thiết kế theo nguyên lý kinh tế tuần hoàn; hiệu quả tái chế, tái sử dụng và liên kết còn hạn chế. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các giải pháp về quản lý, công nghệ, đào tạo, đầu tư, liên kết và chính sách hỗ trợ nhằm thúc đẩy áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn trong ngành công nghiệp khai thác than.
Từ khóa
kinh tế tuần hoàncông nghiệp khai thác thanthực trạnggiải pháp
Tài liệu tham khảo
1.
tái chế tro xỉ thải và bùn đỏ làm phụ gia sản xuất xi măng xanh CSA: Tiến gần tới mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050. Kinh tế tuần hoàn trong công nghiệp mỏ Việt Nam. Kỷ yếu Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Mỏ toàn quốc lần thứ 28.
2.
Công ty TNHH MTV Môi trường - TKV. (n.d). Báo cáo thống kê khối lượng nước thải xử lý các năm 2019-2022 (Dữ liệu nội bộ, file Excel do đơn vị cung cấp).
3.
Đặng Thanh Hải. (2023). Định hướng khai thác, sử dụng và kinh doanh đất đá thải trong quá trình khai thác và chế biến than thuộc TKV trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030 và dự báo sau năm 2030. Kinh tế tuần hoàn trong công nghiệp mỏ Việt Nam. Kỷ yếu Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Mỏ toàn quốc lần thứ 28.
4.
Đỗ Mạnh Dũng, Trần Miên và Giáp Văn Kiên. (2023). Cải tạo bãi thải kết hợp phát triển kinh tế rừng trên bãi thải mỏ: Thực tiễn và tiềm năng tại các bãi thải mỏ than vùng Quảng Ninh. Kinh tế tuần hoàn trong công nghiệp mỏ Việt Nam. Kỷ yếu Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Mỏ toàn quốc lần thứ 28.
5.
Đỗ Mạnh Dũng, Trần Miên, Nguyễn Hoàng Huân, Trần Thị Thu Hà và Phạm Hùng Sơn. (2023). Thực tiễn và tiềm năng tái sử dụng, tái chế đất đá thải mỏ từ hoạt động khai thác than của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam tại Quảng Ninh. Kinh tế tuần hoàn trong công nghiệp mỏ Việt Nam. Kỷ yếu Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Mỏ toàn quốc lần thứ 28.
6.
Nguyễn Việt Cường và Lã Mạnh Hải. (2023). Quy hoạch sử dụng đất đá thải mỏ làm vật liệu san lấp, vật liệu xây dựng thông thường. Kinh tế tuần hoàn trong công nghiệp mỏ Việt Nam. Kỷ yếu Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Mỏ toàn quốc lần thứ 28.
7.
Phạm Đức Phong và Trần Thị Hiến. (2023). Đánh giá tiềm năng sử dụng quặng đuôi tại một số nhà máy tuyển khoáng làm vật liệu xây dựng. Kinh tế tuần hoàn trong công nghiệp mỏ Việt Nam. Kỷ yếu Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Mỏ toàn quốc lần thứ 28.
8.
Phạm Văn Luận và Lê Việt Hà. (2023). Tổng quan những phương pháp tái chế và tái sử dụng phế thải ngành khai thác và chế biến khoáng sản. Kinh tế tuần hoàn trong công nghiệp mỏ Việt Nam. Kỷ yếu Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Mỏ toàn quốc lần thứ 28.
9.
Trần Miên. (2023). Thực tiễn vận dụng kinh tế tuần hoàn trong quản lý nước thải mỏ: Kinh nghiệm từ các mỏ than vùng Quảng Ninh. Kinh tế tuần hoàn trong công nghiệp mỏ Việt Nam. Kỷ yếu Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Mỏ toàn quốc lần thứ 28.
10.
Việt Hoa. (2023). Cát nhân tạo - Hướng đi mới cho ngành xây dựng. https://www.quangninh.gov.vn/chuyen-de/hocvalamtheobac/Trang/ChiTietTinTuc.aspx?nid=126505
11.
Ellen MacArthur Foundation. (2012). Towards the circular economy: Economic and business rationale for an accelerated transition (Vol. 1).
12.
Le, D. C., Nguyen, N., Dong, T. B., & Le, M. T. (2025). The development of circular economy park model within Vietnam's coal mining sector. International Journal of Business & Management Studies, 6(9). https://doi.org/10.56734/ijbms.v6n9a12Witchalls, S. (2022). The environmental problems caused by mining. Earth.org. https://earth.org/environmental-problems-caused-by-mining/
Zhao, Y., Zang, L., Li, Z., & Qin, J. (2012). Discussion on the model of mining circular economy. Energy Procedia, 16, 438-443. https://doi.org/10.1016/j.egypro.2012.01.071
