Hoàn trả chi phí đào tạo khi người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật: Một số kiến nghị
Xuất bản: tháng 8 14, 2026
Tóm tắt
Nghĩa vụ hoàn trả chi phí đào tạo khi người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động là cơ chế nhằm bảo vệ khoản đầu tư của người sử dụng lao động đối với hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề. Bộ luật Lao động năm 2019 đã ghi nhận nghĩa vụ này tại Điều 40, đồng thời quy định về hợp đồng và chi phí đào tạo tại Điều 62. Tuy nhiên, sự liên kết giữa hai điều luật chưa thật sự rõ ràng, dẫn đến những cách hiểu khác nhau về căn cứ phát sinh nghĩa vụ, vai trò của thỏa thuận đào tạo, phạm vi chi phí phải hoàn trả và mối quan hệ giữa hoàn trả chi phí đào tạo với trách nhiệm bồi thường do đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật.Từ đó, bài viết phân tích một số bất cập, đồng thời đề xuất định hướng hoàn thiện nhằm bảo đảm tính minh bạch, thống nhất và cân bằng lợi ích giữa các bên trong quan hệ lao động.
Từ khóa
chi phí đào tạohoàn trả chi phí đào tạohợp đồng đào tạođơn phương chấm dứtnghĩa vụ của người lao động
Tài liệu tham khảo
1.
Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh (2022). Giáo trình Luật Lao động. Nxb Hồng Đức, tr.99.
2.
Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh (2022). tlđd, tr.100.
3.
Nguyễn Thị Bích (2024). Chủ đề 4: Hợp đồng đào tạo nghề và chi phí đào tạo trong Sách tình huống Luật lao động. Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, Nxb Hồng Đức, tr. 56.
4.
Điều 10 Bộ luật Lao động năm 2019
5.
Điều 35 Bộ luật Lao động năm 2019.
6.
Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh (2022), tlđd, tr.158-159.
7.
Nguyễn Thị Bích (2024). tlđd, tr. 58-59.
8.
Bundesarbeitsgericht, Urteil vom 01.03.2022 – 9 AZR 260/21, Rückzahlung von Fortbildungskosten, đoạn 21–28, https://www.bundesarbeitsgericht.de/entscheidung/9-azr-260-21/.
9.
Lena Hunger, “Repayment Clauses in Advanced Training Agreements – Legal Classification and Recent Rulings”, PKF Magazine, Issue 4/26, PKF Deutschland, https://www.pkf.de/en/pkf-magazine/issues/2026/issue-4-26/advanced-training-agreements.
10.
Employment Rights Act 1996 (UK), c. 18, s. 13, Right not to suffer unauthorised deductions, UK Legislation, https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1996/18/section/13.
11.
Advisory, Conciliation and Arbitration Service (ACAS), “Deductions for Training Courses”, Final Pay When Someone Leaves a Job, https://www.acas.org.uk/final-pay-when-someone-leaves-a-job/deductions-for-training-courses.
12.
Nguyễn Thị Bích (2024). Chủ đề 4: Hợp đồng đào tạo nghề và chi phí đào tạo trong Sách tình huống Luật lao động. Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, Nxb Hồng Đức.
13.
Quốc hội (2019). Bộ luật Lao động năm 2019 số 45/2019/QH14, ngày 20/11/2019)
14.
Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (2022). Bản án số 479/2022/LĐ-PT ngày 17/8/2022 về tranh chấp yêu cầu bồi thường thiệt hại theo thỏa thuận đào tạo.
15.
Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai (2024). Bản án số 06/2024/LĐ-PT ngày 29/7/2024 về tranh chấp hợp đồng đào tạo nghề.
16.
Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh (2022). Giáo trình Luật Lao động, Nxb Hồng Đức.
17.
Advisory, Conciliation and Arbitration Service (ACAS) (2026). Deductions for Training Courses. Final Pay When Someone Leaves a Job. https://www.acas.org.uk/final-pay-when-someone-leaves-a-job/deductions-for-training-courses
18.
Bundesarbeitsgericht (2022). Urteil vom 01.03.2022 – 9 AZR 260/21, Rückzahlung von Fortbildungskosten, https://www.bundesarbeitsgericht.de/entscheidung/9-azr-260-21/
19.
Employment Rights Act 1996 (UK). c. 18, s. 13, Right not to suffer unauthorised deductions. UK Legislation, https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1996/18/section/13
20.
Hunger, Lena (2026). Repayment Clauses in Advanced Training Agreements – Legal Classification and Recent Rulings. PKF Magazine, Issue 4/26, PKF Deutschland, https://www.pkf.de/en/pkf-magazine/issues/2026/issue-4-26/advanced-training-agreements