Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về đất đai của chính quyền cấp xã: thực trạng và kiến nghị

Tóm tắt

Việc tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp đã tăng đáng kể thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Trên cơ sở đó, bài viết làm rõ cơ sở lý luận, quá trình thay đổi của pháp luật và giá trị của các quy định mới; đồng thời phân tích những khoảng trống trong cơ chế kiểm soát quyền lực, trình tự phối hợp, tiêu chuẩn chứng cứ, tổ chức thi hành biện pháp khắc phục hậu quả và năng lực thực thi của cấp xã. Từ đó, bài viết đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi.

 

Từ khóa
Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính chính quyền địa phương cấp xã đất đai

Tài liệu tham khảo

1.
Nguyễn Thành Dương (2020), “Hoàn thiện các quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai nhìn từ Nghị định số 91/2019/NĐ-CP”, Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn, ISSN 2354-1172, Tập 6, Số 6, 2020, tr. 666.
2.
Điều 1, 4 và 5 Nghị định 123/2024/NĐ-CP; Điều 1,2 và 6 Nghị định 281/2026/NĐ-CP.
3.
Điều 3, 21, 52, 120 Luật Xử lý VPHC 2012.
4.
Theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai, Chủ tịch UBND cấp xã được phân cấp, phân quyền một số nhiệm vụ, quyền hạn trong quản lý nhà nước về đất đai.
5.
Khoản 1 Điều 30 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
6.
Điểm b khoản 1 Điều 5 Nghị định số 189/2025/NĐ-CP, khoản 1 Điều 6 Nghị định số 281/2026/NĐ-CP.
7.
Điều 2, Điều 4, Điều 8 và Điều 11 Nghị định số 281/2026/NĐ-CP.
8.
Nhĩ Anh (2026), Những điểm nghẽn, vướng mắc trong xử lý vi phạm đất đai, https://vneconomy.vn/nhung-diem-nghen-vuong-mac-trong-xu-ly-vi-pham-dat-dai.htm.
9.
Phạm Văn Đệ (2026), Báo cáo tình hình đo đạc lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn tỉnh Cà Mau, https://sonnmt.camau.gov.vn/quan-ly-dat-dai-va-do-dac-ban-do/bao-cao-tinh-hinh-do-dac-lap-ban-do-dia-chinh-dang-ky-dat-dai-va-xay-dung-co-so-du-lieu-dat-dai--297343.
10.
Quốc hội (2012), Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13, ngày 20/6/2012.
11.
Quốc hội (2025), Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15, ngày 16/6/2025
12.
(Quốc hội), Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi số 88/2025/QH15, ngày 25/6/2025.
13.
Chính phủ (2024) Nghị định số 123/2024/NĐ-CP ngày 04/10/2024 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
14.
Chính phủ (2025), Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12/06/2025 quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai.
15.
Chính phủ (2025), Nghị định 189/2025/NĐ-CP ngày 01/07/2025 định chi tiết luật xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính.
16.
Nguyễn Thành Dương (2020), “Hoàn thiện các quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai nhìn từ Nghị định 91/2019/NĐ-CP”, Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn, ISSN 2354-1172, Tập 6, Số 6, 2020, tr. 666.
17.
Nhĩ Anh (2026), Những điểm nghẽn, vướng mắc trong xử lý vi phạm đất đai, Tạp chí Kinh tế Việt Nam, https://vneconomy.vn/nhung-diem-nghen-vuong-mac-trong-xu-ly-vi-pham-dat-dai.htm, truy cập ngày 15/6/2026.
18.
Phạm Văn Đệ (2026), Báo cáo tình hình đo đạc lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn tỉnh Cà Mau, https://sonnmt.camau.gov.vn/quan-ly-dat-dai-va-do-dac-ban-do/bao-cao-tinh-hinh-do-dac-lap-ban-do-dia-chinh-dang-ky-dat-dai-va-xay-dung-co-so-du-lieu-dat-dai--297343, truy cập ngày 15/6/2026.