Tách chức danh chủ tịch hội đồng quản trị và tổng giám đốc trong công ty cổ phần: Hướng tới độc lập thực chất
Xuất bản: tháng 8 10, 2026
Tóm tắt
Bài viết phân tích quy tắc tách chức danh chủ tịch hội đồng quản trị và giám đốc hoặc tổng giám đốc trong công ty cổ phần theo pháp luật Việt Nam, nhằm làm rõ chức năng, giới hạn và hướng hoàn thiện của quy tắc này. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích quy phạm pháp luật, tổng quan tài liệu và đối chiếu với các chuẩn mực quản trị công ty quốc tế. Kết quả cho thấy, quy tắc cấm kiêm nhiệm chủ yếu nhằm ngăn ngừa rủi ro tự giám sát của người điều hành, nhưng việc tách chức danh không đương nhiên bảo đảm tính độc lập thực chất của Hội đồng quản trị. Bài viết đề xuất duy trì phạm vi áp dụng hiện hành của quy định cấm kiêm nhiệm, đồng thời tăng cường cơ chế công bố, giải trình và vai trò của thành viên Hội đồng quản trị độc lập đứng đầu để nâng cao hiệu quả giám sát.
Từ khóa
quản trị công tykiêm nhiệm chức danh Chủ tịch Hội đồng quản trị và Tổng giám đốcsự độc lập của Hội đồng quản trịthành viên Hội đồng quản trị độc lập đứng đầu
Tài liệu tham khảo
1.
Bộ Tài chính. (2012). Thông tư số 121/2012/TT-BTC ngày 26/7/2012 quy định về quản trị công ty áp dụng cho các công ty đại chúng.
2.
Chính phủ. (2017). Nghị định số 71/2017/NĐ-CP ngày 6/6/2017 hướng dẫn về quản trị công ty áp dụng đối với công ty đại chúng.
3.
Chính phủ. (2020). Nghị định số 155/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán.
4.
Quốc hội. (2020). Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14 ngày 17/6/2020.
5.
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Tổ chức Tài chính Quốc tế. (2026). Bộ nguyên tắc quản trị công ty Việt Nam: Dành cho công ty đại chúng tại Việt Nam.
6.
Austin, R. TR., & Ramsay, I. M. (2013). Ford’s principles of corporations law (15th ed.). LexisNexis.
7.
Bagley, C. E., & Kotres, R. H. (1997). Leader of the pack: A proposal for disclosure of board leadership structure. San Diego Law Review, 34(1), 149-191.
8.
Barkema, H. G., & Pennings, J. M. (1998). Top management pay: Impact of overt and covert power. Organization Studies, 19(6), 975–1003. https://doi.org/10.1177/017084069801900604
Berle, A. A., & Means, G. C. (1932). The modern corporation and private property. The Macmillan Company.
10.
Bezemer, TR.-J., Peij, S. C., Maassen, G. F., & van Halder, H. (2012). The changing role of the supervisory board chairman: The case of the Netherlands (1997–2007). Journal of Management & Governance, 16(1), 37-55. https://doi.org/10.1007/s10997-010-9128-3
Bui, X. H. (2007). Corporate governance in Vietnamese company law: A proposal for reform (Doctoral dissertation). La Trobe University.
12.
Committee on the Financial Aspects of Corporate Governance. (1992). Report of the Committee on the Financial Aspects of Corporate Governance. Gee and Co. Ltd.
13.
Davis, J. H., Schoorman, F. D., & Donaldson, L. (1997). Toward a stewardship theory of management. Academy of Management Review, 22(1), 20-47. https://doi.org/10.5465/AMR.1997.9707180258
Eisenhardt, K. M. (1989). Agency theory: An assessment and review. Academy of Management Review, 14(1), 57–74. https://doi.org/10.5465/AMR.1989.4279003
Esposito De Falco, S., & Renzi, A. (2007). Agency theory, stewardship theory and residual right: Logics and interpretative models. Tourism & Management Studies, 3, 27-41.
16.
Fama, E. F., & Jensen, M. C. (1983). Separation of ownership and control. Journal of Law and Economics, 26(2), 301–325. https://doi.org/10.1086/467037
Finkelstein, S. (1992). Power in top management teams: Dimensions, measurement, and validation. Academy of Management Journal, 35(3), 505–538. https://doi.org/10.5465/256485
Finkelstein, S., & D’Aveni, R. A. (1994). CEO duality as a double-edged sword: How boards of directors balance entrenchment avoidance and unity of command. Academy of Management Journal, 37(5), 1079-1108. https://doi.org/10.5465/256667
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305-360. https://doi.org/10.1016/0304-405X(76)90026-X
Kershaw, D. (2012). Company law in context: Text and materials (2nd ed.). Oxford University Press.
21.
Krause, R., & Semadeni, M. (2013). Atrrentice, departure, and demotion: An examination of the three types of CEO-board chair separation. Academy of Management Journal, 56(3), 805-826. https://doi.org/10.5465/amj.2011.0121
Krause, R., Priem, R. L., & Love, L. G. (2015). Who’s in charge here? Co-CEOs, power gaps, and firm performance. Strategic Management Journal, 36(13), 2099-2110. https://doi.org/10.1002/smj.2325
Krause, R., Semadeni, M., & Cannella, A. A., Jr. (2014). CEO duality: A review and research agenda. Journal of Management, 40(1), 256-286. https://doi.org/10.1177/0149206313503013
Lipton, TR., Herzberg, A., Saunders, B. B., & Robinson, C. (2024). Understanding company law (22nd ed.). Thomson Reuters (Professional) Australia Limited.
25.
Mizruchi, M. S. (1983). Who controls whom? An examination of the relation between management and boards of directors in large American corporations. Academy of Management Review, 8(3), 426–435. https://doi.org/10.5465/amr.1983.4284426
Pham, D. H., & Vu, Q. T. (2024). Ownership structures, board characteristics and the extent of accounting conservatism in Vietnamese listed firms. Cogent Business & Management, 11(1), 2433158. https://doi.org/10.1080/23311975.2024.2433158
Rhoades, D. L., Rechner, TR. L., & Sundaramurthy, C. (2001). A meta-analysis of board leadership structure and financial performance: Are “two heads better than one”? Corporate Governance: An International Review, 9(4), 311–319. https://doi.org/10.1111/1467-8683.00258
State Securities Commission of Vietnam & International Finance Corporation. (2025). Corporate governance manual 2025. International Finance Corporation.
31.
Tricker, B. (2015). Corporate governance: Principles, policies, and practices (3rd ed.). Oxford University Press.
