Pháp luật về đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động: Một số bất cập và giải pháp hoàn thiện
Xuất bản: tháng 8 10, 2026
Tóm tắt
Bài viết phân tích một số bất cập của pháp luật hiện hành về đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, tập trung vào các quy định về căn cứ, trình tự, thủ tục và hậu quả pháp lý của việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật. Trên cơ sở phân tích quy định pháp luật, nghiên cứu một số bản án và đối chiếu với Công ước số 158 của ILO, bài viết chỉ ra những hạn chế trong quá trình áp dụng pháp luật và đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy định về đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, góp phần nâng cao tính thống nhất và khả thi của pháp luật lao động.
Từ khóa
đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ)người lao động (NLĐ)người sử dụng lao động (NSDLĐ)
Điểm c, d khoản 2 Điều 35 Bộ luật Lao động năm 2019.
5.
Theo khoản 3 Điều 84 Nghị định 145/2020/NĐ-CP ngày 14/12/2020 của Chính phủ, nơi làm việc được hiểu là “bất cứ địa điểm nào mà người lao động thực tế làm việc theo thỏa thuận hoặc phân công của người sử dụng lao động, bao gồm cả những địa điểm hay không gian có liên quan đến công việc như các hoạt động xã hội, hội thảo, tập huấn, chuyến đi công tác chính thức, bữa ăn, hội thoại trên điện thoại, các hoạt động giao tiếp qua phương tiện điện tử, phương tiện đi lại do người sử dụng lao động bố trí từ nơi ở đến nơi làm việc và ngược lại, nơi ở do người sử dụng lao động cung cấp và địa điểm khác do người sử dụng lao động quy định”.
6.
ILO, Lloyd’s Register Foundation & Gallup (2022)
7.
Điểm g khoản 2 Điều 35 (đối với người lao động) và điểm g khoản 1 Điều 36 (đối với người sử dụng lao động) Bộ luật Lao động năm 2019.
8.
Khoản 1 Điều 15 Bộ luật Lao động năm 2019.
9.
Bản án số 03/2024/LĐ-PT ngày 19/1/2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Ninh về việc tranh chấp yêu cầu hủy thông báo chấm dứt hợp đồng lao động và bồi thường thiệt hại (xét xử phúc thẩm bản án sơ thẩm số 01/2023/LĐ-ST ngày 20/9/2023 của Tòa án nhân dân huyện Tiên Du), https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta1405516t1cvn/chi-tiet-ban-an, truy cập ngày 19/02/2024.
10.
Khoản 1 Điều 35 và khoản 2 Điều 36 Bộ luật Lao động năm 2019.
11.
Khoản 1 Điều 45 Bộ luật Lao động năm 2019.
12.
Bản án số 55/2026/LĐ-PT ngày 26/3/2026 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động (xét xử phúc thẩm bản án sơ thẩm số 03/2025/LĐ-ST ngày 25/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 19 – Thành phố Hồ Chí Minh), https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta2101927t1cvn/chi-tiet-ban-an, truy cập ngày 21/4/2026.
13.
Điều 40 và Điều 41 Bộ luật Lao động năm 2019.
14.
Điều 40 Bộ luật Lao động năm 2019.
15.
Điều 62 Bộ luật Lao động năm 2019.
16.
Bản án số 121/2025/LĐ-PT ngày 30/12/2025 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động (xét xử phúc thẩm bản án sơ thẩm số 09/2025/LĐ-ST ngày 10/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 6, Thành phố Hồ Chí Minh), https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta2080993t1cvn/chi-tiet-ban-an
17.
Điều 41 Bộ luật Lao động năm 2019.
18.
Quốc hội. (2019). Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 ngày 20/11/2019.
19.
Chính phủ. (2020). Nghị định số 145/2020/NĐ-CP ngày 14/12/2020 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động.
20.
Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Ninh. (2024). Bản án số 03/2024/LĐ-PT ngày 19/01/2024 về tranh chấp yêu cầu hủy thông báo chấm dứt hợp đồng lao động và bồi thường thiệt hại. https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta1405516t1cvn/chi-tiet-ban-an
21.
Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. (2026). Bản án số 55/2026/LĐ-PT ngày 26/3/2026 về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta2101927t1cvn/chi-tiet-ban-an
22.
Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. (2025). Bản án số 121/2025/LĐ-PT ngày 30/12/2025 về việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta2080993t1cvn/chi-tiet-ban-an
23.
International Labour Organization, Lloyd's Register Foundation, & Gallup. (2022). Experiences of violence and harassment at work: A global first survey. https://www.ilo.org/resource/news/violence-and-harassment-work-has-affected-more-one-five-people
24.
International Labour Organization. (1982). Termination of Employment Convention, 1982 (No. 158) (C158). NORMLEX. https://normlex.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100_ILO_CODE:C158
