Hoàn thiện pháp luật về xử lý kỷ luật lao động: Trình tự, thủ tục, thời hiệu, tạm đình chỉ công việc và xóa kỷ luật
Xuất bản: tháng 8 10, 2026
Tóm tắt
Bài viết phân tích 3 nhóm bất cập trong quy định của pháp luật lao động Việt Nam hiện hành và thực tiễn áp dụng về kỷ luật lao động, gồm: (i) sự thiên lệch về thủ tục trong quy định về trình tự, thủ tục và thời hiệu xử lý kỷ luật; (ii) bất cập trong chế định tạm đình chỉ công việc; và (iii) hạn chế của chế định xóa kỷ luật và giảm thời hạn chấp hành kỷ luật. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện kỷ luật lao động trong quan hệ lao động.
Từ khóa
kỷ luật lao động (KLLĐ)xử lý kỷ luật lao độngngười lao động (NLĐ)người sử dụng lao động (NSDLĐ)
Tài liệu tham khảo
1.
Trần Hoàng Hải (chủ biên) (2026), tr.352.
2.
Mặc dù Việt Nam chưa phê chuẩn Công ước số 158, các tiêu chuẩn này vẫn được bài viết sử dụng như một hệ quy chiếu có giá trị định hướng cho việc hoàn thiện pháp luật trong nước (giá trị tham chiếu được lý giải cụ thể tại Mục 4).
3.
Bản án số 55/2026/LĐ-PT ngày 26/3/2026 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về việc tranh chấp về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta2101927t1cvn/chi-tiet-ban-an
4.
Bản án số 54/2025/LĐ-PT ngày 9/6/2025 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về việc tranh chấp xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải, https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta1991111t1cvn/chi-tiet-ban-an
5.
LexNovum Lawyers (2024)
6.
Danh mục các công ước ILO mà Việt Nam đã phê chuẩn (không bao gồm Công ước số 158) xem tại: Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), Ratifications for Viet Nam, NORMLEX, https://normlex.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:11200:0::NO::p11200_country_id:103004. Tính đến nay Công ước số 158 mới được khoảng 36 quốc gia phê chuẩn.
7.
Chính phủ (2020). Nghị định số 145/2020/NĐ-CP ngày 14/12/2020 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động.
8.
LexNovum Lawyers (2024). Vấn đề pháp lý nổi bật trong các bản án lao động Quý III/2024 - Phần 2: Một số lưu ý đối với người sử dụng lao động và người lao động về vấn đề "tạm đình chỉ công việc". https://lexnovum.com.vn/van-de-phap-ly-noi-bat-trong-cac-ban-an-lao-dong-quy-3-2024-phan-2/
9.
Quốc hội (2019). Bộ luật số 45/2019/QH14: Bộ luật Lao động, ban hành ngày 20/11/2019.
10.
Quốc hội (2023). Luật số 20/2023/QH15: Luật Giao dịch điện tử, ban hành ngày 22/6/2023.
11.
Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) (1982). Công ước số 158 về chấm dứt việc làm (Termination of Employment Convention, 1982, No. 158) và Khuyến nghị số 166. https://normlex.ilo.org/dyn/nrmlx_en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100_ILO_CODE:C158
12.
Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng (2024). Bản án số 01/2024/LĐ-PT ngày 31/7/2024 về tranh chấp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động và bồi thường thiệt hại. https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta1570769t1cvn/chi-tiet-ban-an
13.
Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (2025). Bản án số 05/2025/LĐ-PT ngày 17/1/2025 về tranh chấp xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải. https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta1861389t1cvn/chi-tiet-ban-an
14.
Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (2025). Bản án số 54/2025/LĐ-PT ngày 9/6/2025 về tranh chấp xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải. https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta1991111t1cvn/chi-tiet-ban-an
15.
Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (2026). Bản án số 55/2026/LĐ-PT ngày 26/3/2026 về tranh chấp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta2101927t1cvn/chi-tiet-ban-an
16.
Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Ninh (2025). Bản án số 02/2025/LĐ-PT ngày 13/2/2025 về tranh chấp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động và bồi thường thiệt hại. https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta1966639t1cvn/chi-tiet-ban-an
