Thu thập chứng cứ điện tử trong tố tụng hình sự tại Việt Nam: Thực trạng và giải pháp hoàn thiện pháp luật

Tóm tắt

Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển của tội phạm sử dụng công nghệ cao, chứng cứ điện tử ngày càng giữ vai trò quan trọng trong hoạt động chứng minh của tố tụng hình sự. Bài viết phân tích một số vấn đề lý luận về thu thập chứng cứ điện tử trong tố tụng hình sự; đánh giá các quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành và chỉ ra những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn như quy định pháp luật chưa đầy đủ, hạn chế về kỹ thuật, năng lực của người tiến hành tố tụng và việc thu thập dữ liệu điện tử xuyên biên giới. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về thu thập chứng cứ điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả điều tra, truy tố, xét xử và đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong bối cảnh chuyển đổi số.

 

Từ khóa
chứng cứ điện tử dữ liệu điện tử tố tụng hình sự chuyển đổi số

Tài liệu tham khảo

1.
Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao, Tòa án Nhân dân tối cao (2026). Thông tư liên tịch số 04/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC-TANDTC hướng dẫn Khoản 5 Điều 131, Khoản 3 Điều 132, Điều 141 Bộ luật Tố tụng hình sự, ban hành ngày 15/05/2026.
2.
Dương Quỳnh Hoa và Chu Thị Thanh An (2025). Thu thập chứng cứ điện tử trong pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam. Tạp chí Điện tử Kiểm sát. Truy cập tại https://kiemsat.vn/thu-thap-chung-cu-dien-tu-trong-phap-luat-to-tung-dan-su-viet-nam-70371.html
3.
Nguyễn Chế Linh (2026). Chứng cứ điện tử trong tố tụng dân sự: Những bất cập từ thực tiễn xét xử. https://cantho.toaan.gov.vn/webcenter/portal/cantho/chitiettin?dDocName=TAND373180
4.
Lê Văn Công (2023). Phát hiện, thu thập, bảo quản dấu vết điện tử trong khám nghiệm hiện trường và khám xét. Tạp chí Điện tử Kiểm sát, https://kiemsat.vn/phat-hien-thu-thap-bao-quan-dau-vet-dien-tu-trong-kham-nghiem-hien-truong-va-kham-xet-65196.html
5.
Nguyễn Văn Doanh (2026). Tội phạm buôn lậu trên không gian mạng và một số kiến nghị nâng cao hiệu quả phòng, chống. Tạp chí Điện tử Pháp lý, https://phaply.net.vn/toi-pham-buon-lau-tren-khong-gian-mang-va-mot-so-kien-nghi-nang-cao-hieu-qua-phong-chong-a260202.html
6.
Nguyễn Văn Phúc và Lê Việt Hùng (2026). Thách thức không nhỏ cho các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới tại Việt Nam khi các quy định Luật An ninh mạng 2025 có hiệu lực. Tạp chí Điện tử Luật sư Việt Nam, https://lsvn.vn/thach-thuc-khong-nho-cho-cac-doanh-nghiep-cung-cap-dich-vu-xuyen-bien-gioi-tai-viet-nam-khi-cac-quy-dinh-luat-an-ninh-mang-2025-co-hieu-luc-a170670.html