Chuyển đổi số trong hoạt động xuất nhập khẩu của SMEs Việt Nam: thực trạng và định hướng giải pháp

Tóm tắt

Chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu. Bài viết phân tích thực trạng chuyển đổi số của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) Việt Nam trên cơ sở nghiên cứu định tính kết hợp phân tích tài liệu thứ cấp. Kết quả cho thấy, mặc dù nhiều doanh nghiệp đã bước đầu ứng dụng các công nghệ số trong hoạt động xuất nhập khẩu, quá trình triển khai vẫn gặp nhiều hạn chế về chiến lược, nguồn lực tài chính, nhân lực, hạ tầng công nghệ và khung pháp lý; trong đó có tới 48,8% doanh nghiệp ngừng sử dụng các giải pháp số sau giai đoạn thử nghiệm. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các nhóm giải pháp từ phía Nhà nước, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu và năng lực cạnh tranh của SMEs Việt Nam.

Từ khóa
chuỗi cung ứng số chuyển đổi số doanh nghiệp vừa và nhỏ thương mại điện tử xuyên biên giới xuất nhập khẩu

Tài liệu tham khảo

1.
Bộ Công Thương. (2025). Quyết định số 1970/QĐ-BCT ngày 07/7/2025 về việc ban hành Kế hoạch hành động của Bộ Công Thương thực hiện Chỉ thị số 18/CT-TTg ngày 18/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp xúc tiến thương mại trong và ngoài nước để thúc đẩy hoạt động thương mại năm 2025.
2.
Bộ Thông tin và Truyền thông. (2025). Báo cáo Chuyển đổi số quốc gia năm 2024.
3.
Cục Phát triển doanh nghiệp. (2024). Báo cáo thường niên Chỉ số chuyển đổi số doanh nghiệp (DBI) 2024. Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
4.
Cục Thống kê. (2025). Tình hình xuất nhập khẩu Việt Nam 8 tháng năm 2025. Nhà xuất bản Thống kê.
5.
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340.
6.
Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam. (2025). Khuyến nghị giải pháp logistics cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam năm 2025.
7.
Porter, M. E. (1990). The competitive advantage of nations. Free Press.
8.
Trung tâm Thông tin kinh tế, tài chính và thống kê. (2026). Thực trạng xuất, nhập khẩu của nước ta năm 2025 và triển vọng năm 2026. Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính. https://nief.mof.gov.vn/kinh-te-xa-hoi/thuc-trang-xuat-nhap-khau-cua-nuoc-ta-nam-2025-va-trien-vong-nam-2026-11826.html
9.
Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., & Davis, F. D. (2003). User acceptance of information technology: Toward a unified view. MIS Quarterly, 27(3), 425–478.
10.
Westerman, G., Bonnet, D., & McAfee, A. (2014). Leading digital: Turning technology into business transformation. Harvard Business Review Press.